Posts

Παγκοσμιοποίηση και Οικονομικός πόλεμος.

Και να λοιπόν που αν και ζούμε (εδώ και χρόνια) την παγκοσμιοποίηση (globalization)  και το ελεύθερο εμπόριο (free trade) αρχικά οι ΗΠΑ και στη συνέχεια η Κίνα εν ονόματι κάποιων εμπορικών συμφωνιών που θα ήθελαν έχουν αποφασίσει (και ήδη εφαρμόσει) την επαναφορά ποσοτικών περιορισμών στις εμπορικές τους συναλλαγές.

Μήπως ένας νέος οικονομικός πόλεμος (trade war)  βρίσκεται προ των πυλών;

Παγκοσμιοποίηση και διεθνές εμπόριο

Μέσα στα χρόνια της παγκοσμιοποίησης τα διάφορα εμπόδια του διακρατικού εμπορίου όπως δασμοί, φόροι, ποσοστώσεις ή επιδοτήσεις σταδιακά αποσύρονται, αν και πλήρως δεν καταργήθηκαν ποτέ.

Οι οραματιστές του εγχειρήματος της παγκοσμιοποίησης θεωρούν ότι η άμεση ή έμμεση κατάργηση των ποσοτικών περιορισμών στις εισαγωγές – εξαγωγές θα επιφέρει, λόγω του ανταγωνισμού, αύξηση των εμπορικών συναλλαγών σε διεθνές επίπεδο, πτώση των τιμών των προϊόντων, χαμηλότερη ανεργία και πιο αποτελεσματική κατανομή του πλούτου,

Εάν ο προηγούμενος ισχυρισμός είναι αληθής τότε ο καταναλωτής θα έχει αναμφίβολα ωφεληθεί.

Επιβολή δασμών από τις ΗΠΑ στις εισαγωγές προϊόντων από την Κίνα

Πριν λίγες μέρες διαβάσαμε για την προοπτική των ΗΠΑ να επιβάλουν πρόσθετους δασμούς 10% σε αξίας $300bn εισαγόμενων  από την Κίνα προϊόντων. Βέβαια αυτό δεν είναι κάτι (εντελώς) νέο, μια και ήδη από το 2018 είχαν επιβληθεί δασμοί στις εισαγωγές χάλυβα, αλουμινίου και όχι μόνο.

Οι ΗΠΑ ασφαλώς μπορούν να ισχυριστούν ότι κάνοντας ακριβότερες (λόγω επιβολής δασμών) τις εισαγωγές τους δίνουν ώθηση στην Αμερικανική βιομηχανία  - παραγωγή, αυξάνουν τις θέσεις εργασίας ενώ ταυτόχρονα αυξάνονται τα έσοδα της κυβέρνησης λόγω της επιβολής των δασμών. Βεβαία αυτή η  κίνηση περισσότερο «μοιάζει» με μέσο πίεσης προκειμένου να επιτευχθούν εμπορικές συμφωνίες που εξυπηρετούν την  χώρα.

Όμως οι έχοντες αντίθετη άποψη υποστηρίζουν ότι τα προηγούμενα θα έχουν μόνο προσωρινό χαρακτήρα διότι αν οι Αμερικανικές επιχειρήσεις δεν μπορέσουν να μειώσουν τις τιμές των προϊόντων τους  θα υστερούν σε όρους ανταγωνιστικότητας στο διεθνές εμπόριο.

Πρόσθετα, η επιβολή δασμών σε εισαγόμενα προϊόντα (π.χ. χάλυβας) που χρησιμοποιούνται στην παραγωγή άλλων προϊόντων (π.χ. αυτοκίνητα) θα αυξήσει την τιμή των δεύτερων κάτι το οποίο ασφαλώς δεν θα είναι υπέρ του καταναλωτή.

Η (αναμενόμενη) αντίδραση της Κίνας

Το γεγονός ότι η Κίνα εξάγει πολύ περισσότερα προϊόντα απ’ ότι εισάγει από τις ΗΠΑ «αδυνατίζει» την αποτελεσματικότητα της επιβολής από την μεριά της αντίστοιχων μέτρων (αν και ήδη αυτό έχει γίνει) και βέβαια μια τέτοια κίνηση δεν αποτελεί σημαντικό «εργαλείο» ενίσχυσης της θέσης της.

Όμως γνωρίζουμε ότι υπάρχουν και άλλα μέσα – τρόποι αντίδρασης ειδικά όταν αναφερόμαστε σε κράτη με τόσο ισχυρές οικονομίες.

Για παράδειγμα είναι γνωστό το πόσο μεγάλη είναι η αξία των Αμερικανικών ομολόγων που έχει αγοράσει η Κίνα (περίπου 1,12 τρισ. δολάρια). Και ασφαλώς το να έχει στην «ιδιοκτησία» της ένα σημαντικό  μέρος του Αμερικανικού «κράτους» είναι κάτι το οποίο δεν μπορεί εύκολα να αγνοηθεί. Δεν θα μπορούσαμε να αποκλείσουμε μια πιθανή αύξηση του κόστους δανεισμού των ΗΠΑ (λόγω ανόδου της απόδοσης των ομολόγων) αν η Κίνα προχωρήσει σε μαζικές πωλήσεις.

Ένα δεύτερο παράδειγμα αφορά την δυνατότητα που έχουν τα κράτη να «κάνουν» τις εξαγωγές τους πιο «φτηνές» μέσω της υποτίμησης του νομίσματός τους. Κάτι το οποίο και συνέβη στην προκειμένη περίπτωση μια και η Κίνα  «άφησε» το νόμισμά της (Yuan) να διολισθήσει (σε σχέση με το Αμερικανικό δολάριο) στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 11 ετών.

Επίλογος - Συμπεράσματα (με αρκετές απορίες)

Η πρώτη διαπίστωση αφορά το γεγονός ότι μέτρα προστατευτικού χαρακτήρα,  αν και δεν συνάδουν με τη λογική του ελεύθερου εμπορίου που οραματίστηκε η παγκοσμιοποίηση, εξακολουθούν να εφαρμόζονται.

Ο εν εξελίξει οικονομικός πόλεμος μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας που περιγράψαμε αποτελεί ένα πρόσφατο παράδειγμα λήψης μέτρων προστατευτικής πολιτικής τα οποία πέραν των άμεσων συνεπειών τους, ασφαλώς είχαν (και εν δυνάμει μπορεί να έχουν περισσότερες) και παράπλευρες επιπτώσεις, όπως για παράδειγμα στις χρηματιστηριακές αγορές (οι οποίες λόγω της παγκοσμιοποίησης λειτουργούν σαν συγκοινωνούντα δοχεία), στις τιμές του πετρελαίου, του χρυσού αλλά και άλλων αγαθών ενδεχομένως πρώτης ανάγκης.

Δυσκολευόμαστε να «υποθέσουμε»  ότι οι ΗΠΑ δεν γνώριζαν την (αναμενόμενη) αντίδραση της Κίνας στην απόφασή τους για επιβολή δασμών στα προϊόντα που εισάγουν από αυτή τη χώρα;

Αν η από τη μεριά μας δυσκολία αποδοχής της προηγούμενης υπόθεσης είναι δικαιολογημένη τότε αναρωτιόμαστε για την χρησιμότητα κάποιων κινήσεων στην οικονομική σκακιέρα όταν είναι γνωστή η αντίδραση του «αντιπάλου».

Βέβαια, πάντα υπάρχει το «ενδεχόμενο» κάποιες κινήσεις να γίνονται γιατί «πρέπει» να γίνουν χωρίς το πρέπει να είναι απαραίτητα ορατό..

Όταν οι επιθυμίες «μετονομάστηκαν» σε ανάγκες

Ο πλούσιος  κόσμος των λέξεων σου προσφέρει πληθώρα επιλογών ώστε να συντάξεις - ανάλογα με το τι επιδιώκεις - ένα μήνυμα σαφές και εύκολα κατανοητό ή ελλιπές και ενδεχομένως παραπλανητικό. Στη δεύτερη περίπτωση «παίρνεις βοήθεια» από κάποιες λέξεις που εμφανίζονται «γειτονικές» αλλά στην πράξη η εννοιολογική απόσταση που τις χωρίζει αριθμεί εκατοντάδες χιλιόμετρα!

Ταξιδεύοντας λοιπόν με τη σκέψη μας από το μακρινό χθες στο σήμερα αναμφίβολα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι διαχρονικά υπάρχει ανάπτυξη,  το βιοτικό επίπεδο βελτιώνεται που μεταξύ άλλων σημαίνει ότι ο μέσος άνθρωπος καλύπτει ολοένα και περισσότερες από τις ανάγκες του.

Βέβαια μέσα στο χρόνο κάποιες  λέξεις έχουν την συνήθεια να αναβαθμίζονται!

Έτσι λοιπόν διαπιστώνουμε ότι οι επιθυμίες του χθες «συστήνονται» σαν ανάγκες στο σήμερα!

Κάποιοι θα ισχυριστούν ότι αυτή η μετονομασία είναι απόρροια της ανάπτυξης – και δεν θα έχουν άδικο. Όμως αν η ανάπτυξη σημαίνει ότι φτάσαμε στο σημείο να προσπαθούμε να ικανοποιήσουμε τις απεριόριστες επιθυμίες (πρώην ανάγκες) μάλλον και στη λέξη ανάπτυξη δίνουμε άλλη έννοια.

Μοιάζει αναγκαίο να «αντιληφθούμε» - αποκωδικοποιώντας τα βιωματικά ταξίδια μας -  ότι η ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε τα τελευταία 50 - 60 χρόνια με κύριο εκφραστή την παγκοσμιοποίηση δεν συμμετείχε μόνο θετικά στη ζωή μας αλλά μας «επέβαλλε» και την αποδοχή αρνητικών νέων δεδομένων.

Για παράδειγμα, ο έμφυτος μιμητισμός μας όταν συνοδεύεται από «ελαστικά» φίλτρα  αξιολόγησης γίνεται εύκολα διαχειρίσιμος από πωλητές ευημερίας!

Και μέσα σε αυτόν τον θαυμαστό νέο κόσμο ξεχυθήκαμε να καλύψουμε όλο και περισσότερες ή με ολοένα και καλύτερο τρόπο τις σημερινές επιθυμίες – με εντολή στον εγκέφαλο να τις θεωρεί και ονομάζει ανάγκες -  οι οποίες βέβαια θα υπολείπονται των όποιων νέων του κάθε αύριο.

Το συγκεκριμένο «παιχνίδι» διαφυγής και αποστασιοποίησης της πραγματικότητας είναι τόσο ελκυστικό που μας έκανε να ξεχάσουμε και την έννοια της φθίνουσας οριακής χρησιμότητας (diminishing marginal utility) που μάθαμε στο πρώτο έτος των οικονομικών σπουδών μας.

Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν -  η πρόσθετη χρησιμότητα (ικανοποίηση) που παίρνουμε από την  κατανάλωση μιας επιπλέον μονάδας ενός αγαθού (από ένα σημείο και μετά) μειώνεται όταν αυξάνεται η ποσότητα που καταναλώνουμε.

Ας θυμηθούμε για παράδειγμα πόσο μεγαλύτερη ήταν η ικανοπόιησή μας όταν αποκτήσαμε το πρώτο μας αυτοκίνητο σε σχέση με αυτή που αντλήσαμε όταν έχοντας ήδη το πρώτο αγοράσαμε το δεύτερο.

Τελικά τι είναι αυτό που στο σήμερα χρειαζόμαστε; Μεγαλύτερη κάλυψη επιθυμιών από τις ήδη (πολλές) ικανοποιημένες ανάγκες ή η λύση είναι Μια νέας μορφής επανάσταση;

Ασφαλώς με τις προηγούμενες αναφορές μας δεν υποστηρίζουμε ότι πρέπει να γυρίσουμε στις λογικές ζωής του χθες.

Όμως το γεγονός ότι το αληθινό χαμόγελο και η αίσθηση της πραγματικής ικανοποίησης γίνονται ολοένα και περισσότερο δυσδιάκριτα στους περισσότερους από εμάς θα πρέπει να μας προβληματίσει για το ενδεχόμενο η μετονομασία των λέξεων να μη λειτουργεί υπέρ μας…

Το φευγιό της νέας γενιάς. Μήπως της "προσέφεραν" το εισιτήριο;

Αποφασίζοντας - σαν χώρα, τη  συμμετοχή σου στο μεγάλο χωριό - όπως εύστοχα παρομοιάστηκε η ιδέα της παγκοσμιοποίησης, στην ουσία αποδεχόσουν (μεταξύ άλλων) και την αλλαγή της έννοιας της λέξης «απόσταση» σε σχέση με την κυριολεκτική σημασία της. Το φευγιό λοιπόν ήταν αναμενόμενο.

Βέβαια, απαραίτητη προϋπόθεση για την εννοιολογική μετονομασία της λέξης ήταν η σταδιακή κατάργηση όλων εκείνων των «εμποδίων» που θα φρέναραν την ανάπτυξη της απαραίτητης ταχύτητας για την επίτευξη του εγχειρήματος.

 

Η νέα τάξη πραγμάτων

Σταδιακά λοιπόν υποχωρεί - σε συγκεκριμένες γεωγραφικές περιοχές, η χρήση των διαβατηρίων σαν του απαραίτητου οχήματος για το πέρασμα ενός προσώπου από μια χώρα σε άλλη. Τα σύνορα μεταξύ των κρατών γίνονται αόρατα. Και βέβαια η ελευθερία του περάσματος δεν περιορίζεται μόνο στους ταξιδιώτες. Γρήγορα επεκτείνεται στις επιχειρήσεις, στα κεφάλαια, στις αντιλήψεις, στη μόδα, στις συνήθειες και τον πολιτισμό. Έσχάτως δε και στις καιρικές συνθήκες.

Το χωριό μας λοιπόν αρχίζει τα εύκολα πάρε δώσε με τα διπλανά και μέσω της θεωρίας του ντόμινο έμμεσα γνωρίζεται με τόπους, διαφορετικούς ίσως και ελκυστικούς!

Το εισιτήριο για το φευγιό

Μέρος της νέας γενιάς δεν αγόρασε το εισιτήριο του φευγιού της. Κάποιοι της το προσέφεραν..

Τα ταξίδια είναι πλέον τόσο εύκολα και συχνά που δεν αργεί η δημιουργία του μεγάλου χωριού. Το καταστατικό του ανέφερε για σκοπό: την ανάπτυξη, την ευημερία, τις νέες σχέσεις, τη νέα εποχή, το γενικό καλό! Βέβαια, μέσα στα χρόνια υπήρξαν αρκετές τροποποιήσεις του  καταστατικού...

 

Η Ελλάδα μέσα στα νέα δεδομένα

Ο τόπος μας λοιπόν – η Ελλάδα, ευρισκόμενη στα νέα σαλόνια υιοθετεί τις κατάλληλες συμπεριφορές για να μπορέσει να σταθεί ισότιμα και με αξιοπρέπεια σε σχέση με τους υπόλοιπους καλεσμένους! Αλλάζει σε πολλά. Νέες συνήθειες και λογικές. Νέα επιχειρηματικά σχήματα και πρόσωπα. Νέες λογικές management και επιχειρησιακής ηθικής. Νέα ατμόσφαιρα!

Ασφαλώς αν το νέο είναι κοντά ή μακριά από την έννοια του καλύτερου είναι αποτέλεσμα ανάλυσης του κάθε διαφορετικού εγκεφάλου και βεβαίως είναι απόλυτα σεβαστή η κάθε κατάληξη της σκέψης του.

Σε αυτό το καθεστώς - της παγκοσμιοποιημένης οικονομίας -  ένα από εκείνα τη λογική των οποίων δυσκολεύομαι να αντιληφθώ είναι και η πρόσφατη ευκολία στοχοποίησης  και  εκτόξευσης ατυχών χαρακτηρισμών προς ένα μέρος της νέας γενιάς που αποφασίζει να ζήσει στο διπλανό χωριό. Μια γενιά που χωρίς να τη ρωτήσουν της αφαίρεσαν την ταυτότητα, τα χαρακτηριστικά, το όραμα, την προοπτική της ντόπιας δημιουργίας, με αναγκαστική συμμετοχή σε ένα πολιτισμένο διάλογο, ενώ παράλληλα τη φόρτωσαν με οικονομικά (και όχι μόνο) βάρη, που δεν δικαιούται.

Ας είναι λοιπόν ορισμένοι περισσότερο προσεκτικοί στους χαρακρητισμούς τους γιατί μέρος της νέας γενιάς δεν αγόρασε το εισιτήριο του φευγιού της. Κάποιοι της το προσέφεραν..

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το