Posts

Επαναλαμβάνουμε την υπάρχουσα γνώση ή μήπως όχι;

Έχοντες διδάξει κάποιες  χιλιάδες ώρες βρέθηκα αρκετές φορές  απέναντι στο ερώτημα των παιδιών «Μα δεν βαριέστε που κάθε χρόνο λέτε τα ίδια;». Μια ερώτηση με φαινομενικά απλή απάντηση της οποίας όμως η κατανόηση εμφανίζεται αρκετά δύσκολη.

Πόσο ίδια είναι αυτά που λέμε;

Αν και η αρχική ευαισθητοποίηση μου σχετικά με την εικόνα του καθηγητή μου την προσέφερε κάποιος καθηγητής μου στην έκθεση και αργότερα 3 Πανεπιστημιακοί στην πορεία μου προς το πρώτο μου πτυχίο, η πραγματική απόφασή μου να ασχοληθώ με το χώρο της εκπαίδευσης ήρθε αργότερα.

Στο μετά μου λοιπόν άρχισα να ανακαλύπτω την «ομορφιά» της συμμετοχής σου στο παρακάτω της ζωής των άλλων.

Πρόκειται για μια προσωπική (όχι εγωιστική) ικανοποίηση που απορρέει από το πως ο ίδιος αντιλαμβάνεσαι το αύριο.  Και σε αυτή την αυριανή μέρα, για μένα η γνώση πρέπει να πάει παρακάτω. Να προχωρήσει με θετικά βήματα για ένα μέλλον καλύτερο του σήμερα.

Σε αυτή την προσπάθεια το να μεταφέρεις γνωστά πράγματα χωρίς να ενεργοποιείς τη σκέψη για τη συνέχεια είναι μια λογική copy paste η οποία δεν συμβάλλει στην βελτίωση του αύριο.

Πάντα «έκλεβα» ένα πεντάλεπτο από το μάθημα για να συζητήσουμε, να πληροφορηθούμε να προβληματιστούμε, να αναρωτηθούμε με τι συμφωνούμε ή διαφωνούμε στο σήμερα αλλά και (κάτι εξίσου σημαντικό) να ταξιδέψουμε.

Αυτή η συνήπαρξή μου με τους μαθητές είχε πάντα τα χαρακτηριστικά μιας αμφίδρομης σχέσης. Μιας σχέσης που είναι λάθος να νομίζεις ότι μόνο προσφέρεις. Η αμοιβή της προσφοράς σου (αυτό που εσύ παίρνεις από τα παιδιά) είναι ακριβώς εκείνο που σε διαφοροποιεί την επόμενη χρονιά.

Κάποιες από τις ερωτήσεις που δέχτηκες σε κάνουν να αναζητήσεις νέες απαντήσεις ή να αλλάξεις τον τρόπο που μετέφερες τη γνώση σου. Και βέβαια επειδή ακριβώς αντιμετωπίζεις διαφορετικές προσωπικότητες το ψάξιμο για τις «νέες» απαντήσεις σου ποτέ δεν είναι περιορισμένο.

Τι αποτελεί για εσένα  επιτυχία των άλλων;

Σήμερα έμαθα μέσα από ένα από τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ότι ο Σταύρος (παλιός μαθητής μου) στα 26 - 27 χρόνια του ολοκλήρωσε το διδακτορικό του. Κάτι βεβαίως όχι συνηθισμένο.

Η προσωπική συμμετοχή μου ασφαλώς είναι πολύ περιορισμένη και βρίσκεται αρκετά στο πριν όταν ενδεχομένως μια συζήτηση του τότε «γέννησε» μια σκέψη για το μετά του.

Θα χαρακτήριζα εύκολη (λόγου του τρόπου εξέτασης) την προετοιμασία των παιδιών για την εισαγωγή τους στο Πανεπιστήμιο. Και αυτό δεν είναι το μόνο ζητούμενο για εμένα.

Η χαρά της (πολύ μικρής) συμμετοχής μου σε «σωστές» πορείες ζωής παιδιών που γνώρισα είναι  η μεγαλύτερη ανταμοιβή για τα «καθόλου» ίδια που λέω από χρόνο σε χρόνο.

Το πανεπιστήμιο πρέπει να παιδεύει

Τις προηγούμενες μέρες είχα μια συζήτηση με ένα φίλο που σπουδάζει σε ένα μεγάλο πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Μεταξύ των πολλών που ειπώθηκαν ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η επιμονή του να μου διηγηθεί την εμπειρία του με πανεπιστημιακές δραστηριότητες που είχαν να κάνουν με λογοτεχνία και μουσική,  που δεν σχετίζονταν καθόλου με το αντικείμενο σπουδών του που είναι τα οικονομικά.

Μέσα από την συζήτηση μας η παραπάνω άποψη μου άλλαξε ριζικά. Κατάλαβα πως τα ξένα πανεπιστήμια αποσκοπούν στο να προσφέρουν στους φοιτητές τους κάτι πολύ πιο σημαντικό από σκέτη εκπαίδευση. Προσφέρουν παιδεία.

Η παιδεία είναι μια πολυδιάστατη έννοια που περιλαμβάνει αγωγή, κουλτούρα, καλλιέργεια και γνώσεις. Κατά συνέπεια ο σκοπός του πανεπιστημίου είναι να παράγει ανθρώπους εφοδιασμένους με τις απαραίτητες αρετές που θα τους καταστήσουν αφενός μεν ανταγωνιστικούς, αφετέρου δε παραγωγικούς στην κοινωνία συνολικά (Μεταφορά έτοιμης γνώσης ή εργαλέιων σκέψης για την κατάκτησή της).

Η κύρια αποστολή κάθε πανεπιστημίου πρέπει να είναι η μετάγγιση αξιών και ηθικών αρχών στον φοιτητή, ιδιαίτερα σε μια εποχή που το τεχνοκρατικό πνεύμα κυριαρχεί παράγοντας καταρτισμένους νέους επιστήμονες χωρίς όμως την απαραίτητη ηθική επένδυση.

Η παραπάνω θεώρηση των πραγμάτων, η οποία μας βρίσκει σύμφωνους, είναι ο λόγος που τα ελληνικά πανεπιστήμια πρέπει να εμπλουτιστούν με πολιτιστικές δραστηριότητες όπως το θέατρο και η μουσική ανεξάρτητα από το αντικείμενο σπουδών. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν οι αυριανοί επαγγελματίες να αποκτήσουν κουλτούρα και ευαισθησία, στοιχεία απαραίτητα για να μπορέσουν να χειριστούν σωστότερα την γνώση που κατέχουν. Άλλωστε οι αρχαίοι έλληνες έλεγαν πρώτοι πως «πάσα επιστήμη χωριζομένη αρετής, πανουργία ου σοφία φαίνεται».

Κατά την γνώμη μας, κάθε επιστήμη που δεν εμφορείται από ηθικές αξίες κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για την Ελλάδα όπου το σύστημα εκπαίδευσης πάσχει σε πολλές του πτυχές, με κάποιες απλές αλλαγές όπως οι παραπάνω να εξοπλίσει τον αυριανό επιστήμονα με την κουλτούρα και τις αρχές που απαιτούνται ώστε να είναι πρώτα άνθρωπος και μετά επιστήμονας.

Σαφώς δε γίνεται να παραβλέψουμε το γεγονός ότι οι προϋπολογισμοί των πανεπιστημίων μετά το 2010 είναι χαμηλοί και ανίκανοι να εξασφαλίσουν την οικονομική αυτοδυναμία των πανεπιστημίων. Αυτό ίσως είναι και το σημαντικότερο λάθος της πολιτείας όλα αυτά τα χρόνια στον χώρο της παιδείας. Τα ελληνικά πανεπιστήμια στο κομμάτι της εκπαίδευσης είναι ευθέως ανταγωνιστικά με τα καλύτερα ξένα πανεπιστήμια όπως πιστοποιείται από τις σχετικές διεθνείς κατατάξεις, επομένως με την κατάλληλη χρηματοδότηση θα μπορέσουν να εκπληρώσουν την θεμελιώδη τους αποστολή για παροχή παιδείας. Εξάλλου η καλύτερη επένδυση ενός κράτους είναι η παιδεία των πολιτών του, φροντίζοντας την παιδεία των νέων εξασφαλίζουμε ένα ασφαλές μέλλον.

Κλείνοντας θα θέλαμε απλώς να υπενθυμίσουμε την γνωστή φράση του Α. Αϊνστάιν, «επιστήμη χωρίς θρησκεία (=ηθικές αρχές) είναι χωλή».

Ο Δημήτρης Νταγιάντης είναι μεταπτυχιακός φοιτητής στο τμήμα οικονομικής επιστήμης του ΟΠΑ με κατεύθυνση "Εφαρμοσμένα οικονομικά και χρηματοοικονομικά"





Τα παράπλευρα προβλήματα ενός φοιτητή «χωρίς» Πανεπιστημιακά συγγράμματα

Μετά από δώδεκα χρόνια μαθητικής ζωής ο πρωτοετής φοιτητής «περιμένει» το διαφορετικό…

Αναστολή λοιπόν της διανομής των συγγραμμάτων στους φοιτητές για το χειμερινό εξάμηνο 2017-18. Κάτι σαν καλωσόρισμα της Πανεπιστημιακής κοινότητας στους πρωτοετείς φοιτητές αλλά συγχρόνως και υπενθύμιση προς εκείνους των μεγαλύτερων ετών για τα  «ποικίλα θέματα» λειτουργίας του χώρου!

Δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε το δίκαιο ή όχι της απόφασης του Συλλόγου Εκδοτών Επιστημονικών Βιβλίων (ΣΕΕΒΙ). Ασφαλώς  όμως ο κλάδος χρησιμοποιεί την αναστολή της διανομής των συγγραμμάτων σαν μέσο πίεσης προς τις οικονομικές υπηρεσίες του Υπουργείου Παιδείας ώστε να αποπληρωθούν τιμολόγια  που αφορούν (σύμφωνα με την ανακοίνωση του ΣΕΕΒΙ) το εαρινό εξάμηνο του ακαδημαϊκού έτους 2015-2016.

Κάτι ανάλογο και στο βαθμό που είναι δυνατό ασκείται και από άλλους κλάδους μια και είναι γνωστή η ύπαρξη ληξιπρόθεσμων υποχρεώσεων του κράτους προς τον ιδιωτικό τομέα.

Σε κάθε περίπτωση πόσο μάλλον σε μια δύσκολη οικονομική κατάσταση  - όπως και αυτή της χώρας - φανταζόμαστε ότι υπάρχει μια «ιεράρχηση» των προς κάλυψη αναγκών με βάση τη σημαντικότητά που έχουν. Συνεχίζοντας τις σκέψεις μας θεωρούμε ότι οι ανάγκες στους τομείς της υγείας και της παιδείας απαραίτητα «δικαιούνται» μια πολύ καλή σειρά προτεραιότητας.

Η Πανεπιστημιακή ατμόσφαιρα

Ένα από τα προβλήματα των πανεπιστημιακών χώρων στην Ελλάδα (Το πέρασμα στη φοιτητική ζωή) είναι κατά τη γνώμη μας  ότι δεν προσφέρουν κίνητρα στο φοιτητή να επιζητά και να χαίρεται την παρουσία του εκεί. Και αυτά τα κίνητρα θα μπορούσαν να έχουν πολλές «λογικές» με κύρια τη συνειδητοποίηση του πραγματικού ρόλου του Πανεπιστημίου όχι μόνο στη φοιτητική αλλά και στη μετέπειτα ζωή του νέου. Το Πανεπιστήμιο θα πρέπει να βρει τρόπους  να έλκει όχι να απωθεί.

Ένα από τα πολλά που διδάσκεσαι (ή έπρεπε να διδάσκεσαι) στα χρόνια παραμονής σου στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα σχετίζεται με την αναγκαιότητα κατάστρωσης ή ύπαρξης σωστού προγραμματισμού για  ένα επιδιωκόμενο αποτέλεσμα ή για την αντιμετώπιση μιας κατάστασης.

Προς την κατεύθυνση λοιπόν της δόμησης προγραμματισμού δεν θεωρούμε ότι - ειδικά ο πρωτοετής - πρέπει να έχει στις πρώτες του εικόνες στον Πανεπιστημιακό χώρο την «αρνητική» εμπειρία της έλλειψης βιβλίων. Αρχή της νέας ζωής του χωρίς Πανεπιστημιακά συγγράμματα!

Αρκετοί να ισχυριστούν ότι ανάλογες «τακτικές» υπήρχαν και στη σχολική του ζωή. Άλλοι θα έχουν την άποψη ότι και να είχε τα συγγράμματα σιγά μην τα «άνοιγε» από τώρα. Γενικά θα υπάρχουν και πρέπει εξάλλου πολλές απόψεις.

Όμως το Πανεπιστήμιο πρέπει να προσφέρει μια διαφορετική εικόνα από αυτή του χθες στη ζωή του νέου. Είναι ο χώρος που απαιτείς να δημιουργήσει το καλύτερο αύριο. Το περιβάλλον του έχει καθήκον να αποτελέσει οδηγό σκέψης και συμπεριφοράς.

Βεβαίως όλες οι προηγούμενες σκέψεις προϋποθέτουν την αναγνώριση της σημαντικότητας της παιδείας αλλά και τη θέληση για παροχή των κατάλληλων υπηρεσιών.

Εάν η προηγούμενη προϋπόθεση  είναι υπαρκτή δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε το γιατί αφήσαμε (σαν κράτος) να ξεκινήσει με αυτόν τον τρόπο η χρονιά στα Πανεπιστήμια τη στιγμή  μάλιστα που «πανηγυρίζουμε» για επίτευξη σημαντικών πρωτογενών πλεονασμάτων.

Περισσότερα θέματα για την Παιδεία στο: http://econtopia.gr/επικαιρότητα/παιδεία/

Φεύγοντας από το Πανεπιστήμιο..

Τις τελευταίες μέρες με μεγάλη μου χαρά βλέπω πανέμορφα πρόσωπα να χαρίζουν το χαμόγελό τους σε ένα φωτογραφικό φακό κρατώντας το πτυχίο τους (!!) το οποίο κάπου προς το τέλος  γράφει “ εις τους πτυχιούχους των Οικονομικών επιστημών ΕΝΕΚΡΙΘΗ” !

Η πηγή της χαράς μου μπορεί να οφείλεται στην  αίσθηση μιας (αόρατης) συμμετοχής μου στις τωρινές φωτογραφίες, σε αναμνήσεις κάποιων προσωπικών παρόμοιων στιγμών (κάποιας άλλης εποχής), αλλά και στην επιθυμία μου για μια καλύτερη συνέχεια όταν εμείς οι σημερινοί  παραδώσουμε το αύριο στα χέρια της νέας γενιάς.

Δεν ξέρω ποιο “μονοπάτι” του χώρου θα επιλέξετε για την (σε επαγγελματικό επίπεδο) συνέχειά σας. Μέσα από τα χρόνια σας στο Πανεπιστήμιο γνωρίσατε αρκετά καλά την Οικονομία σαν επιστήμη. Είμαι σίγουρος ότι διακρίνατε τους πολλούς διαφορετικούς δρόμους εφαρμογής της που σας ανοίγει. Αυτό σας έκανε να γνωρίσετε καλύτερα τους εαυτούς  ή τα θέλω σας  σε σχέση με την επιστήμη σας / μας.

Ίσως δεν βρεθείτε από τα πρώτα βήματα της καριέρας σας  σε εκείνους τους χώρους που ονειρευόσαστε σαν φοιτητές. Συνήθως κάτι τέτοιο δεν είναι το συνηθισμένο. Επίσης αν και το εύχομαι, μάλλον θα είναι δύσκολο (τουλάχιστον στα πρώτα σας επαγγελματικά χρόνια) η θέση σας να είναι τέτοια που να “ζητάει”  εφαρμογή των όσων μάθατε στο Πανεπιστήμιο.

Το πιθανότερο (κατά τη γνώμη μου) είναι ένα είδος προσαρμογής της γνώσης που αποκτήσατε στα αμφιθέατρα των Πανεπιστημίων στις “ανάγκες” της θέσης που θα κατέχετε. Αυτή μοιάζει να είναι και η ουσιαστική “εξαργύρωση” του πρώτου σας πτυχίου στον εργασιακό χώρο.

Θέλω να πιστεύω ότι εκτός από την προσπάθεια και την αγάπη για τη δουλειά σας το πέρασμα του χρόνου θα είναι το μόνο επιπλέον που θα χρειαστείτε για την ολοκλήρωση των επαγγελματικών φιλοδοξιών σας.

Αφού σας πω ότι αυτό που δικαιωματικά σας ανήκει, δηλαδή ΠΟΛΛΑ ΣΥΓΧΑΡΗΤΗΡΙΑ θέλω να σας ευχηθώ να αγαπήσετε την επιστήμη σας..ΔΕΝ θα σας προδώσει!