Άρθρα

Το απότομα πέρασμα στην εξ αποστάσεως διδασκαλία

Και έτσι απροειδοποίητα μια μέρα του Μαρτίου 2020  η κιμωλία «μετονομάστηκε» σε mouse, ο πίνακας σε οθόνη και τα θρανία σε αναπαυτικά καθίσματα. Δεν έφτανε όμως μόνο αυτό. Η τάξη άλλαξε «έδρα» και μεταφέρθηκε στο σπίτι. Η διδασκαλία απέκτησε μια νέα μορφή αυτή την εξ αποστάσεως.

Τι χάθηκε από την διδασκαλία όπως την ξέραμε

Μάλλον όλοι θα συμφωνήσουμε ότι η φυσική παρουσία του πομπού με τον δέκτη βελτιώνει την επικοινωνία. Αυτή η αμεσότητα επιτρέπει στα μηνύματα να είναι περισσότερο σαφή και κατανοητά.

Η παρουσία στην  τάξη και ανεξάρτητα από το βαθμό διάσπασης της προσοχής του καθενός μας «αναγκάζει» συχνά σε μεγαλύτερη συγκέντρωση. Συγχρόνως όμως η ομαδική παρουσία δημιουργεί «ενδιαφέρον» για το τι κάνει ο διπλανός μας. Ναι, αλλά υπάρχει και ο καθηγητής του οποίου οι ικανότητες μπορούν να σταματήσουν την εκδήλωση του (στην περίπτωση αυτή) ενοχλητικού «ενδιαφέροντος».

Η δυνατότητα ελέγχου της δουλειάς του μαθητή είναι άμεση. Αρκούν μόλις 2- 3 βήματα για να ολοκληρωθεί.

Η απάντηση σε μια ερώτηση - την ώρα την ώρα του μαθήματος - δεν έχει την βοήθεια του «κοινού». Όπου το κοινό σε αυτή την περίπτωση είναι το βιβλίο ή οι προηγούμενες σημειώσεις μου.

Και βέβαια αυτή η ομαδική παρουσία επιτρέπει στον καθηγητή να «κλέψει» 5 λεπτά από τα 50 του μαθήματος για να τα διοχετεύσει «αλλού».  Σε αυτό το απαραίτητο «αλλού» που σχετίζεται με την ανθρώπινη επικοινωνία. Και η προσέγγιση του μαθητή πρέπει να γίνεται σε πολλά επίπεδα

Η διδασκαλία μπροστά στην οθόνη

Μια νέας μορφή διδασκαλία.  Διαλέξαμε μια από τις πολλές πλατφόρμες, ενώσαμε τις οθόνες του υπολογιστή ή του κινητού μας και φτιάξαμε αυτή την χωρίς με αυστηρά «γεωγραφική» έννοια τάξη.

Ο καθηγητής κάνοντας μια κοινοποίηση της οθόνης του στους μαθητές «εμφανίζει» τον πίνακα της τάξης! Ταυτόχρονα η δυνατότητα παρέμβασης με την έννοια της ανάλυσης, διόρθωσης, συμπλήρωσης, μετακίνησης καμπυλών σε ένα διάγραμμα υπάρχει και από τους δύο (καθηγητή και μαθητές).

Σε κάποιες περιπτώσεις ίσως είναι και πιο εύκολο γιατί τώρα αντί να σβήσει κάτι που δεν θέλει, να χρησιμοποιήσει άλλο χρώμα ή να υπογραμμίσει αυτό γίνεται μόνο με το πάτημα ενός (του ανάλογου) πλήκτρου.

Η δύναμη της εικόνας γίνεται περισσότερο έντονη.

Βέβαια όλα αυτά προϋποθέτουν για τον καθηγητή την αλλαγή  του υλικού αλλά και της σκέψης του ώστε να προσαρμοστούν στη νέα μορφή – δεδομένα διδασκαλίας. Αυτό δεν είναι εύκολο και απαιτεί χρόνο.

Οι μαθητές από τη μεριά τους εάν έχουν κλειστή την κάμερα τους στερούν από τον καθηγητή να αντιληφθεί το βαθμό συγκέντρωσής τους αλλά και να μεταφράσει τη γλώσσα του σώματος. Και αυτό το δεύτερο είναι πολύ σημαντικό γιατί από μια αντίδραση του προσώπου πολλές φορές «ακούς» αυτό που ο άλλος αρνείται ή ντρέπεται να εκφράσει.

Κλείνοντας τις σκέψεις μας

Η εμφάνιση του κορωνοϊού (covid-19)  μας ανάγκασε σε μια απότομη αλλαγή του τρόπου διδασκαλίας. Και οι αλλαγές που (αναγκαστικά) συντελούνται  σε μικρό χρονικό διάστημα πάντα δημιουργούν προβλήματα – τουλάχιστον στα πρώτα στάδια εφαρμογής τους.

Αυτή η εξ αποστάσεως εκπαίδευση μπορεί να κρατήσει για καιρό. Ενδεχομένως κάποιοι την προτιμήσουν ακόμα και όταν έχουν την δυνατότητα επιλογής. Άλλοι πάλι όχι.

Ανεξάρτητα από τη γνώμη του καθενός οι όποιες αλλαγές που συντελούνται σπάνια έχουν μόνο θετικά στοιχεία.

Η κοινωνία όμως αλλάζει και ο τρόπος που θα καλυφθούν οι ανάγκες μας πρέπει να ακολουθήσει την νέα της μορφή.

Αν αυτή η (βίαια) εμφανισθείσα νέα διδασκαλία θα βοηθήσει περισσότερο στη μεταφορά της γνώσης εξαρτάται πρωτίστως από  εμάς στους καθηγητές.  Και αυτό δεν δικαιούμαστε να μη το αντιληφθούμε.

Τα παιδιά - λίγο πριν τις πανελλαδικές - ρωτούν τον καθηγητή τους…

Τελειώνει λοιπόν άλλη μια σχολική χρονιά και ένα «ερωτηματολόγιο» που άτυπα ο ίδιος έχεις συντάξει (δεχόμενος τις μερικές φορές ανείπωτες ερωτήσεις των παιδιών) ζητά τις απαντήσεις σου.

Και οι ερωτήσεις είναι πολλές και βέβαια έχουν «φροντίσει» να αγγίζουν όλες της πτυχές της παρουσίας σου στην τάξη.

Ερωτήσεις ζητούν απαντήσεις

  • Ήταν επιθυμητή στα παιδιά η εικόνα που εσύ ήθελες να προβάλεις;
  • Μετέφερες μέρος της γνώσης σου;
  • Επικοινώνησες με τον καλύτερο δυνατό τρόπο;
  • Κράτησες τις απαραίτητες ισορροπίες;
  • Βρέθηκες κοντά τους, ή σε απόσταση, ανάλογα με την περίπτωση;
  • Τους βοήθησες να πετύχουν το στόχο τους;
  • Ήσουν ένα πρόσωπο που συμμετείχε θετικά στο εκπαιδευτικό (και όχι μόνο) κομμάτι της μέχρι τώρα ζωής τους;
  • Ανακάλυψες νέους τρόπους προσέγγισης;
  • Χάρηκες αυτή τη χρονιά;

Kαι είναι και το πρόσωπό τους, που όσο πλησιάζει η έναρξη των πανελλαδικών εξετάσεων, γίνεται πιο «απαιτητικό» και σε ρωτάει (χωρία να μιλάει):

  • Θα τα καταφέρω;

Απαντώντας

Δεν ξέρω αν η απάντηση μου είναι αυτή που θέλεις. Δεν ξέρω αν σου προσφέρει τούτη τη στιγμή την απαραίτητη δύναμη. Είναι όμως η δική μου αλήθεια για το πως χαρακτηρίζω την «κοινή» μας προσπάθεια.

  • Η συνεργασία μας ΔΕΝ ήταν τυπική, ούτε επιφανειακή.
  • ΔΕΝ την χαρακτήρισε το τι «προβλέπει το πρωτόκολλο» σε ανάλογες περιπτώσεις. Προχώρησε παραπέρα σε επίπεδο γνώσης και επικοινωνίας.
  • ΔΕΝ άκουσες από εμένα λιγότερα από αυτά που κατά τη γνώμη μου χρειάζεσαι για να χαμογελάς στα μέσα Ιουνίου.
  • Προσπάθησα να σου μεταφέρω τη «λογική» της οικονομικής σκέψης, μια και πιστεύω ότι αυτό είναι απαραίτητο για την κατανόηση των οικονομικών ακουσμάτων.
  • Ασφαλώς ΔΕΝ ήμουν ο ίδιος όλες τις φορές που βρεθήκαμε. ΔΕΝ ήταν όλες οι μέρες μου ιδανικές, όμως προσπάθησα να τις κάνω να φαίνονται έτσι
  • Υπήρχαν φορές που εκνευρίστηκα μαζί σου. Ξέρεις όμως ότι ποτέ για θέματα αντίληψης ή κατανόησης του μαθήματος.

Για επίλογο

Όλα τα προηγούμενα συνθέτουν την απάντησή μου. Εσύ θα προσθέσεις το βαθμό που ο ίδιος προσπάθησες (και προσπαθείς). Πιστεύω ότι το άθροισμα θα σου δώσει την απάντηση στο ερώτημα σου, αλλά και την πιο σημαντική επιτυχία στη μέχρι τώρα ζωή σου.

Οι φορές που θα τα ξαναπούμε μετριούνται  κυριολεκτικά στα δάχτυλα του ενός χεριού, οπότε θέλω να ξέρεις ότι χάρηκα που σε γνώρισα. Να είσαι σίγουρος ότι ο κάθε άνθρωπος που βρίσκεται στο διάβα μου, κάτι καινούριο μου προσφέρει. Σε ευχαριστώ  λοιπόν που συνέβαλες στο να είμαι καλύτερος στη νέα χρονιά, όπου και αν βρίσκομαι και με όποιους και αν συνεργάζομαι.

Αυτά από ένα οικονομολόγο που γνώρισες

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το