Posts

Μεταβολή της ισορροπίας στην αγορά (02.03.2018)

02 Μαρτίου 2018

Η μεταβολή της ζήτησης ή της προσφοράς ενός αγαθού δημιουργεί νέο σημείο ισορροπίας στην αγορά με αποτέλεσμα να έχουμε επίσης νέα τιμή και ποσότητα ισορροπίας. (Δεν αναφερόμαστε σε ταυτόχρονες μεταβολές ζήτησης και προσφοράς όπου η τιμή ή η ποσότητα ισορροπίας μπορεί να παραμείνει σταθερή)

Έχει ενδιαφέρον για τους υποψήφιους των οικονομικών σχολών να έχουν αντιληφθεί ότι ενώ σε συγκεκριμένη μεταβολή της ζήτησης (με σταθερή την προσφορά) μπορούμε να γνωρίζουμε αν στο νέο σημείο ισορροπίας  η νέα ΣΔ = ΣΕ είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη από την παλαιά, σε μεταβολή της προσφοράς (με σταθερή τη ζήτηση) αυτό δεν είναι δυνατόν αν δεν έχουμε ποσοτικά στοιχεία ή την ED.





ΑΟΘ ~ Διαγώνισμα τελικό (Απρ - Μάιος 2017)

ΑΡΧΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΘΕΩΡΙΑΣ

Διαγώνισμα τελικό  σε όλη την ύλη

ΘΕΜΑ Α

Α1. Για τις προτάσεις  Α1 –Α5 να γράψτε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη

α. Αν το κόστος ευκαιρίας του αγαθού Χ (σε όρους του αγαθού Ψ) ισούται με 2, η οικονομία θα πρέπει να θυσιάσει 10 μονάδες από το αγαθό Ψ αν θελήσει να αυξήσει κατά 20 μονάδες την παραγωγή του αγαθού Χ.

β. Αν η ζήτηση ενός αγαθού είναι ανελαστική, μια μείωση της τιμής των παραγωγικών συντελεστών (ceteris paribus) θα είναι προς το συμφέρον των παραγωγών.

γ. Στη βραχυχρόνια περίοδο, όταν το συνολικό προϊόν αρχίζει να μειώνεται, το οριακό προϊόν αρχίζει να μειώνεται επίσης.

δ.  Αν με την αύξηση παραγωγής ενός αγαθού Χ θυσιάζονται ( για την παραγωγή κάθε μιας επιπλέον μονάδας του αγαθού Χ) ολοένα και περισσότερες μονάδες από ένα άλλο αγαθό Ψ, οι συντελεστές παραγωγής δεν είναι εξ ίσου  κατάλληλοι για την παραγωγή αυτών των δύο αγαθών.

ε.  Μια ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και μείωση της προσφοράς ενός αγαθού, μπορεί να διατηρήσει σταθερή την τιμή ισορροπίας του.

μονάδες 15

 Στις παρακάτω προτάσεις, από Α2 μέχρι και Α3 να γράψετε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα του το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

 Α2. Η αύξηση της υπάρχουσας ανεργίας στη χώρα Α και στη συνέχεια η έλευση μεταναστών από τη χώρα Β θα σημαίνει:

α. Μείωση των παραγωγικών δυνατοτήτων και των δύο χωρών (Α, Β).

β. Μείωση των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας Β χωρίς επηρεασμό αυτών της χώρας Α.

γ. Αύξηση των παραγωγικών δυνατοτήτων της χώρας Α και μετατόπιση της ΚΠΔ της χώρας Β αριστερά.

δ. Το τελικό αποτέλεσμα εξαρτάται από το αν οι μετανάστες θα βρουν θέσεις εργασίας στη χώρα Α.

                                             Μονάδες 5

Α3.  Η τιμή ισορροπίας ενός αγαθού μειώνεται - ανεξάρτητα από το μέγεθος των μεταβολών, όταν:

α. Σε ένα κατώτερο αγαθό αυξηθεί το εισόδημα των καταναλωτών και ταυτόχρονα χειροτερεύσει η τεχνολογία της παραγωγής.

β. Αυξηθεί ο αριθμός των καταναλωτών και ταυτόχρονα μειωθεί ο αριθμός των επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στον κλάδου παραγωγής του συγκεκριμένου αγαθού.

γ. Αυξηθεί η τιμή ενός συμπληρωματικού αγαθού και ταυτόχρονα μειωθούν οι τιμές των συντελεστών παραγωγής.

δ. Σε ένα κανονικό και γεωργικό αγαθό μειωθεί το εισόδημα των καταναλωτών και ταυτόχρονα χειροτερεύσουν οι καιρικές συνθήκες.

Σε όλες τις παραπάνω απαντήσεις θεωρήστε ότι ισχύει το ceteris paribus 

       Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Β

Να περιγράψετε (και με τη χρήση διαγράμματος) τι γνωρίζετε για το οικονομικό κύκλωμα.

                                               Μονάδες 25

ΘΕΜΑ Γ

Μια επιχείρηση που λειτουργεί στη βραχυχρόνια περίοδο χρησιμοποιεί για μεταβλητούς συντελεστές παραγωγής, εργασία και πρώτες ύλες. Οι αμοιβές (εργασία και πρώτων υλών) παραμένουν σταθερές και ίσες αντίστοιχα με W=1000 χρ. μον. και C (ΚΠΥ)= 100 χρ. μον.

Τα στοιχεία παραγωγής της επιχείρησης εμφανίζονται στον παρακάτω πίνακα.

Με δεδομένο ότι με την προσθήκη του 4ου εργάτη, το μέσο προϊόν της εργασίας μειώνεται (για πρώτη φορά) να απαντήσετε στα παρακάτω ερωτήματα:

Στους υπολογισμούς σας να λάβετε υπόψη μέχρι το πρώτο δεκαδικό ψηφίο.

Γ1.  Να συμπληρωθούν τα κενά του πίνακα.

                                                         Μονάδες 7

Γ2. Μετά από ποια μονάδα εργασίας εμφανίζεται ο νόμος της φθίνουσας απόδοσης και γιατί;

                                          Μονάδες 5

Γ3.  Να κατασκευάσετε τον πίνακα προσφοράς της επιχείρησης.

                                                                                                   Μονάδες 5

Γ4.  Αν η τιμή (Ρ) πώλησης του προϊόντος της επιχείρησης ισούται με 190 χρημ.μονάδες η επιχείρηση θα προσφέρει το προϊόν της στην αγορά; Αιτιολογήσετε την απάντησή σας.

                                                                                                  Μονάδες 3

Γ5. Αν η επιχείρηση παράγει 40 μονάδες προϊόντος και θέλει να μειώσει το κόστος της κατά 700 χρ. μονάδες, πόσες μονάδες  θα πρέπει να μειώσει την παραγωγή της;

                            Μονάδες 5

ΘΕΜΑ Δ

Οι αγοραίες συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς ενός  αγαθού Χ είναι αντίστοιχα QD = 1000 – 5P και QS = - 500 + 10P.

Αρχικά, λόγω μείωσης της τιμής ενός αγαθού Ψ συμπληρωματικού του Χ, μεταβάλλεται η ζήτηση του αγαθού Χ κατά 20 %.

Στη συνέχεια, μια αύξηση των εργατικών μισθών προκαλεί μια παράλληλη μετατόπιση της καμπύλης προσφοράς.

Σαν τελικό αποτέλεσμα των δύο προηγούμενων μεταβολών η αγορά ισορροπεί στο σημείο (Ε΄). όπου η νέα τιμή ισορροπίας (ΡΕ’) είναι αυξημένη κατά 20 % σε σχέση με την αρχική (προ των μεταβολών) ενώ η νέα ποσότητα ισορροπίας (Qo΄) είναι κατά 20 μονάδες μικρότερη της αρχικής.

Δ1. Να υπολογιστεί η αρχική τιμή και ποσότητα ισορροπίας.

Μονάδες 5

Δ2. Να υπολογιστούν οι νέες συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς που προήλθαν από τις προηγούμενες μεταβολές.

                                                                                                  Μονάδες 8

Δ3. Ενώ η αγορά βρίσκεται στο νέο σημείο ισορροπίας (Ε΄) το κράτος παρεμβαίνει επιβάλλοντας ανώτατη τιμή ΡΑ = 100 χρηματικές μονάδες.

Αν όλη προσφερόμενη ποσότητας (στην ΡΑ) αγοραστεί από τους καταναλωτές στην μέγιστη τιμή που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν για να την απορροφήσου, να υπολογιστεί το μέγεθος του μέγιστου καπέλου.

Μονάδες 6

Δ4. Ποια θα είναι η συνολική δαπάνη των καταναλωτών για το αγαθό Χ μετά την επιβολή της ανώτατης τιμής αν: α) 100 μονάδες του αγαθού αγοραστούν στην τιμή παρέμβασης του κράτους, β) 100 μονάδες του αγαθού αγοραστούν στην τελική τιμή ισορροπίας (ΡΕ΄) και γ) η υπόλοιπη προσφερόμενη ποσότητα  αγοραστεί στην ανώτατη τιμή που οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν.

Μονάδες 6

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

ΑΟΘ - Ο Προσδιορισμός των τιμών (Οδηγός σημαντικών σημείων)

  1.  Οι τιμές των αγαθών (στην ελεύθερη αγορά) προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση των δυνάμεων της ζήτησης και προσφοράς (αγοραία μεγέθη).

- Συγκεκριμένα υπάρχει μια τιμή - τιμή ισορροπίας, όπου η ζητούμενη ποσότητα (QD) ισούται με την προσφερόμενη ποσότητα (QS), - ποσότητα ισορροπίας.

-Διαγραμματικά, η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας είναι εκείνες που αντιστοιχούν στο σημείο τομής των καμπυλών της ζήτησης και προσφοράς (σημείο ισορροπίας)

  1. Τιμή μικρότερη της τιμής ισορροπίας δημιουργεί έλλειμμα (ίσο με QD – QS), δηλαδή σε αυτήν την τιμή έχουμε QD > QS.

Αντίθετα, τιμή μεγαλύτερη της τιμής ισορροπίας δημιουργεί πλεόνασμα (ίσο με QS – QD), δηλαδή σε αυτή την τιμή έχουμε QS > QD.

  1. Σε μια ταυτόχρονη μεταβολή της ζήτησης (D) και της προσφοράς (S), η τελική επίδραση στην τιμή και ποσότητα ισορροπίας εξαρτάται από το μέγεθος των μεταβολών της D και S.
  2. Μετά από κρατική παρέμβαση (ΡΑ ή ΡΚ), η ισορροπία της αγοράς (προηγούμενη τιμή και ποσότητα ισορροπίας) καταργείται.
  3. Με την επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής διατίμησης (ΡΑ), η προσφερόμενη ποσότητα σε αυτήν την τιμή (QSA) μπορεί να πουληθεί σε τιμή (παράνομη) μεγαλύτερη της ΡΑ και μέχρι την μέγιστη τιμή που οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν (Ρ1).

-Το καπέλο (Κ) είναι το παραπάνω που οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν. Επομένως το μέγιστο ύψος (μέγεθός) του θα ισούται με την διαφορά Ρ1 – ΡΑ.

Ανώτατη τιμή

Επιβολή ανώτατης τιμής (διατίμησης) από το κράτος και η δημιουργία ελλείμματος στην αγορά με πιθανή την εμφάνιση καπέλου

  1. Με την επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής (ΡΚ) το δημιουργούμενο πλεόνασμα αγοράζεται από το κράτος στην τιμή ΡΚ πληρώνοντας στους παραγωγούς. αξία που ισούται με ΡΚ πλεόνασμα.

Επομένως τα συνολικά έσοδα των παραγωγών (μετά την επιβολή της ΡΚ) προέρχονται από δύο πηγές:

-Από του καταναλωτές = ΣΔ = PK ∙ QDK

-Από το κράτος = ΡΚ ∙ (QSK – QDK)

Κατώτατη τιμή

Επιβολή κατώτατης τιμής από το κράτος και η δημιουργία πλεονάσματος

Κράτα το

Κράτα το