Άρθρα

Βιβλίο: 164 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ - Μια περιήγηση στον πραγματικό της κόσμο

Με χαρά και ικανοίηση μετά από  5 μήνες συγγραφικής δουλειάς, το βιβλίο μου: "164 ΣΕΛΙΔΕΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ- Μια περιήγηση στον πραγματικό της κόσμο", σε λίγες μέρες θα είναι διαθέσιμο εδώ:  https://econtopia.gr/shop/

Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου

Οικονομία! Ένας «χώρος» με πολλούς και ξεχωριστούς  πρωταγωνιστές! Σε ένα σκηνικό όπου, στην  πρώτη γραμμή   βρίσκονται οι καταναλωτές, οι επιχειρήσεις και το κράτος ενώ σε πολύ κοντινή  απόσταση, στη δεύτερη γραμμή, οι τράπεζες, οι χρηματοπιστωτικοί οργανισμοί, τα χρηματιστήρια,  οι οίκοι αξιολόγησης, κ.α.

Στην πράξη, όχι στη θεωρία, ο στόχος όλων των συμμετεχόντων ακούει στο όνομα «κέρδος, πλουτισμός, δύναμη, έλεγχος». Όμως στις οικονομικές συναλλαγές,  όταν κερδίζει κάποιος, ένας άλλος χάνει ή κατ΄ ελάχιστον μειώνεται το όφελός του. Επομένως, η συνύπαρξη αυτών των διαφορετικών ομάδων δεν είναι πάντα «ειρηνική», καθώς πολλές φορές τα συμφέροντά τους είναι αντικρουόμενα.

Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, καθημερινά, λαμβάνονται χιλιάδες αποφάσεις – πολλές φορές αόρατες – οι οποίες ενεργοποιούν τους, πράγματι, πολύπλοκους μηχανισμούς της οικονομίας.

Το βιβλίο αυτό γράφτηκε για να γνωρίσουμε με απλά - αλλά όχι απλοϊκά - λόγια αυτούς τους μηχανισμούς, έτσι ώστε να καταλάβουμε «Ποια είναι η οικονομία», αλλά και να συνειδητοποιήσουμε τον τρόπο με τον οποίο οι αρχές και οι κανόνες της εμφανίζονται στην καθημερινότητά μας.

Οικονομία (ΑΟΘ) – Τι θα περίμενα από τα θέματα του 2022

Οικονομία! Ένας χώρος αλληλοεξαρτώμενων μεταβολών. Εκεί που η «σωστή» κίνηση προς την επίτευξη «ενός» στόχου πιθανότατα θα σου δημιουργήσει  «πρόβλημα» σε κάποιο άλλο μακροοικονομικό μέγεθος.  Το περιβάλλον εκείνο που η φάση της οικονομίας είναι εκείνη που μπορεί να μετονομάσει μια κίνηση από ενδεδειγμένη σε λανθασμένη. Εκεί που η στάθμιση του κόστους ευκαιρίας της όποιας επιλογής είναι το αυστηρά απαιτούμενο.

Τι σημαίνουν όλα αυτά;

Γνώση με έντονο χαρακτηριστικό την κριτική ή συνθετική σκέψη.

 

Πανελλαδικές εξετάσεις 2022

Δύο μόλις μέρες πριν οι μαθητές εξεταστούν στην Οικονομία (πρώην ΑΟΘ) θα ήθελα να δω στα θέματα τα παραπάνω χαρακτηριστικά της επιστήμης.

Ασφαλώς δεν αναφέρομαι σε ένα επίπεδο θεμάτων που θα ξεφεύγει της «λογικής» των εισαγωγικών εξετάσεων στα πανεπιστήμια.

Αυτό όμως που θα ήθελα να υπάρχει ονομάζεται «ανταμοιβή της προσπάθειας απόκτησης κριτικής σκέψης».

Πολλοί αναφέρονται σε «κλιμακούμενο βαθμό δυσκολίας των θεμάτων».

Ναι, θα περίμενα στα 3 από τα 4 θέματα κάποια μόρια να «απαιτούν» το παραπάνω του «έμαθα κάτι απ έξω».

Στη σκέψη μου μοιάζει με το ορισμό της αντίφασης όταν σε ένα χώρο που τον χαρακτηρίζει η πολυπλοκότητα και η συνεπαγωγική σκέψη λειτουργώ με μια (ατυχώς) επαναλαμβανόμενη στείρα συνθετικής σκέψης λογική.

 

Κλείνοντας

Με καμία έννοια οι παραπάνω σκέψεις μου δεν θέλουν να «δυσκολέψουν» την προσπάθεια των υποψήφιων φοιτητών.

Ακριβώς αντίθετα, θα ήθελα κάποτε να δω την «αλλαγή» της λογικής των θεμάτων, ώστε με την προσαρμοσμένη διδασκαλία, από εμάς τους καθηγητές, να «διευκολύνουμε» την προσπάθεια των μαθητών, αλλά και να τους προετοιμάσουμε καλύτερα για το επίπεδο των Πανεπιστημίων.

Online (Διαδικτυακά) μαθήματα Οικονομίας (πρώην ΑΟΘ)

Ο Μανώλης Αναστόπουλος, Οικονομολόγος – Καθηγητής (BA Economics, MA In Teaching Economics), συγγραφές βιβλίων Οικονομίας (πρώην ΑΟΘ) δημιούργησε με την συνεργάτιδά του την online Οικονομία. Ένα διαδικτυακό «τόπο» παράδοσης online μαθημάτων Οικονομίας (πρώην ΑΟΘ).

Παραδόσεις μαθημάτων

Τα μαθήματα παραδίδονται σε ατομικό ή ομαδικό (2- 3 άτομα) επίπεδο σε όλη την Ελλάδα μέσω της διαδικτυακής πλατφόρμας ZOOM ή SKYPE.

Η ύλη κάθε κεφαλαίου του μαθήματος παρουσιάζεται σε τέτοια live μορφή, ώστε ο μαθητής μέσα από την οθόνη του, να αισθάνεται ότι «βλέπει» τον πίνακα μιας τάξης έχοντας (όπως ακριβώς με τη φυσική παρουσία) ανά πάσα στιγμή τη δυνατότητα να υποβάλλει το όποιο ερώτημα, ώστε να του λυθεί άμεσα η συγκεκριμένη απορία.

Στο τέλος της κάθε παράδοσης ο μαθητής μπορεί, εάν το επιθυμεί, να λαμβάνει μέσω email σε ηλεκτρονική μορφή το περιεχόμενο του μαθήματος.

Υποστηρικτικό υλικό

Για υποστηρικτικό υλικό οι μαθητές μπορούν να προμηθευτούν (εδώ) και με έκπτωση τα βιβλία θεωρίας και ασκήσεων του οικονομολόγου – καθηγητή και συγγραφέα Μανώλη Αναστόπουλου ή να λαμβάνουν σε ηλεκτρονική μορφή το κάθε κεφάλαιο.

Έλεγχος

Οι ασκήσεις για το σπίτι θα ελέγχονται στο επόμενο μάθημα στην διαδικτυακή τάξη και θα δίνονται ηλεκτρονικά οι ενδεικτικές λύσεις.

Στο τέλος κάθε κεφαλαίου ο μαθητής θα γράφει διαγώνισμα ακριβώς της μορφής των Πανελλαδικών εξετάσεων, ώστε να εξοικειωθεί με αυτές στο συντομότερα δυνατό χρονικό διάστημα.

Το τελικό αποτέλεσμα

Το τελικό αποτέλεσμα είναι ότι η διδασκαλία του μαθήματος δεν διαφοροποιείται από εκείνη της φυσικής παρουσίας καθηγητή – μαθητή και ενδεχομένως να υπερτερεί σε κάποια σημεία, όπως για παράδειγμα ότι περιορίζονται εκείνοι οι παράγοντες που θα μπορούσαν να προκαλέσουν την διάσπαση προσοχής του μαθητή. Σημαντικό επίσης, ιδιαίτερα για τους μαθητές των απομακρυσμένων περιοχών, ότι παραμένουν στο χώρο τους χωρίς να χάνουν χρόνο για τις μετακινήσεις.

Κλείνοντας

Αυτή η νέα επέκταση των δραστηριοτήτων του καθηγητή στα διαδικτυακά μαθήματα ευελπιστεί - όπως και παλαιότερα μέσω του και του site και της έκδοσης των βιβλίων του - να συμμετάσχει αφενός στην επιτυχία του μαθητή στις Πανελλαδικές εξετάσεις και αφετέρου στη μεταφορά της οικονομικής γνώσης

Πληροφορίες

Για περισσότερες πληροφορίες ή σχετικά με την έναρξη των μαθημάτων μπορείτε να απευθυνθείτε είτε στο προσωπικό μου mail: anasman@otenet.gr είτε στη φόρμα επικοινωνίας του ιστότοπού μου econtopia.gr.

Τέλος για την καλύτερη γνωριμία μας μπορείτε να επισκεφθείτε τα παρακάτω links που εδώ και αρκετά χρόνια διατηρώ:

Site: https://econtopia.gr/

YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCwdpWnaZOcNST1OQ54yVNCQ

Facebook Econtopia: https://www.facebook.com/econtopia

Facebook Οικονομική Παιδεία - Econtopia: https://www.facebook.com/econtopiagr

Instagram: https://www.instagram.com/econtopia/?hl=el

Οικονομία (πρώην ΑΟΘ) – Είναι η πραγματική επιλογή σας;

Γνωρίζουμε ότι, ανά έτος, το περίπου 25% των υποψηφίων για την εισαγωγή στα πανεπιστήμια επιλέγουν την Οικονομία - επιστήμες Οικονομίας και Πληροφορικής. Όμως, ειδικά τα τελευταία χρόνια, αυτή η επιλογή στηρίζεται λιγότερο στα «θέλω» και περισσότερο στο τι νομίζω ότι «μπορώ».

 

Οικονομία (πρώην ΑΟΘ). Το εύκολο [..] ατυχώς συχνά έλκει.

Αρκετοί λοιπόν από τους υποψήφιους βλέπουν τα μαθήματα και τις βάσεις ανά επιστημονικό πεδίο και με γρήγορους υπολογισμούς «τοποθετούν» τον εαυτό τους ανάλογα.

Ασφαλώς κάτι τέτοιο είναι ένα «είδος» επιλογής. Ένα είδος αξιολόγησης των δυνατοτήτων μας.

Σαν πρώτη σκέψη δεν θα την χαρακτήριζα «απαραίτητα λανθασμένη». Αρκεί να έχει γίνει με σωστά κριτήρια για το τι «μπορώ» και να μην περιλαμβάνει την αίσθηση ότι το συγκριτικά περισσότερο εύκολο σημαίνει ταυτόχρονα και εύκολη επιτυχία.

 

Τα στατιστικά των βαθμολογιών στο μάθημα της Οικονομίας

Στον παρακάτω πίνακα εμφανίζεται η κατανομή των βαθμών των υποψηφίων στο μάθημα της  οικονομίας για τα τελευταία τρία χρόνια.

 

Όπως εύκολο μπορείτε να διαπιστώσετε τα ποσοστά των βαθμών κάτω από τη βάση είναι της τάξης του 35 - 43%, ενώ τα αντίστοιχα στην κλίμακα 18 – 20 είναι της τάξης του 12 - 27%.

Δεν ξέρω πόσοι από τους υποψήφιους έχουν υπόψη τους αυτή την εικόνα. Και πολύ περισσότερο δεν γνωρίζω πόσοι έχουν προσπαθήσει να εξηγήσουν το γιατί. Τι κρύβεται δηλαδή πίσω από αυτά τα ποσοστά.

Αποφεύγοντας κάθε κατηγοριοποίηση του επιπέδου των μαθητών - μια και ο χαρακτηρισμός, ακριβώς σαν την κριτική, και εύκολος είναι αλλά και για να είναι α αντιπροσωπευτικός πρέπει να γνωρίζεις πολλούς παράγοντες που επηρεάζουν την κάθε ξεχωριστή περίπτωση – η δική μου άποψη είναι η παρακάτω.

 

Αποκωδικοποιώντας τα ποσοστά

  1. Ατυχώς ένα από τα χαρακτηριστικά μας είναι ότι γενικώς και ειδικώς γνωρίζουμε τα πάντα!

Αυτή η «αίσθηση» περνάει στην ατμόσφαιρα - από άτομα (μικρούς και μεγάλους) – το μήνυμα ότι η Οικονομία σαν μάθημα είναι το «ευκολάκι». Είναι το «εκατοσταράκι».

  1. Το παραπάνω άκουσμα ασυνείδητα σημαίνει υποτίμηση του αντιπάλου. Στην περίπτωση μας του μαθήματος. Και βέβαια όλοι μας ξέρουμε το «κόστος» της υποτίμησης.

Η εν λόγω υποτίμηση μεταφράζεται από τον υποψήφιο ότι με σχετικά λίγη προσπάθεια θα πάω και θα γράψω το «εκατοσταράκι» που λέγαμε πριν.

     3. Η πρώτη συνέπεια ονομάζεται αποσπασματικό διάβασμα. Και ατυχώς, αρκετές φορές «μένω» στο ότι                       άκουσα στην παράδοση!

4. Πρόσθετα, ο υποψήφιος θεωρεί ότι πρόχειρες, παπαγαλίστικες ή μη τεκμηριωμένες απαντήσεις μένουν                   χωρίς απώλεια μορίων. Είναι συχνό το φαινόμενο κάποιος να βγαίνει από τις εξετάσεις και να λέει «τα                    έγραψα όλα». Πάω για 100. Και βέβαια όταν ανακοινωθούν οι βαθμολογίες το 100 – έτσι δια μαγείας –                  έγινε  80!

 

Κλείνοντας

Η δική μου προτροπή προς εκείνα τα άτομα που θα «ασχοληθούν» με την οικονομία συνοψίζεται στα παρακάτω σημεία:

Α) Πληροφορίες για την ευκολία ή δυσκολία του μαθήματος να αναζητήσετε από άτομα που ανήκουν στον χώρο της οικονομίας και όχι στον οποιοδήποτε που ανήκει σε άλλους επιστημονικούς χώρους.

Β) Στη σκέψη σας πάντα να υπάρχει ότι το εύκολο ή δύσκολο καθορίζεται σε αρκετά μεγάλο βαθμό από την προσπάθεια που καταβάλουμε.

Γ) Αν χαρακτηρίσετε κάτι σαν «εύκολο» και δεν καταβάλετε μεθοδική προσπάθεια θα γίνει πολύ «δύσκολο».

Δ) Επιλέξτε εκείνους τους καθηγητές που σας «ταιριάζουν». Που θα σας εμπνεύσουν. Που θα σας κάνουν να «καταλάβετε» την λογική της οικονομίας – τότε και θα την αγαπήσετε. Και βέβαια που έχουν την ικανότητα να σας μεταφέρουν την γνώση με εκείνο τον τρόπο που εσείς «ζητάτε».

Εύχομαι να έχετε τα σωστά ακούσματα, ώστε οι επιλογές σας να είναι σύμφωνες με τα πραγματικά θέλω σας!

Διαγώνισμα Μικροοικονομίας (Κεφ.1-5) Μάρτιος 2022

Οικονομία

Διαγώνισμα Μικροοικονομίας

(Κεφάλαια 1 – 5)

Μαρτ, 2022

ΘΕΜΑ Α

Για τις προτάσεις  Α1 –Α5 να γράψτε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.

Α1.  Για ένα αγαθό τα αγοραία στοιχεία δείχνουν ότι οι καταναλωτές σε οποιαδήποτε ποσοστιαία μεταβολή της τιμής, μειώνουν την ζητούμενη ποσότητα κατά το ίδιο ποσοστό με αυτό της μεταβολής της τιμής, η δε αγοραία συνάρτηση προσφοράς είναι η  QS= 5000 + 20P. Αν μετά από βελτίωση της τεχνολογίας η προσφορά αυξάνεται σε κάθε τιμή κατά 25%, τότε το όφελος των παραγωγών που θα προκύψει (λόγω μεταβολής της τεχνολογίας) θα είναι μεγαλύτερο του +25%.                                                                                                                                      (μον.3)

Α2. Το οριακό προϊόν της εργασίας, μας δείχνει το πόσο παράγει ο κάθε επιπλέον εργάτης που προστίθεται στην παραγωγή.                                                                                                                                                                       (μον.3)

 Α3. Όταν οι συντελεστές παραγωγής είναι (σε σταθερή αναλογία) στον ίδιο βαθμό κατάλληλοι για την παραγωγή των αγαθών Χ και Ψ, τότε για την παραγωγή κάθε μονάδας του αγαθού Χ θα θυσιάζεται μια μονάδα από το αγαθό Ψ.                                                                                                                                                     (μον.3)                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                     

Α4. Αν βελτιωθεί η τεχνολογία η επιχείρηση μπορεί να παράγει την ποσότητα που παρήγαγε (πριν τη βελτίωση της τεχνολογίας) με μικρότερη ποσότητα παραγωγικών συντελεστών.                                                             (μον.3)

Α5. Αν σε ένα αγαθό, η ποσοστιαία μεταβολή της ζητούμενης ποσότητας είναι μεγαλύτερη της ποσοστιαίας μεταβολής της τιμής (σε απόλυτες τιμές) και η τιμή Ρ1 διαμορφωθεί σε Ρ2, όπου Ρ2 = 0,9Ρ1, τότε θα μειωθεί η συνολική δαπάνη των καταναλωτών.                                                                                                                      (μον.3)

 

 

Για τις προτάσεις Α6 – Α7 να γράψτε στο τετράδιό σας τον αριθμό της και δίπλα τον αριθμό που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Α6. Όταν το συνολικό κόστος μιας επιχείρησης που χρησιμοποιεί για μεταβλητούς ΣΠ εργασία και πρώτες ύλες και ποσότητα σταθερού ΣΠ ίση με 10 μονάδες, περιγράφεται από τη σχέση TC = 100 + 800L + 50Q, τότε:

  1. Η δαπάνη για πρώτη ύλη ανά μονάδα προϊόντας ισούται με 800 χρηματικές μονάδες.
  2. Οι δαπάνες για αμοιβή του ΣΠ εργασία ισούται με 100L και το ανά μονάδα κόστος του σταθερού ΣΠ ισούται με 100 χρηματικές μονάδες
  3. Η δαπάνη για πρώτη ύλη ανά μονάδα προϊόντας ισούται με 50 χρηματικές μονάδες και το κόστος ανά μονάδα του σταθερού ΣΠ ισούται με 10 χρηματικές μονάδες
  4. Οι δαπάνες για αμοιβή του ΣΠ εργασία ισούται με 100L και το σταθερό κόστος ισούται με 100 + 50Q

                                                                                                                                                                               (μον.5)

Α7. Σε ένα αγαθό οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς είναι αντίστοιχα

QD = 700 – 10P και QS = 400 + 2P. Αν το κράτος επιβάλλει ανώτατη τιμή (PA) κατά 5 μονάδες μικρότερη από την τιμή ισορροπία το μέγιστο ύψος του πιθανού καπέλου θα είναι:

  1. 10 χρηματικές μονάδες.
  2.   5 χρηματικές μονάδες
  3.   6 χρηματικές μονάδες
  4. 26 χρηματικές μονάδες.

                                                                                                                                                                                (μον.5)

 

ΘΕΜΑ Β

Να αναλύσετε και να περιγράψετε με την βοήθεια διαγραμμάτων το πως μια ταυτόχρονη αύξηση της ζήτησης και προσφοράς στην αγορά ενός αγαθού θα επηρεάσει την τιμή και ποσότητα ισορροπίας.

                                                                                                                                                                              (μον.25)

 

ΘΕΜΑ Γ

Μια οικονομία με πλήρη και ορθολογική χρήση των 5 εργαζομένων που διαθέτει και με σταθερή τεχνολογία παράγει 2 αγαθά (Χ και Ψ).

Για την παραγωγή κάθε μιας επιπλέον  μονάδας Ψ απαιτείται θυσία 0,5 μονάδων Χ, η οποία (θυσία) παραμένει σταθερή κατά μήκος της καμπύλης παραγωγικών δυνατοτήτων, ενώ κάθε εργαζόμενος μπορεί να παράγει 5 μονάδες από το αγαθό Χ.

 Με βάση τα παραπάνω δεδομένα, ζητούνται :

Γ1. Να παρουσιάσετε τον πίνακα με τους μέγιστους δυνατούς συνδυασμούς παραγόμενων ποσοτήτων για τα αγαθά Χ, Ψ.                                                                                                                                                                  (μον.6)

 

Γ2. Πόσες μονάδες του αγαθού Χ πρέπει να θυσιαστούν αν η οικονομία θέλει να αυξήσει την παραγωγή του Ψ από 15 σε 25 μονάδες.                                                                                                                                                  (μον.4)

 

Γ3. Αν η οικονομία παράγει τον συνδυασμό Χ = 15 και Ψ = 10, να υπολογιστούν :

  1. Οι άνεργοι                                                                                                                                                            (μον.3)

 

2. Αν η οικονομία αυξήσει την παραγωγή του Χ κατά 2 μονάδες, πόσο θα πρέπει να μεταβάλλει την παραγωγή του Ψ, ώστε στο νέο συνδυασμό που θα προκύψει να μην υπάρχουν άνεργοι.              (μον.4)

 

Γ4.

  1. Να εξηγήστε κάτω από ποιες προϋποθέσεις ο ανέφικτος (για τις τωρινές παραγωγικές δυνατότητες της οικονομίας) συνδυασμός Χ = 15 και Ψ = 24 θα μπορούσε στο μέλλον να παραχθεί.

                                                                                                                                                                                (μον.2)

2. Αν υποθέσουμε ότι μια βελτίωση της τεχνολογίας παραγωγής επιτρέπει την αύξηση της παραγωγής του Ψ κατά ένα σταθερό ποσοστό. Ποια θα είναι η ποσοστιαία μεταβολή της παραγωγής του Ψ, ώστε ο συνδυασμός Χ = 15 και Ψ = 25 να είναι (μετά την βελτίωση της τεχνολογίας) μέγιστος δυνατός;

                                                                                                                                                                                (μον.4)

3. Η συγκεκριμένη βελτίωση της τεχνολογίας θα αυξήσει ή θα μειώσει τον απαιτούμενο αριθμό μονάδων του Ψ που θα πρέπει να θυσιαστούν για τη παραγωγή κάθε μιας επιπλέον μονάδας του Χ και κατά πόσο;

                                                                                                                                                                                (μον.2)

 

ΟΜΑΔΑ Δ

Στην αγορά ενός αγαθού (Χ) συμμετέχουν 2 μόνο καταναλωτές (ο Α και ο Β) των οποίων οι συναρτήσεις ζήτησης είναι γραμμικής μορφής.

Αναφορικά με τον Α καταναλωτή ισχύει ότι:

Στο σημείο επί της καμπύλης ζήτησής το όπου η ED = - 0,25 η τιμή ισούται με 2€ ενώ η ζητούμενη ποσότητα με 16 μονάδες.

Αναφορικά με τον Β καταναλωτή ισχύει ότι:

Όταν η συνολική δαπάνη του ισούται με 100 χρηματικές μονάδες η ζητούμενη ποσότητα ισούται με 20 μονάδες, ενώ αν η προηγούμενη τιμή (που αντιστοιχεί στη ΣΔ =100) αυξηθεί κατά 3 μονάδες η νέα συνολική δαπάνη θα ισούται με 64 χρηματικές μονάδες.

Η αγοραία συνάρτηση προσφορά το αγαθού (Χ) είναι γραμμικής μορφής και διέρχεται από την αρχή των αξόνων.

Όταν ισορροπεί η αγορά, η τιμή και ποσότητα ισορροπίας συμπίπτουν με την τιμή και ποσότητα που αντιστοιχούν στο μέσο (Μ) της αγοραίας καμπύλης ζήτησης.

Δ1. Να υπολογιστούν οι ατομικές συναρτήσεις ζήτησης των 2 καταναλωτών (Α και Β) καθώς και η αγοραία συνάρτηση ζήτησης.                                                                                                                                                   (μον.9)

                                                                                                                                                                               

Δ2. Να υπολογιστεί η αγοραία συνάρτηση προσφοράς.                                                                                  (μον.5) 

                              

Δ3. Αν η αγοραία ζήτηση λόγω βελτίωσης των προτιμήσεων των δύο καταναλωτών μεταβληθεί κατά ένα σταθερό ποσό των 12 μονάδων (ceteris paribus), ποια θα είναι η μεταβολή της συνολικής δαπάνης των καταναλωτών μεταξύ του αρχικού και τελικού σημείου ισορροπίας;                                                          (μον.6)

 

Δ4. Να υπολογιστεί η ελαστικότητα προσφοράς στο νέο σημείο ισορροπίας και να συγκριθεί με την αντίστοιχη στο αρχικό σημείο ισορροπίας.                                                                                                                              (μον.5)

 

 

Οικονομία (ΑΟΘ) - Τελικό διαγώνισμα 2021

ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ

Τελικό διαγώνισμα  - Μάιος 2021

Τα 3 βιβλία - βοηθήματα του οικονομολόγου Μανώλη Αναστόπουλου για την οικονομία (ΑΟΘ) μπορείτε να τα βρείτε εδώ: https://econtopia.gr/shop/

ΘΕΜΑ Α

Για τις προτάσεις  Α1 –Α5 να γράψτε στο τετράδιό σας τον αριθμό της καθεμιάς και δίπλα σε κάθε αριθμό τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.

 

Α1. Αν η καμπύλη παραγωγικών δυνατοτήτων μιας υποθετικής οικονομίας περιγράφεται από τη σχέση Ψ = - 2Χ + 10, όπου Χ και Ψ οι ποσότητες των παραγόμενων αγαθών, τότε για την παραγωγή της 2ης μονάδας Ψ θα θυσιαστούν 2 μονάδες από το αγαθό Χ.

Μονάδες 3

Α2. Αν για παραγωγή Q=50, το μέσο σταθερό κόστος ισούται με 20, τότε αν η παραγωγή μειωθεί κατά 30 μονάδες το μέσο σταθερό κόστος θα ισούται με 50.

 Μονάδες 3

Α3. Η ελαστικότητα της προσφοράς είναι μικρότερη στη περίοδο κατά την οποία η επιχείρηση μπορεί να μεταβάλλει την ποσότητα όλων των συντελεστών παραγωγής σε σχέση με την περίοδο που κάποιοι συντελεστές παραγωγής παραμένουν σταθεροί.

                                                        Μονάδες 3

Α4. Η εξάλειψη της ανεργίας σε μία υποθετική οικονομία θα μπορούσε να σημαίνει αύξηση της ποσότητας παραγωγής του αγαθού Χ ή αύξηση της ποσότητας παραγωγής του αγαθού Ψ ή αύξηση της ποσότητας παραγωγής και των δύο αγαθών Χ και Ψ.

                                                                                 Μονάδες 3

Α5. Αν από τη μεταβολή του ΑΕΠ σε τρέχουσες τιμές μεταξύ δύο ετών αφαιρέσουμε την μεταβολή του πραγματικού ΑΕΠ θα υπολογίσουμε το μέρος της μεταβολής που οφείλεται στη μεταβολή των τιμών.

                                                                                                                                          Μονάδες 3

 

Για τις προτάσεις Α6 – Α7 να γράψτε στο τετράδιό σας τον αριθμό της και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

 

 Α6. Μια επιχείρηση που χρησιμοποιεί ως μοναδικό μεταβλητό συντελεστή την εργασία, απασχολεί 5 εργάτες και επιτυγχάνει μέσο προϊόν 18 και μέσο μεταβλητό κόστος 200. Αν προσλάβει έναν ακόμη εργάτη, το οριακό κόστος είναι 360. Ποια θα είναι η παραγωγή με το νέο εργάτη;

α. 95

β. 110

γ. 100

δ. 120

                                                                                                     Μονάδες 5

Α7. Μια ταυτόχρονη αύξηση της τιμής των παραγωγικών συντελεστών και βελτίωσης της τεχνολογίας θα σημαίνει ότι:

 

α. Η καμπύλη προσφοράς θα μετατοπιστεί προς τα δεξιά

β. Η επιχείρηση σε κάθε επίπεδο τιμής θα προσφέρει μικρότερη ποσότητα προϊόντος

γ. Θα αυξηθεί το κόστος παραγωγής

δ. Δεν γνωρίζουμε τη θέση της νέας καμπύλης προσφοράς

Μονάδες 5

 

ΘΕΜΑ Β

Να περιγράψετε το οικονομικό κύκλωμα

Μονάδες 25

ΘΕΜΑ Γ

 

Σε μια οικονομία στη διάρκεια του 2014 παράγεται μόνο ένα αγαθό σύμφωνα με τα στοιχεία του πίνακα).

Στάδια Ρ Q Αξία Πώλησης

Προστιθέμενη Αξία

1

5 500

2

100

200

3 10 200

Γ1. Να συμπληρώσετε τα κενά του πίνακα και να υπολογίσετε το ονομαστικό ΑΕΠ της χώρας για το 2014;

                             Μονάδες 6

Στη συνέχεια δίνεται ο παρακάτω πίνακας που αφορά το ίδιο αγαθό.

Έτος Ποσότητα

Q

Τιμή

Ρ

 

ΑΕΠ

Τρέχουσες

Τιμές

(δις €)

ΔΤ ΑΕΠ

Πραγματικό

(ΕΒ 2014)

(δισ €)

Κατά Κεφαλή

Πραγμ. ΑΕΠ

(ΕΒ 2014)

(χιλιαδ. €)

Πληθυσμός

(σε εκατομ.)

2014

   

2015

210 2310

110

 

2016

13,2 200

11

Γ2, Να συμπληρωθούν τα κενά του πίνακα με βάση τα παρακάτω δεδομένα.

Σαν έτος βάσης θεωρείται το 2014. Στους υπολογισμούς να λάβετε υπόψη μέχρι το πρώτο δεκαδικό ψηφίο.

  • Το κατά κεφαλήν ΑΕΠ παρέμεινε σταθερό μεταξύ των ετών 2014, 2015 και 2016.
  • Ο ΔΤ του 2016 αυξήθηκε κατά 20% σε σχέση με τον ΔΤ του 2015.

Μονάδες  8

 

Γ3. Από τη μεταβολή του ΑΕΠ μεταξύ 2015 και 2014, ποιο μέρος οφείλεται στη μεταβολή της παραγωγής και ποιο στη μεταβολή των τιμών;

                                             Μονάδες 5

 

Γ4. Να υπολογιστεί το πραγματικό ΑΕΠ σε σταθερές τιμές έτους 2015.

                     Μονάδες 6

 

ΟΜΑΔΑ Δ

 

Σε ένα αγαθό όταν η αρχική τιμή Ρ1 = 4 αυξηθεί κατά 50%, η ζητούμενη ποσότητα μεταβάλλεται κατά 4 μονάδες, ενώ η ελαστικότητα ζήτησης τόξου ισούται με – 1.

Χαρακτηριστικά του σημείου ισορροπίας της αγοράς (Ε) είναι ότι: α) η οποιαδήποτε μεταβολή προσδιοριστικού παράγοντα της προσφοράς (με σταθερή τη ζήτηση) θα μειώσει τα συνολικά έσοδα (ΣΕ) των παραγωγών, και β) Η ελαστικότητα προσφοράς (ES) ισούται με 2.

 

Δ1.

Να προσδιοριστούν οι γραμμικές συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς.

Μονάδες 8

Δ2.

Να γίνει το σχετικό διάγραμμα με τη (σωστή) γραφική παράσταση των συναρτήσεων και το σημείο ισορροπίας της αγοράς.

Μονάδες 2

Δ3.

Το κράτος επιβάλλει κατώτατη τιμή (ΡΚ) με αποτέλεσμα σε αυτή την τιμή η διαφορά μεταξύ προσφερόμενης ποσότητας (QS) και ζητούμενης ποσότητας (QD) να ισούται με 6 μονάδες.

Λαμβάνοντας υπόψη ότι η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού λόγω αγοράς (από το κράτος) του πλεονάσματος  είναι ίση με 36 χρηματικές μονάδες, να υπολογίσετε: α)  Τα συνολικά έσοδα των παραγωγών μετά την επιβολή της κατώτατης τιμής (ΡΚ), και β) Από ποιους και με τι ποσό προήλθαν τα παραπάνω συνολικά έσοδα των παραγωγών;

Μονάδες 6

 Δ4.

Στη συνέχεια λόγω χειροτέρευσης της τεχνολογίας παραγωγής, η προσφορά μεταβάλλεται (σε κάθε επίπεδο τιμής) κατά ένα σταθερό ποσό, ενώ η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (ED) για κίνηση από τη νέα ισορροπία προς την παλαιά διαμορφώνεται σε – 1,5.

 

Να υπολογιστούν:

α) Η νέα συνάρτηση προσφοράς λαμβάνοντας υπόψη ότι η νέα καμπύλη προσφοράς μετατοπίστηκε παράλληλα σε σχέση με την αρχική

β) Η ποσοστιαία διαφορά της νέας τιμής ισορροπίας σε σχέση με την παλαιά.

Μονάδες  6

 Δ5.

Ποια είναι η μεταβολή των συνολικών εσόδων των παραγωγών (ΣΕ) μεταξύ αυτών στην νέα ισορροπία της αγοράς και αυτών που είχαν οι παραγωγοί μετά την κρατική παρέμβαση. Πως θα εξηγούσατε την διαφορά;

                                                                               Μονάδες  3

Διδασκαλία – Ένας εσωτερικός πλουτισμός

Είναι αλήθεια ότι ξέρω ελάχιστους ανθρώπους που εργάζονται από χόμπι. Χωρίς αμφιβολία ο εργαζόμενος έχει φιλοδοξίες, αναζητά ανάλογη χρηματική αμοιβή και καταξίωση που θα οδηγήσουν σε μια βελτίωση του επιπέδου ζωής του.

Αυτή η βελτίωση όμως υπάρχουν φορές που πηγάζει από αυτό που στη δική μου σκέψη ονομάζεται εσωτερικός πλουτισμός. Και ξέρετε αυτή η έννοια δεν έχει αναγκαστικά «χρηματικό υπόβαθρο».

Διδασκαλία – Τα πρώτα χρόνια

Δεν προέρχομαι από οικογένεια εκπαιδευτικών, οπότε η απόφασή μου να γίνω καθηγητής στα οικονομικά προέρχεται από άλλους παράγοντες. Και αυτοί ήταν ένας καθηγητής έκθεσης όταν προετοιμαζόμουν για τις πανελλαδικές και δύο καθηγητές μου στο Πανεπιστήμιο - στην Α.Σ.Ο.Ε.Ε.

Η παρουσία αυτών των ατόμων στα μαθητικά και φοιτητικά μου χρόνια έδρασε καταλυτικά για το μετά της καριέρας μου. Στα χρόνια που είχα την τύχη να τους ακούω εισέπραξα την αύρα αλλά και τη μοναδικότητα αυτού που λέγεται μεταφορά γνώσης, προβληματισμός και άνοιγμα σκέψης.

Από τα πρώτα βήματά μου σαν καθηγητής συνειδητοποίησα ότι το όφελος σε αυτό το χώρο δεν βρισκόταν στις οικονομικές απολαβές, αλλά στο «πρόσωπο» των παιδιών.

Εκεί έβλεπα την ικανοποίηση και αυτή ήταν ορατή από πολλές διαφορετικές «γωνίες». Υπήρχε ένα - όχι πάντα λεκτικό - ευχαριστώ που συμμετείχες θετικά στο παρακάτω της ζωής μου (Η Συμμετοχή του καθηγητή στο παρακάτω της ζωής των άλλων).

Τα επόμενα στάδια

Κάποιος θα ονόμαζε τα προηγούμενα «ρομαντική» εκδοχή. Για εμένα όμως δεν λειτούργησε έτσι. Αντλούσα (και ασφαλώς εξακολουθώ να αντλώ) μεγάλη ικανοποίηση όταν ένας πρώην μαθητής μου προχωρούσε στη ζωή του και ξεπερνούσε την όποια δική μου πορεία.

Και μέσα σε αυτή τη διαδικασία καιροφυλακτεί μια άλλη έννοια που λέγεται «ανταγωνισμός».

Η συγκεκριμένη λέξη (στο δικό μου λεξικό) έχει μόνο θετική λογική. Και σε αυτή δεν υπάρχουν ερμηνείες που περιλαμβάνουν τον φόβο, τα μυστικά ή την έλλειψη εμπιστοσύνης στον εαυτό σου.

Πολύ απλά, αν είσαι πράγματι «καλός» σε αυτό που προσφέρεις δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσεις διάφορους τρόπους για να «βγεις» πάνω από τους άλλους στο χώρο σου.

Ο χώρος σου είναι αυτός που θα αποφασίσει για τη θέση που θα σε κατατάξει. Και τα κριτήριά του δεν είναι προσωρινά ή ευκαιριακά. Αντίθετα θέλουν χρόνο για να μεταφράσουν την όποια προσφορά σου και στα όποια επίπεδα υπάρχουν στη «συνεργασία»  μαθητή – καθηγητή.

Στο σημείο αυτό θέλω να αναφερθώ σε ένα εκλεκτό συνάδελφο, τον Γιώργο Καμαρινό   με τον ιδιαίτερα χρήσιμο ιστότοπό του http://www.economics.edu.gr/που καταλαβαίνω ότι έχουμε την ίδια λογική σχετικά με το τι σημαίνει «μεταφορά γνώσης».

Επίλογος

Όσοι σκάφτεστε να ασχοληθείτε με το χώρο της εκπαίδευσης μην περιμένετε τον πλουτισμό μέσα από αυτή την ενασχόλησή σας.

Η ικανοποίηση θα έρθει από τον εσωτερικό πλουτισμό που αισθάνεσαι όταν βλέπεις (όχι απαραίτητα ακούς) ένα ευχαριστώ στα μάτια των παιδιών που συνάντησες και δίδαξες.

Αν το τελευταίο ενδιαφέρει ή όχι είναι ασφαλώς θέμα προσωπικής «ερμηνείας» του καθενός.

Βιβλία ΑΟΘ - βοηθήματα για τη Μικρο – Μακροοικονομία

Αυτά τα βιβλία ΑΟΘ – βοηθήματα της Μικρο – Μακροοικονομίας στοχεύουν να «οδηγήσουν» τη σκέψη του μαθητή – υποψήφιου των σχολών Οικονομίας και Πληροφορικής - ώστε να κατανοήσει τη λογική που βρίσκεται πίσω από τα οικονομικά ακούσματα.

Είναι μια καταγραφή εκείνων των τρόπων μεταφοράς της γνώσης που όλα αυτά τα χρόνια σαν καθηγητής Οικονομικών προσπαθώ να περάσω στους μαθητές μου.

Και αυτή η προσπάθεια μεταφοράς σχετίζεται με την «αποκωδικοποίηση» και την «ακολουθία» της οικονομικής σκέψης. Κάτι που «απομακρύνει» τη στείρα απομνημόνευση εννοιών, η οποία ασφαλώς δεν είναι αρκετή για να αντιμετωπίσει ο υποψήφιος με επιτυχία τις πανελλαδικές εξετάσεις.

Α΄ Τεύχος (Θεωρία - Εφαρμογές)

Μικρο Μακροοικονομία, Α΄τεύχος , Θεωρία

Μικρο Μακροοικονομία, Α΄τεύχος , Θεωρία

 

Στο Α’ τεύχος αυτής της σειράς βιβλίων – βοηθημάτων για το μάθημα της Οικονομίας (πρώην ΑΟΘ) γίνεται αναλυτική παρουσίαση της θεωρίας των κεφαλαίων της Μικρο και της Μακροοικονομίας, σύμφωνα με την εξεταστέα ύλη 2020 -21.

Η θεωρία συνοδεύεται από συχνές εφαρμογές, που θα επιτρέψουν στον αναγνώστη να αντιληφθεί την πρακτική εφαρμογή της στις ασκήσεις.

Στην ανάλυση του κάθε κεφαλαίου, συμπληρωματικά αναφέρονται, αφενός εκείνα τα σημεία που θα πρέπει να γίνουν απόλυτα κατανοητά  και τα οποία συνήθως προβληματίζουν και αφετέρου παραδείγματα από την καθημερινότητα, κάτι που θεωρούμε βασικό για την κατανόηση και εμπέδωση της θεωρίας.

 

Β΄ Τεύχος (Ασκήσεις – Ερωτήσεις)

Μικρο Μακροοικονομία, Β΄τεύχος, Ασκήσεις

Μικρο Μακροοικονομία, Β΄τεύχος, Ασκήσεις

Στο Β’ τεύχος  αυτής της σειράς θα βρείτε:

1.  Ερωτήσεις σωστού – λάθους.

2. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής.

3. Ασκήσεις.

4. Λυμένες ασκήσεις πολλών πιθανών ερωτημάτων καθώς και

5. Ασκήσεις πανελλαδικών εξετάσεων.

Θεωρούμε ότι το επίπεδο των ασκήσεων – ερωτήσεων, καθώς και το πλήθος τους, θα προετοιμάσει επαρκώς τον υποψήφιο για την επιτυχή προετοιμασία του πάνω στα θέματα των Πανελλαδικών εξετάσεων.

 

Γ΄ Τεύχος (Μεθοδολογία)

Μικρο Μακροοικονομία, Γ΄τεύχος, Μεθοδολογία

Μικρο Μακροοικονομία, Γ΄τεύχος, Μεθοδολογία

 

Στο Γ’ τεύχος  αναλύεται η μεθοδολογία επίλυσης των ασκήσεων και ερωτήσεων, καθώς και η καθοδήγηση της σκέψης, η οποία με βεβαιότητα θα μας οδηγήσει στην σωστή απάντηση.

Είμαστε της άποψης ότι ο υποψήφιος χρειάζεται περισσότερο να αντιληφθεί το «σκεπτικό» επίλυσης κάθε άσκησης – ερώτησης, παρά να απομνημονεύσει μια έτοιμη «εικόνα» λυμένης άσκησης.

 

 

 

 

Πιστεύουμε ότι αυτά τα βιβλία - βοηθήματα θα φανούν χρήσιμα σε μαθητές της Β’ και Γ’ Λυκείου που προετοιμάζονται για την εισαγωγή τους σε σχολές Οικονομίας και Πληροφορικής, αλλά και σε συναδέλφους καθηγητές που διδάσκουν το μάθημα της Οικονομίας.

 

 

 

 

Όταν ο πραγματικός κόσμος «αντιμετωπίζει» την οικονομία.

Ο πραγματικός κόσμος

Και να λοιπόν εμείς οι «ενημερωμένοι, σωστοί και λογικοί» καταναλωτές που επιδιώκοντας το προσωπικό όφελος, σε αυτό που λέγεται "ο πραγματικός κόσμος", και αφού πρώτα δούμε το πορτοφόλι μας (τα χρήματά μας,) άντε και τις τιμές, προβαίνουμε στις ανάλογες κινήσεις (αγορές) ώστε να το αδειάσουμε!

Τώρα αν δεν μας φτάνει το περιεχόμενό του, κανένα πρόβλημα. Ένα καταναλωτικό δάνειο ήταν στη διάθεσή μας (πριν από μια 10ετία)  με συνοπτικές διαδικασίες.

Πρόσθετα δε, έχουμε την υπέρ ικανότητα να γνωρίζουμε όλες τις τιμές, να μην επηρεαζόμαστε από την μόδα, τις νέες συνήθειες, τις προσταγές της νέας τεχνολογίας, τα καλέσματα του marketing και τη συναισθηματική μας διάθεση!

Λειτουργούμε δηλαδή, σαν ένα τέλεια προγραμματισμένο robot;

Ιδιαίτερα ρητορική η ερώτηση, και καθόλου πραγματική, μια και στην πράξη τα ανθρώπινα όντα (όχι τα μηχανήματα) συνήθως λειτουργούν παρορμητικά επηρεαζόμενα από τρίτους παράγοντες που συνήθως είναι πολύ δύσκολη η απομόνωσή τους, επομένως και ο έλεγχός  τους.

Θα θέλαμε να είμαστε εκείνοι οι σωστοί και λογικοί καταναλωτές που αποφεύγουν τις λάθος κινήσεις. Αυτό όμως στους περισσότερους δεν συμβαίνει. Το αποτέλεσμα των λανθασμένων ενεργειών θα φανεί στο λίγο μετά ή στο όχι μακρινό αύριο.

Η οικονομική σκέψη

Για να δούμε όμως τη θέση της οικονομίας σχετικά με το ποια είναι τα χαρακτηριστικά της ορθολογικής συμπεριφοράς και πως ορίζει τον ορθολογικό καταναλωτή. Εκείνον δηλαδή τον «σωστό» καταναλωτή που αναφερθήκαμε προηγουμένως.

Στην οικονομία χρησιμοποιούμε το όρο ορθολογικός καταναλωτής για να χαρακτηρίσουμε εκείνον τον καταναλωτή που λαμβάνοντας υπόψη τους περιορισμούς του εισοδήματος και των τιμών των αγαθών, δαπανά με τέτοιο τρόπο το εισόδημά του ώστε να μεγιστοποιεί τη χρησιμότητα (utility maximisation) από την κατανάλωση. Αυτή είναι η επιδίωξή του.

Και προχωρώντας λίγο την ανάλυση, κατασκευάσαμε τον χάρτη καμπυλών αδιαφορίας και τη γραμμή του εισοδηματικού περιορισμού[1] (budget line) και στο σημείο τομής της δεύτερης με την ευρισκόμενη όσο πιο δεξιά στο χώρο καμπύλη αδιαφορίας[2] (indifference curve) έχουμε τον μέγιστο δυνατό συνδυασμό ποσοτήτων κατανάλωσης δύο αγαθών – έστω, τσάι (Χ) και καφές (Ψ).

Δηλαδή ορίσαμε το σημείο Α (Qx, QΨ) της καμπύλης αδιαφορίας U2 (Διάγραμμα 2.1), όπου ο καταναλωτής με τους περιορισμούς του εισοδήματός του και των τιμών των αγαθών μεγιστοποιεί την χρησιμότητα.

Γραμμή εισοδηματικού περιορισμού και καμπύλες αδιαφορίας

Γραμμή εισοδηματικού περιορισμού και καμπύλες αδιαφορίας. Μανώλης Αναστόπουλος

Ασφαλώς, η όποια μεταβολή των τιμών των αγαθών ή του εισοδήματος, ισοδυναμεί με μετατόπιση της γραμμής του εισοδηματικού περιορισμού, και επομένως με τον προσδιορισμό ενός νέου σημείου μεγιστοποίησης της χρησιμότητας.

Για παράδειγμα, μια μείωση της τιμής του τσαγιού (ΡΧ) θα οδηγήσει σε αύξηση της ποσότητας που θα καταναλωθεί (αλλά και σε μείωσης της ποσότητας του καφέ), κάτι που εμφανίζεται στο Διάγραμμα 2.2 με μετατόπιση της Γ.Ε.Π1 προς τα δεξιά (καμπύλη Γ.Ε.Π2) και με νέο σημείο (δυνατής) μεγιστοποίησης της χρησιμότητας το Β επί της U3.

Στη συνέχεια, και αν ενώσουμε τα σημεία Α και Β, μπορούμε να κατασκευάσουμε την καμπύλη ζήτησης του τσαγιού η οποία δείχνει (όπως θα αναλύσουμε παρακάτω) τις ζητούμενες ποσότητες σε διαφορετικά επίπεδα τιμών.

Οικονομική σκέψη vs πραγματικού κόσμου

Η επίδραση της μεταβολής των τιμών.

Η επίδραση της μεταβολής των τιμών. Μανώλης Αναστόπουλος

Έχοντας μια συνάρτηση χρησιμότητας (έστω η κλασική Cobb-Douglas: U = Χα . Ψβ ) και με την βοήθεια των παραγώγων μπορούμε εύκολα να υπολογίσουμε τον οριακό λόγο υποκατάστασης (MRS – Marginal rate of substitution). Ο MRS αφενός εκφράζει την κλίση της καμπύλης αδιαφορίας σε ένα συγκεκριμένο σημείο, και αφετέρου τη σχέση ανταλλαγής μεταξύ των δύο αγαθών, την οποία σχέση ο καταναλωτής είναι διατεθειμένος να δεχτεί.

Βρίσκουμε και την κλίση της Γ.Ε.Π που εκφράζει το λόγο (Px/PΨ) με τον οποίο τα δύο αγαθά μπορούν να ανταλλαγούν, και χρησιμοποιώντας την μέθοδο του Lagrange[3] βρίσκουμε τις άριστες (δυνατές) ποσότητες κατανάλωσης των δύο αγαθών (μεγιστοποίηση της χρησιμότητας), κάτω από τους περιορισμούς του εισοδήματος και των τιμών - σημείο Α (Διάγραμμα 2.1 - σημείο τομής των καμπυλών).

Αυτό που περιγράφουμε είναι ένα μοντέλο (οικονομικό – μαθηματικό) που μας επιτρέπει να λύσουμε ένα «πρόβλημα». Πρόσθετα, μας βοηθά αφενός να καταλάβουμε το πως λειτούργησε η καταναλωτική μας συμπεριφορά και αφετέρου μας δίνει την δυνατότητα να την προβλέψουμε στο μέλλον. Και αυτά, μέσα σε ένα θεωρητικό πλαίσιο συμπεριφοράς του καταναλωτή που οδηγεί στην μεγιστοποίηση της χρησιμότητας.

Λειτουργούμε όμως έτσι;

Ασφαλώς όμως στην καθημερινότητα (στον πραγματικό κόσμο), μπαίνοντας σε ένα super market  ή ένα πολυκατάστημα, δεν υπολογίζουμε τον οριακό λόγο υποκατάστασης για τον εξισώνουμε με τον λόγο των τιμών ώστε να αποφασίσουμε ποια ποσότητα αγαθών θα αγοράσουμε.

Ναι, θα δούμε τις τιμές, θα προβληματιστούμε αν θα αγοράσουμε το Α ή το Β προϊόν (και ατυχώς όχι πάντα σε σχέση με τα χρήματα που έχουμε) έχοντας την «θέληση» να καλύψουμε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις ανάγκες μας, δηλαδή να μεγιστοποιήσουμε την χρησιμότητα από την κατανάλωση.

Όμως όταν αγοράζουμε, δεν χρησιμοποιούμε «παραγώγους», αλλά περισσότερο το ένστικτο, την παρόρμηση, την ψυχολογία της στιγμής. Και αυτή η στιγμή, μπορεί να έχει επηρεαστεί από μια άριστα διακοσμημένη βιτρίνα, από την ικανότητα ενός υπαλλήλου να πείθει, από τη σκηνή μιας εκπομπής στην τηλεόραση, από κάποιον που περπάταγε στο απέναντι πεζοδρόμιο και τράβηξε το βλέμμα μας, από μια σχετική διαφήμιση, από το χρόνο αναφοράς, από την ψυχολογία[4] (διάθεση) μας στην συγκεκριμένη μέρα, ακόμα και από τον καιρό.

Η λίστα των πιθανών παραγόντων που είναι δυνατόν να μας επηρεάσει δεν εξαντλείται με τα προηγούμενα παραδείγματα.

Ο μέσος άνθρωπος, δεν έχει πετύχει να τιθασεύει την όποια ψυχολογία (συναίσθημα) της στιγμής μέσα από της λογική που «υποτίθεται» ότι πάντα υπάρχει[5]. Και βέβαια η λογική δεν είναι «μια» για όλους.

Αυτό είναι κάτι που το marketing και οι σύγχρονες τεχνικές του γνωρίζουν πολύ καλά.

Επίλογος

Καταλήγοντας, και αναφορικά με την καταναλωτική μας συμπεριφορά μας, είναι δύσκολο να αποδεχτούμε ότι η ορθολογική συμπεριφορά (rational behavior) είναι εκείνη που χαρακτηρίζει την καθημερινότητά μας. Αντίθετα, είμαστε της άποψης ότι λειτουργούμε κάτω από συνθήκες άμεσης ή έμμεσης «καθοδήγησης» ή με παρόρμηση της στιγμής.

Σε αυτή την περίπτωση, θα αναφερόμαστε σε μη ορθολογική συμπεριφορά (Irrational behavior) οπότε δεν αποδεχόμαστε την ύπαρξη του Homo economicus[6]

Είναι πολύ δύσκολο να αποκτήσουμε την ικανότητα να «νικήσουμε» το marketing ή να απομονώσουμε την (σε συγκεκριμένο χρόνο) διάθεσή μας.

Απόσπασμα από το βιβλίο «Πως θα καταλάβουμε τη οικονομία».

[1] Η γραμμή εισοδηματικού περιορισμού ορίζεται  ανάλογα με το εισόδημα (Ι) και τις ποσότητες (Q) και τιμές (Ρ) δύο αγαθών (Χ και Ψ). Δηλαδή, Ι = Qx.Px + QΨΨ

[2] Μια καμπύλη αδιαφορίας αναφέρεται σε συνδυασμούς ποσοτήτων δύο αγαθών (Χ και Ψ) που είναι διατεθειμένος να καταναλώσει ένας καταναλωτής. Χαρακτηριστικό της καμπύλης είναι το κάθε σημείο της ορίζει ένα  συνδυασμό που δίνει στον καταναλωτή την ίδια χρησιμότητα (U) με οποιοδήποτε άλλο. Βέβαια όσο πιο δεξιά βρίσκεται μια καμπύλη στον χάρτη καμπυλών αδιαφορίας ο καταναλωτής απολαμβάνει μεγαλύτερη χρησιμότητα.

[3] Joseph-Louis Lagrange (1736 -  1813). Γάλλος (κατ άλλους Ιταλός) μαθηματικός και αστρονόμος.

[4] Η πρώτη αναφορά έγινε από τον Σκωτσέζο οικονομολόγο – φιλόσοφο  Adam Smith (1723 – 1790)  ο οποίος υποστήριξε ότι η ψυχολογία του ατόμου δεν είναι πάντα άριστη και κατά συνέπεια μπορεί να επηρεάσει την ορθότητα των οικονομικών αποφάσεων.

[5] Δύο βραβεία Nobel έχουν απονεμηθεί στους Daniel Kahneman(2002) και στον Richard H. Thaler (2017) των οποίων οι εργασίες ήταν πάνω στη σχέση οικονομικών και ψυχολογίας στην ατομική λήψη αποφάσεων.

[6] Ο όρος Homo economicus αναφέρεται στην ικανότητα του ανθρώπου να παίρνει ορθολογικές αποφάσεις και πρώτος αναφέρθηκε στον όρο ο  John Stuart Mills το 1836.

Πανελλαδικές – Επαναφορά συντελεστών βαρύτητας

Το να αξιολογείς διαφορετικά την σημασία (Συντελεστές βαρύτητας) κάποιων μαθημάτων ανά επιστημονικό πεδίο είναι κάτι που με βρίσκει απόλυτα σύμφωνο. Πιστεύω ότι είναι θέμα «απλής λογικής» αν αυτή βέβαια εξακολουθεί να υπάρχει.

Πριν μέρες διαβάσαμε την πρόθεση θέσπισης ενός συστήματος όπου τα Πανεπιστήμια θα βάζουν κατώτατο επιτρεπτό βαθμό εισαγωγής σε μάθημα/τα που θεωρούν σημαντικά ανά σχολή.

Και αυτή η πρόθεση σύμφωνα με τη δική μου λογική θα ήταν προς τη σωστή κατεύθυνση.

Το σκεπτικό και στις δύο περιπτώσεις όπως και σε κάθε άλλη επί του θέματος «φαντάζομαι» ότι είναι η ύπαρξη ενός «καλού» επιπέδου γνώσης στα σημαντικά μαθήματα ή το αντικείμενο ανά σχολή. Κάτι που με τη σειρά του θα «προσφέρει» τη δυνατότητα στον αυριανό φοιτητή να παρακολουθήσει με «ομαλό» τόπο στην σταδιακή διεύρυνση της ύλης που θα συναντήσει στο Πανεπιστήμιο.

Οικονομικές σχολές

Διαβάσαμε ότι στο 4ο επιστημονικό πεδίο οι συντελεστές βαρύτητας θα είναι Μαθηματικά Κατεύθυνσης (1,3) και Οικονομία (0,7).

Μεταφέροντας τη σκέψη μου στις Οικονομικές σχολές και όχι τις σχολές Πληροφορικής αναρωτιέμαι για κάτι πολύ απλό.

Αρχικά θέλω να υποθέσω ότι το όποιο σκεπτικό δεν αφορά το επίπεδο των Μαθηματικών (κατεύθυνσης) που θα συναντήσει ο υποψήφιος στις Πανελλαδικές. Και αυτό απομακρύνεται από τη σκέψη μου γιατί υποθέτω ότι γνωρίζουμε βασικά πράγματα. Για παράδειγμα την εξεταστές ύλη της Οικονομίας αλλά και τα θέματα των Πανελλαδικών εξετάσεων εδώ και 20 χρόνια.

Επομένως η συζήτηση γίνεται για την ύλη του Πανεπιστημίου.

Το πρώτο μου ερώτημα είναι. Για την παρακολούθηση της Οικονομικής Ανάλυσης και της Μικρο, Μακροοικονομίας το βασικό προαπαιτούμενο είναι η καλή γνώση των Μαθηματικών ή της Οικονομίας;

Κύριοι (αν δεν το γνωρίζετε) ακόμα και στα τμήματα της Οικονομικής Επιστήμης (που έχουν πράγματι καλό επίπεδο Μαθηματικών και Στατιστικής) τα Μαθηματικά συμμετέχουν (ασφαλώς) στη συνέχιση της Οικονομίας. Δεν προηγούνται της Οικονομικής γνώσης.

Δεν θα «καταλάβω» την Οικονομία μέσω των Μαθηματικών. Με τη χρήση τους θα την πάω παρακάτω. Θα την συνεχίσω.

Με αυτή την (όχι σύνθετη..) έννοια το βασικό προαπαιτούμενο για τις σπουδές μου πάνω στην Οικονομία είναι η ίδια η Οικονομική γνώση.

Κλείνοντας τις σκέψεις μου μένει η «απορία». Γιατί το μάθημα της Οικονομίας δεν έχει τον μεγαλύτερο συντελεστή βαρύτητας για την εισαγωγή στις Οικονομικές σχολές;;;