Άρθρα

Προς κάποια παρέα λίγο πριν τη νέα πορεία ζωής της..

Ήταν Σεπτέμβριος του 2015 όταν γνωριστήκαμε με κάποια παιδιά σε ένα σχολικό περιβάλλον. Όπως πάντα συνέθεταν μια ομάδα διαφορετικών χαρακτήρων που κατάφερναν να είναι παρέα!

Από τα πρώτα μαθήματα κατάλαβα ότι είχαν μια ξεχωριστή ποιότητα και ασφαλώς δεν αναφέρομαι μόνο στις επιδόσεις τους στα μαθήματα. Το ξεχωριστό έβγαινε για τον καθένα εκεί όπου ήταν το δυνατό του σημείο.

Η ποιότητα - αυτή η σπάνια λέξη -  αφορά και χαρακτηρίζει τη συνολική συμπεριφορά ενός ατόμου και αν το εκπαιδευτικό σύστημα ήθελε κάτι πραγματικά περισσότερο από αυτό που επιδιώκει αυτή η παρέα θα έπαιρνε στο σύνολό της το μεγαλύτερο βαθμό!

Επειδή πάντα μου άρεσαν οι ωραίες «συντροφιές» ήθελα να είμαι μαζί τους μέχρι τη στιγμή εκείνη που θα αποχαιρετούσαν τα σχολικά θρανία για να ακολουθήσουν τα επόμενα μονοπάτια της ζωή τους.

Με τη φυσική παρουσία μου αυτό δεν θα γίνει. Αλλά πολλές φορές τα έντονα θέλω που βρίσκονται μέσα στη σκέψη, ακόμα και από απόσταση, είναι ικανά να εκφραστούν, να ακουστούν, και να περάσουν στην άλλη πλευρά ιδιαίτερα όταν αφορούν τις ευχές μου για το καλύτερο αύριο σε κάθε μέλος της παρέας που αναφέρομαι.

Οι αρχές του Ιουνίου να είναι ταυτόχρονα και η αρχή της νέας περιόδου της ζωής σας όπως την έχετε φανταστεί!

Μανώλης Αναστόπουλος

Το 2018 προ των πυλών. Ας είμαστε εμείς που θα «φτιάξουμε» την όμορφη νέα χρονιά!

Έτσι όπως πλησιάζει το τελείωμα άλλης μιας χρονιάς σκέψεις για αλλαγές εμφανίζονται στο προσκήνιο των «θέλω» μας. Πάντα η προοπτική της άφηξης του καινούριου χρόνου προσφέρει μια αφετηρία για κάτι διαφορετικό - για κάτι νέο.

Αυτό το νέο για κάποιους μπορεί να είναι η διαφυγή από κάτι που κούρασε, για άλλους το εισιτήριο του επόμενου ταξιδιού, και για τους νεότερους απλά το ξεκίνημα.

Μια δύσκολη 10ετια

Κοιτώντας πίσω στα χρόνια που πέρασαν από το 2008 μέχρι σήμερα βλέπουμε μια «κακή» - σε πολλά μέτωπα - 10ετια. Ψάχνοντας το λόγο το εύκολο θα ήταν να «δείξουμε» την οικονομική κρίση σαν τη βασική υπεύθυνο που «βοήθησε» στην εμφάνιση παράπλευρων κρίσεων σε άλλους τομείς της ζωής μας - Ενός κακού μύρια έπονται, Σοφοκλής (496 – 406 π.Χ.)

Ανεξάρτητα πάντως από το αν η κρίση εμφανίστηκε στην οικονομία ή στη σκέψη - συμπεριφορά μας, το αποτέλεσμα ήταν να βιώσουμε δύσκολες καταστάσεις.

Αρκετοί υποστηρίζουν ότι μέσα από την αντιμετώπιση των δυσκολιών βγαίνεις σχεδόν πάντα πιο σοφός. Και πράγματι στα «αληθινά» δύσκολα το ζητούμενο είναι να επιβιώσεις – το να ζήσεις είναι κάτι εντελώς διαφορετικό και θα το αναζητήσεις στο μετά – και μέσα από αυτή την «αναγκαστική» προσπάθεια επιβίωσης ανακαλύπτεις διεξόδους άγνωστες ή υποτιμημένες στο χθες σου. Αυτές είναι οι «μυστικές» πόρτες που σε βγάζουν από τα προβλήματα. Είναι οι νέες αλήθειες που δεν ήξερες στο πριν. Τις έμαθες στο τώρα!

Προσπαθώντας να αναλύσει η σκέψη μας τη σοφία που (χωρίς τη θέλησή μας) αποκτήσαμε  θα αναφέρουμε 3 στοιχεία που κατά τη γνώμη μας δεν πρέπει να «ξεχάσουμε» στην νέα πορεία μας που ξεκινάει με τον ερχομό του 2018.

Προσεδάφιση

Η 10ετία του ’90 μας εμφύτευσε την ψευδαίσθηση της ύπαρξης δεδομένων στη ζωή μας. Είναι πράγματι αλήθεια ότι οι περισσότεροι από εμάς «δώσαμε όρκο» στο μοντέλο του τότε ευ ζην ότι δεν θα το εγκαταλείψουμε  ποτέ! Τέτοιος έρωτας!

Η προσεδάφιση και συγχρόνως η απομυθοποίηση της δυνατότητας ύπαρξης «δεδομένων» ήρθε 15 χρόνια αργότερα με τρόπο βίαιο και ανατρεπτικό.

Ίσως αυτά τα έντονα χαρακτηριστικά να είναι εκείνα που δεν θα επιτρέψουν στο αύριο της πορείας μας να ξανά – αμφισβητήσουμε ότι ένα από τα χαρακτηριστικά της ζωής είναι η εναλλαγή καλών και άσχημων ημερών.

Και αυτό δεν θα επιτρέψουμε στην επιλεκτική μνήμη μας να το ξεχάσει..

Ανοικοδόμηση

Είμαστε της άποψης ότι αποχαιρετώντας το 2017 αφήνουμε πίσω και τα χειρότερα στη σφαίρα της οικονομίας. Βεβαίως δεν εννοούμε ότι τα πράγματα θα αλλάξουν από τη μια μέρα στην άλλη, αλλά ότι η πτώση (κατρακύλα) μοιάζει να βρήκε τον πυθμένα της. Αυτό μεταφράζεται στην προσδοκία του καλύτερου αύριο.

Σε αυτή τη πορεία ανοικοδόμησης του καλύτερου αύριο πρέπει να ξεκαθαρίσουμε στον εαυτό μας αφενός το πως ερμηνεύουμε το «καλύτερο» και αφετέρου ότι θέλουμε για συνοδοιπόρους άτομα απαγκιστρωμένα από τη λογική «της βιτρίνας, του τάχα, του δήθεν, και του αχ το τι περάσαμε». Είναι εντελώς διαφορετικό το να συνειδητοποιείς τα λάθη σου από το να τα κουβαλάς στην πλάτη βγάζοντάς τα προς τα έξω «παρέα» με τις λέξεις ψέμα ή μιζέρια.

Η ανοικοδόμηση δεν απαιτεί την αυτοτιμωρία αλλά την αυτογνωσία.

Και εκείνος που θα διατηρήσει τη γκρίνια, το ανάθεμα και τη γενικότερη μιζέρια αφενός δεν έχει θέση δίπλα μας και αφετέρου ας κάνει τον κόπο να παρατηρήσει άτομα (εκεί κοντά του) που πέρασαν πολύ χειρότερα από ότι ο ίδιος και ενώ δικαιούνται (συγκριτικά πάντα αναφερόμαστε) την καταγραφή της θλίψης στα μάτια τους φροντίζουν με το χαμόγελο να μη της αφήνουν περιθώρια να αμφισβητήσει ποιος είναι ο πιο δυνατός.

Το νέο «ευ ζην»

Ασφαλώς ο καθένας έχει τον δικό του τρόπο σκέψης που τον οδηγεί σε συγκεκριμένες επιλογές στη προσπάθεια να «ζει όμορφα»! Σαν συνέπεια το «όμορφα» έχει πολλές ερμηνείες μια και δεν είναι κοινά για όλους τα προαπαιτούμενα για τον εν λόγω χαρακτηρισμό.

Εμείς ανήκουμε σε εκείνους που «έμαθαν» ότι η ποσότητα δεν εξασφαλίζει την ποιότητα . Μια κοντινή εκδρομή μπορεί να μας «γεμίσει» πολύ περισσότερο από τις πολλές μακρινές. Καταλάβαμε (πάντα με κόστος) ότι αυτό που ψάχνουμε είναι στιγμές ζωής που αν τις προσθέσουμε θα μας δώσουν αυτό που εμείς αντιλαμβανόμαστε σαν «όμορφη ζωή».

Και βέβαια αυτές οι στιγμές δεν θα προέλθουν με τις λογικές του παρελθόντος, δηλαδή με την επανάληψη του «ποσοτικού» μοντέλου ζωής. Δεν είναι η ποσότητα των επιλογών που  αναδεικνύει τις στιγμές ζωής  αλλά η μοναδικότητα των επιλογών μας





Επίλογος

Ατενίζοντας πλέον (από πολύ κοντά) τη νέα χρονιά ας ξεκινήσουμε το ταξίδεμά της έχοντας ξεκάθαρο στη σκέψη μας ότι για να απολαύσουμε το νέο ταξίδι δεν πρέπει να ξεχάσουμε τα λάθη του προηγούμενου.

Και μέσα στα λάθη μπορεί να ήταν οι πολλοί προορισμοί, τα πολλά δρομολόγια που ακολουθήσαμε, οι πολλοί συνεπιβάτες που είχαμε, η υιοθέτηση κριτηρίων τρίτων για το δικό μας ευ ζην, αλλά και η μεγάλη έλλειψη ειλικρίνειας προς τους άλλους και προς τον εαυτό μας.

Ας «φτιάξουμε» λοιπόν  μια όμορφη χρονιά με υγεία και με πολλές δικές μας στιγμές!





Η κρυμμένη (από τους αριθμούς) ευημερία της ποιότητας

Η γλώσσα των αριθμών μπορεί ανά περίπτωση να είναι (υποχρεωτικά) σκληρή αλλά πραγματική, όχι απαραίτητα αντιπροσωπευτική μια και ποιοτικά στοιχεία δεν είναι πάντα δυνατόν να περιλαμβάνονται, κουραστική γιατί απαιτεί ανάλυση, δημιουργική ώστε με έναν ιδιαίτερα τρόπο να ωραιοποιεί την εικόνα, παραπλανητική γιατί ενδεχομένως “παραλείψαμε” ή δεν σταθμίσαμε σωστά την 32η(!!) μεταβλητή σε ένα οικονομετρικό μοντέλο, ή και αδιάφορη για κάποιους.

Αναφερόμενοι στην οικονομία, οι αριθμοί όταν συνθέτουν τους οικονομικούς δείκτες ασφαλώς δεν ξεχνούν τις παραπάνω “ιδιότητές” τους.

Τα μέλη της οικονομίας – κοινωνίας ή καλύτερα ο άνθρωπος, καθημερινά επηρεάζεται, θετικά ή αρνητικά, από την ποσοτική έκφραση ενός μεγέθους η οποία "εμφανίζεται" με κάποιο αριθμό. Για παράδειγμα, υπάρχει ένας αριθμός που σχετίζεται με το ύψος του μισθού του, του δείκτη τιμών καταναλωτή, του ΑΕΠ, του ποσοστού της ανεργίας, κ.α. Η μετάφραση αυτού του αριθμού δίνει (ανάλογα με το πως αποκωδικοποιεί ο καθένας) κάποια χρησιμότητα.

Όμως για τον άνθρωπο, η “ευημερία” που επιδιώκει, δεν υπολογίζεται μόνο από το αλγεβρικό άθροισμα των αριθμών. Αυτό εκφράζει (τις περισσότερες φορές) ΜΟΝΟ ποσότητα.

Μήπως ξεχνάμε ότι απαραίτητο συστατικό της ευημερίας του είναι και μια λέξη που ονομάζεται ποιότητα!

Ο Κύριος Α λοιπόν ενδεχομένως να έχει μια καλή δουλειά που του προσφέρει ένα υψηλό εισόδημα το οποίο του επιτρέπει μια άνετη ζωή με την έννοια της δυνατότητας κάλυψης των οικονομικών αναγκών του. Όμως οι ανάγκες του είναι μόνο οικονομικές; Η απάντηση (ψάχνοντας τη λύση) είναι σίγουρα "όχι μόνο".

Ασφαλώς θα ήθελε και ελεύθερο χρόνο, αίσθηση ασφάλειας, συντροφικότητα, καθαρό περιβάλλον. Αναμφίβολα η βόλτα του στο βουνό θα προτιμούσε να συνοδεύεται από την πράσινη εικόνα του δάσους, αντί αυτής του καμένου. Θα αναζητούσε την απόλαυση ενός ηλιοβασιλέματος. Θα έψαχνε τον περίπατο στην ακρογιαλιά.

Αυτές είναι οι λεγόμενες μη οικονομικές ανάγκες. Δηλαδή εκείνες που δύσκολα "αγοράζονται".

Είναι όλα εκείνα τα φαινομενικά μικρά κομμάτια (στιγμές ζωής) που κατά τη γνώμη μας εκφράζουν την ποιότητα!

Θα ήταν βολικό να δεχτούμε, ότι ο Κύριος Α έχοντας εξασφαλίσει την ποσότητα συγχρόνως του χαρίζεται και η ποιότητα. Ατυχώς όμως στις περισσότερες περιπτώσεις αυτό δεν συμβαίνει. Αντίθετα, η πρώτη λειτουργεί “ανταγωνιστικά” θα λέγαμε της δεύτερης, ενίοτε δε την “εξαφανίζει”.

Θαυμάσιοι λοιπόν οι αριθμοί και απαραίτητοι για τον σωστό προγραμματισμό και λειτουργία ενός robot.

Εμείς όμως αναφερόμαστε στον άνθρωπο. Και η “πραγματική” ευημερία του, έχει ή πρέπει να έχει, και μια άλλη διάσταση. Αυτή της ποιότητας!

Η μάθηση «προτιμά» την ποιότητα αντί της ποσότητας..

Διδάσκοντας σύντομα αντιλαμβάνεσαι ότι η  (πραγματική) μάθηση «προτιμά» την ποιότητα αντί της ποσότητας. Η ρήση του Αριστοτέλη «ουκ εν τω πολλώ το ευ, αλλ’ εν τω ευ το πολύ» δηλώνει καθημερινά παρούσα στην τάξη σου. Εννοιολογικά το γνωρίζεις, εμπειρικά το διαπιστώνεις, επιστημονικά το πιστεύεις στην πράξη όμως τι συμβαίνει; Το εφαρμόζεις;

Μια συνηθισμένη τάξη:  Λειτουργώντας με το «πολλώ»

Λοιπόν,  τα θέματα των πανελλαδικών εξετάσεων πέρσι ήταν πολύ απαιτητικά! Με το ρυθμό που πηγαίνουμε δεν θα προλάβουμε να πούμε όλα όσα θέλω. Πρέπει να επιταχύνουμε.

Άρα, ξεχάστε τις πέντε ασκήσεις που σας έβαζα ανά μάθημα. Από αύριο οκτώ μπορέι και δέκα. Θέλω  να καλύψουμε (όσο μπορούμε) το ενδεχόμενο να δείτε στις εξετάσεις άσκηση που έχουμε κάνει ή έστω μια παρόμοια. Δεν το καταλαβαίνετε;

Επίσης για τους ίδιους λόγους από εδώ και πέρα θα γράφουμε περισσότερα διαγωνίσματα

Μια διαφορετική τάξη: Επιλέγοντας το «ευ»

Για ακούστε. Ανεξάρτητα από τον βαθμό δυσκολίας των περσινών θεμάτων στις πανελλαδικές στο εξής θα λειτουργούμε διαφορετικά.

Συγκεκριμένα δεν θα έχετε να λύσετε πολλές ασκήσεις, αλλά τη μέρα που θα τις συζητήσουμε θα μου εξηγήσετε τη διαδικασία που ακολούθησε η σκέψη σας στην προσπάθεια να τις λύσει. Στη συνέχεια σκέφτομαι να σας δώσω ενδεικτικές απαντήσεις τις οποίες θα διαβάσετε και θα παραλληλίσετε με τις δικές σας. Θα βρείτε τις διαφορές και τυχόν απορίες θα τις συζητήσουμε στο επόμενο μάθημα.

Την ίδια ακριβώς «λογική» θα εφαρμόζουμε και στα διαγωνίσματα.

Βασικός και αδιαπραγμάτευτος όρος της νέας «λογικής» μας είναι ότι δεν θα έρθει κανείς χωρίς να έχει φέρει καταγεγραμμένη την προσπάθεια λύσης των ασκήσεων.

Το «ευ» επιζητά την ύπαρξη του λάθους

Ο ρόλος μας σαν καθηγητές δεν είναι να «γεμίζουμε» με ασκήσεις και διαγωνίσματα τα παιδιά  για να πούμε ότι «είπαμε» πολλές ή μήπως τυχαία «κάνουμε» αυτή που θα «πέσει»... Είναι σχεδόν βέβαιο ότι αρκετές από τις πολλές – ελλείψει χρόνου - δεν θα αναλυθούν σε έκταση με συνέπεια οι μαθητές να μην «αναγνωρίσουν» την λογική του λάθους που ενδεχομένως έκαναν.

Οπότε τι ουσιαστικό θα έχουμε πετύχει;

Φοβάμαι μόνο την καλλιέργεια της τέχνης του παπαγαλισμού και βεβαίως το άκουσμα (με ότι αυτό σημαίνει) ότι ο τάδε έπιασε τα θέματα!

Η (πραγματική) επιτυχία στις εξετάσεις λομως έρχεται, και πρέπει να έρχεται, μέσα από τη δυνατότητα του μυαλού να αξιοποιεί σωστά και δυναμικά την υπάρχουσα γνώση για να την πάει παρακάτω. Με άλλα λόγια έχοντας αναλύσει 10 ασκήσεις να μπορεί να λύσει 100.

Μάθηση διαδικασία

Δεν θα μπορούσε η διαδικασία της (πραγματικής) μάθησης να μην επιζητά και τα λάθη..

Το σκεπτικό μας δεν μπορεί να είναι πάντα αλάνθαστο. Λάθη θα γίνονται όσο το μυαλό δεν βρίσκεται σε αδράνεια. Το χρήσιμο για το παρακάτω της ζωής μας είναι να αποκτήσουμε εκείνη τη διαδικασία σκέψης ώστε να περιορίσουμε τα λάθη μας ή να τα ανακαλύψουμε πριν υποστούμε τις συνέπειές τους.

Αυτή η διαδικασία σκέψης είναι το «ευ» που χρειαζόμαστε για να αντιμετωπίζουμε με επιτυχία το «πολλώ»

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το