Posts

Εκπαίδευση και κοινωνική συμβίωση

Στο άκουσμα της λέξης εκπαίδευση η πρώτη σκέψη μεταφέρεται στις διάφορες βαθμίδες του σχολικού - πανεπιστημιακού περιβάλλοντος όπου η διδασκαλία διαφόρων γνωστικών αντικειμένων στους νέους αποτελεί το αντικείμενο της προσφερόμενης υπηρεσίας

Αν και σε επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε συγκεκριμένα στις παθογένειες, στα αδύνατα σημεία αλλά και σε προτάσεις βελτίωσης του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος θεωρούμε απαραίτητο να τονίσουμε ότι όταν αναφερόμαστε στην εκπαίδευση δεν εννοούμε μόνο εκείνη τη διαδικασία που σχετίζεται με τη διδασκαλία μαθημάτων που οδηγούν στην γενική μόρφωση και αργότερα σε συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα.

Διδάσκοντας τι σημαίνει κοινωνική συμβίωση

Τα άτομα - μέλη της κοινωνίας - χρειάζεται να διδαχθούν συμπεριφορές και τρόπους «κατάλληλης» παρουσίας που να συνάδουν με την έννοια της ομαδικής συμβίωσης. Και βέβαια στις οργανωμένες κοινωνίες ανθρώπων δεν μπορούμε να αποδεχτούμε την «προσωπική» αντίληψη για την πορεία ζωής  να λειτουργεί σε βάρος του συνόλου.

Ασφαλώς είναι αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός η επιλογή του τρόπου ζωής ταυτόχρονα όμως αποτελεί και ανειλημμένη υποχρέωσή του, οι όποιες επιλογές του, να μην καταργούν τα δικαιώματα που αναφύονται μέσα από την ομαδική συμβίωση.

Στο σημείο αυτό γίνεται ορατή η αναγκαιότητα της διδασκαλίας εκείνων των συμπεριφορών οι οποίες δεν θίγουν την λειτουργία και συνοχή του κοινωνικού ιστού προς χάριν του εγώ.

Η παραπάνω προσέγγιση προσδίδει στην εκπαίδευση μια διάσταση που περιλαμβάνει «πρόσθετα» πεδία πέραν της διδασκαλίας των κλασικών μαθημάτων Και βέβαια σε μια περισσότερο ακριβή διατύπωση δεν θα έπρεπε να αναφερόμαστε σε «πρόσθετα» πεδία αλλά σε συμπληρωματικά, αυτονόητα και ατυχώς ξεχασμένα ή εσκεμμένως εγκαταλελειμμένα.

Είναι γνωστό ότι τυπικοί και άτυποι κανόνες χαρακτηρίζουν αλλά και καθοδηγούν την λειτουργία μιας δημοκρατικά οργανωμένης κοινωνίας η οποία αποτελείται από ομάδες  που λειτουργούν σαν αλληλοεπηρεαζόμενα υποσυστήματα.

Ασφαλώς οι παραπάνω επιμέρους ομάδες (υποσυστήματα) λειτουργούν και πλαισιώνονται από  κανόνες, μεθόδους και διαδικασίες που δεν είναι δυνατόν να αγνοούνται ή να μην εφαρμόζονται από όλα τα μέλη.

Είναι λοιπόν εύλογο ότι «κάποιος» πρέπει να περάσει στα μέλη τη συνείδηση της ομάδος που προσπαθεί για την επίτευξη κοινών στόχων.

Περιγράφουμε λοιπόν μια ευρύτερη ανάγκη που χρειάζεται να καλυφθεί. Αυτή της εκπαίδευσης πολιτών, δηλαδή ατόμων που προετοιμάζονται για μια συνειδητοποιημένη, ενεργή  αλλά και υπεύθυνη κοινωνική ζωή.

Για επίλογο

Ατυχώς, τα καθημερινά «βιώματα» των περισσοτέρων δεν βεβαιώνουν ότι διδασκαλία κανόνων κοινωνικής (ομαδικής) συμπεριφοράς συντελείται στους χώρους μεταφοράς της γνώσης.

Κλείνουμε τις σκέψεις μας με μια ευχή « Η λέξη αυτονόητα να αποκτήσει πάλι την χαμένη της έννοια».

Εκπαίδευση - Πως εμείς «καταλαβαίνουμε» την έννοιά της.

Η εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας προϋποθέτει από τα μέλη της – μεταξύ άλλων - την αποδοχή αλλά και εφαρμογή «κανόνων» ατομικής και ομαδικής συμπεριφοράς απαραίτητων για να χαρακτηριστεί σαν οργανωμένη.

Ασφαλώς όμως δεν γεννιόμαστε με τη γνώση αυτού του πλέγματος τυπικών και άτυπων κανόνων «ομαδικής» συμβίωσης. Είναι τα στοιχεία του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος μέσα στα οποία μεγαλώνουμε και αναπτυσσόμαστε σαν προσωπικότητες τα οποία έχουν αναλάβει το καθήκον ή και την υποχρέωση να μας μεταφέρουν με τον κατάλληλο τρόπο αυτά τα απαραίτητα χαρακτηριστικά της πολιτισμένης ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Η στόχευση αυτής της διαδικασίας είναι διττή. Αφενός αποσκοπεί στην προσωπική ανάπτυξη του ατόμου, και αφετέρου στην απόκτηση εκείνων των ικανοτήτων που προαπαιτούνται για  να ονομαστεί το άτομο υγιές μέλος της κοινωνίας.

Υπάρχει μια λέξη που η πραγματική της έννοια περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες που θα προσφέρουν αυτά τα απαραίτητα εφόδια στον άνθρωπο που ονομάζεται πολιτισμένος και ο οποίος θα είναι εκείνος που θα διαιωνίσει το ανθρώπινο είδος με την προοπτική του καλύτερου αύριο. Αυτή η λέξη ονομάζεται εκπαίδευση.

Τι είναι εκπαίδευση;

Προσπαθώντας να προσεγγίσουμε όχι τόσο τον επιστημονικό ορισμό της όσο την μορφή με την οποία παρουσιάζεται καθημερινά στη ζωή μας θα χαρακτηρίζαμε την εκπαίδευση σαν μια πολυπαραγοντική διαδικασία μεταφοράς γνώσης ή εφοδίων για την κατάκτησή της από τα άτομα που την κατέχουν σε εκείνα  που έχουν την διάθεση ή και απαιτείται (τουλάχιστον σε κάποιο επίπεδο) να την αποκτήσουν.

Ανεξάρτητα από το πεδίο εφαρμογής της θεωρούμε  απαραίτητο να καταστήσουμε σαφές ότι εκπαίδευση δεν σημαίνει μεταφορά στείρας γνώσης η οποία ενσωματώνεται με κάποιο τρόπο στη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Μια τέτοια διαδικασία εμφύτευσης της πληροφορίας δημιουργεί Την αυτοπαγίδευση της περίπου γνώσης ή θα ήταν χρήσιμη περισσότερο σε ένα είδος robot παρά στο σκεπτόμενο ανθρώπινο ον.

Η εκπαίδευση κατά την δική μας άποψη δεν είναι μια στατική διαδικασία για την παροχή συγκεκριμένου «όγκου» γνώσης και με συγκεκριμένο χρόνο περάτωσης. Ακριβώς αντίθετα, εμπεριέχει (ποσοτική και ποιοτική) δυναμική με τον παράλληλο εφοδιασμό των μελών της κοινωνίας με εκείνα τα στοιχεία που θα οδηγούν την εκάστοτε μορφή του κόσμου να βελτιώνεται μέσα στο χρόνο.

Που πρέπει να στοχεύει η εκπαίδευση

Σύμφωνα με την παραπάνω οπτική η εκπαίδευση πρέπει να είναι η διαδικασία του διδάσκομαι πως να μαθαίνω, να αναλύω, να συμπεραίνω και να κρίνω με αποτέλεσμα την βελτίωση της γνώσης προς όφελος του ατόμου και της ομάδος.

Η εκπαίδευση λοιπόν πρέπει να αποσκοπεί στην ανακάλυψη - κατάκτηση της  γνώσης από τα άτομα τα οποία έχουν προηγουμένως αφενός χαρτογραφήσει και αφετέρου διδαχτεί εκείνα τα «μονοπάτια» που θα οδηγήσουν στην εν λόγω επιδίωξη.

Ασφαλώς  η παραπάνω διαδικασία που περιγράφουμε είναι πολύ περισσότερο «επίπονη σε σχέση με το να συντάξουμε ένα «δεκάλογο» οδηγιών προς ναυτιλλομένους απαιτώντας τον παπαγαλισμό του από τη νέα γενιά (Τι πρέπει να μεταφέρουμε στους νέους; Έτοιμη γνώση ή εργαλεία σκέψης για την κατάκτησή της;).

Μια τέτοια καθ΄υπαγόρευση μεταφορά δεν επιτρέπει την «αμφίδρομη» επικοινωνία σκέψης μεταξύ πομπού και δέκτη με αποτέλεσμα η πιθανή υιοθέτησή της να μετατρέπει τον δέκτη σε ένα παθητικό παραλήπτη αταξινόμητων πληροφοριών στερώντας του την δυνατότητα κατανόησης  και επομένως αξιόλογης κρίσης

Καθηγητές στο νέο τους ρόλο - αυτόν του σύγχρονου πολυεργαλείου!

Αρκετοί είναι οι καθηγητές που επέλεξαν να βρίσκονται στο χώρο της εκπαίδευσης – θέλησαν να συμμετέχουν μέσα από το έργο τους στο παρακάτω της ζωής των άλλων. Αυτοί οι δάσκαλοι δεν βρέθηκαν «έτσι» στη θέση αυτού που μεταφέρει γνώση. Ήταν το συνειδητοποιημένο θέλω κάποιων ανθρώπων που δεν φοβούνται το καλύτερο!

Κάτι τέτοιο βέβαια προϋποθέτει - μεταξύ πολλών άλλων - εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και ταυτόχρονα αναγνώριση ότι μπορείς να συμβάλλεις κατά  ένα μικρό μόνο κομμάτι σε μια εξελικτική διαδικασία της οποίας η κατάληξή κατά κανόνα τείνει στο άπειρο. Έτσι αντιλαμβάνεσαι τη γνώση.

Μεταφορά γνώσης για την πορεία ζωής των νέων - photo: Annie Spratt-unsplash

Στη σκέψη σου η έννοια της διδασκαλίας δεν περιορίζεται στην ύλη των μαθημάτων της ειδικότητάς σου. Επεκτείνεται – σε μεγάλο βαθμό -  στη μεταφορά συμπεριφοράς ή βιωμάτων ικανών να εμπνεύσουν τους μαθητές σου στην αναζήτηση και απόκτηση «παιδείας». Και βέβαια ο βαθμός της παιδείας δεν είναι «συνθετικό» των πτυχίων. Επισκιάζει το οτιδήποτε άλλο! Η παιδεία είναι ή πρέπει να είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη υπόσταση των ατόμων που ζουν σε μια οργανωμένη κοινωνία.

Στο έργο που προσπαθείς να επιτελέσεις συμμετέχει βέβαια και το περιβάλλον που άλλοτε βρίσκεται  δίπλα σου, και άλλοτε ατυχώς απέναντί σου.

Για κάποιους από αυτούς  που λαμβάνουν αποφάσεις στο χώρο της εκπαίδευσης μοιάζει να είναι «άγνωστο» το μέγεθος της συνεισφοράς του καθηγητή στο μέλλον της νέας γενιάς. Σαν αποτέλεσμα έχουν υιοθετήσει εσχάτως μια λογική που θα την χαρακτηρίζαμε τουλάχιστον περίεργη!

Αυτή η λογική ξεκίνησε από το εξωτερικό περιβάλλον - τον γενικό σχεδιασμό της εκπαίδευσης – με την σταδιακή «αφόπλιση» του καθηγητή ο οποίος κατά την ατυχή άποψή τους μπορεί εύκολα να περνάει τα σωστά μηνύματα σε ομάδες διαφορετικών ατόμων. Είναι αρκετή - σα να λέμε - μια ματιά! Συνεχίστηκε από το εσωτερικό περιβάλλον (υποσύστημα του προηγούμενου) που εν ονόματι της κρίσης, του ανταγωνισμού και της διεκδίκησης της πρωτιάς αντιλαμβάνεται την έννοια του «σύγχρονου» καθηγητή σαν ενός διαθέσιμου «πολυεργαλείου» που παρά τα δύσκολα ΠΡΕΠΕΙ ενός καθηγητή θα εκτελεί την όποια εργασία του ζητηθεί και μάλιστα αποτελεσματικά!

Μένουμε με την απορία αν ένας τέτοιος «σχεδιασμός» θα μπορούσε ποτέ να συμμετέχει βοηθητικά στη θετική κατάληξη του έργου ενός καθηγητή. Βέβαια η απορία μοιάζει να έχει τη λογική ενός ρητορικού ερωτήματος.

Ο φορέας που είναι υπεύθυνος για τον σχεδιασμό της παιδείας θα πρέπει να αντιληφθεί το αυτονόητο. Και αυτό είναι ότι επιβάλλεται να αλλάξει άμεσα «λογική» γιατί καθηγητές με το προφίλ που περιγράφουμε δεν μπαίνουν σε «καλούπια». Είναι λάτρεις του έργου τους και αυτό λέγεται «μεταφορά παιδείας».

Επομένως αν συνεχιστεί η υποτίμηση του έργου τους δύο είναι τα ενδεχόμενα. Σύμφωνα με το πρώτο θα αρκεστούμε σε μια «διακριτική» παρουσία τους στο χώρο. Αν συμβεί το δεύτερο η «πραγματική» απουσία τους είναι θέμα χρόνου να λάβει χώρα αν κάτι τέτοιο δεν έχει ήδη συμβεί.

Έχετε την αίσθηση ότι θα είναι υπέρ της νέας γενιάς να συμβεί ένα ή και τα δύο από τα προηγούμενα;





Το πανεπιστήμιο πρέπει να παιδεύει

Τις προηγούμενες μέρες είχα μια συζήτηση με ένα φίλο που σπουδάζει σε ένα μεγάλο πανεπιστήμιο του εξωτερικού. Μεταξύ των πολλών που ειπώθηκαν ιδιαίτερη εντύπωση μου έκανε η επιμονή του να μου διηγηθεί την εμπειρία του με πανεπιστημιακές δραστηριότητες που είχαν να κάνουν με λογοτεχνία και μουσική,  που δεν σχετίζονταν καθόλου με το αντικείμενο σπουδών του που είναι τα οικονομικά.

Μέσα από την συζήτηση μας η παραπάνω άποψη μου άλλαξε ριζικά. Κατάλαβα πως τα ξένα πανεπιστήμια αποσκοπούν στο να προσφέρουν στους φοιτητές τους κάτι πολύ πιο σημαντικό από σκέτη εκπαίδευση. Προσφέρουν παιδεία.

Η παιδεία είναι μια πολυδιάστατη έννοια που περιλαμβάνει αγωγή, κουλτούρα, καλλιέργεια και γνώσεις. Κατά συνέπεια ο σκοπός του πανεπιστημίου είναι να παράγει ανθρώπους εφοδιασμένους με τις απαραίτητες αρετές που θα τους καταστήσουν αφενός μεν ανταγωνιστικούς, αφετέρου δε παραγωγικούς στην κοινωνία συνολικά (Μεταφορά έτοιμης γνώσης ή εργαλέιων σκέψης για την κατάκτησή της).

Η κύρια αποστολή κάθε πανεπιστημίου πρέπει να είναι η μετάγγιση αξιών και ηθικών αρχών στον φοιτητή, ιδιαίτερα σε μια εποχή που το τεχνοκρατικό πνεύμα κυριαρχεί παράγοντας καταρτισμένους νέους επιστήμονες χωρίς όμως την απαραίτητη ηθική επένδυση.

Η παραπάνω θεώρηση των πραγμάτων, η οποία μας βρίσκει σύμφωνους, είναι ο λόγος που τα ελληνικά πανεπιστήμια πρέπει να εμπλουτιστούν με πολιτιστικές δραστηριότητες όπως το θέατρο και η μουσική ανεξάρτητα από το αντικείμενο σπουδών. Με αυτό τον τρόπο θα μπορέσουν οι αυριανοί επαγγελματίες να αποκτήσουν κουλτούρα και ευαισθησία, στοιχεία απαραίτητα για να μπορέσουν να χειριστούν σωστότερα την γνώση που κατέχουν. Άλλωστε οι αρχαίοι έλληνες έλεγαν πρώτοι πως «πάσα επιστήμη χωριζομένη αρετής, πανουργία ου σοφία φαίνεται».

Κατά την γνώμη μας, κάθε επιστήμη που δεν εμφορείται από ηθικές αξίες κάνει περισσότερο κακό παρά καλό. Είναι ιδιαίτερα κρίσιμο για την Ελλάδα όπου το σύστημα εκπαίδευσης πάσχει σε πολλές του πτυχές, με κάποιες απλές αλλαγές όπως οι παραπάνω να εξοπλίσει τον αυριανό επιστήμονα με την κουλτούρα και τις αρχές που απαιτούνται ώστε να είναι πρώτα άνθρωπος και μετά επιστήμονας.

Σαφώς δε γίνεται να παραβλέψουμε το γεγονός ότι οι προϋπολογισμοί των πανεπιστημίων μετά το 2010 είναι χαμηλοί και ανίκανοι να εξασφαλίσουν την οικονομική αυτοδυναμία των πανεπιστημίων. Αυτό ίσως είναι και το σημαντικότερο λάθος της πολιτείας όλα αυτά τα χρόνια στον χώρο της παιδείας. Τα ελληνικά πανεπιστήμια στο κομμάτι της εκπαίδευσης είναι ευθέως ανταγωνιστικά με τα καλύτερα ξένα πανεπιστήμια όπως πιστοποιείται από τις σχετικές διεθνείς κατατάξεις, επομένως με την κατάλληλη χρηματοδότηση θα μπορέσουν να εκπληρώσουν την θεμελιώδη τους αποστολή για παροχή παιδείας. Εξάλλου η καλύτερη επένδυση ενός κράτους είναι η παιδεία των πολιτών του, φροντίζοντας την παιδεία των νέων εξασφαλίζουμε ένα ασφαλές μέλλον.

Κλείνοντας θα θέλαμε απλώς να υπενθυμίσουμε την γνωστή φράση του Α. Αϊνστάιν, «επιστήμη χωρίς θρησκεία (=ηθικές αρχές) είναι χωλή».

Ο Δημήτρης Νταγιάντης είναι μεταπτυχιακός φοιτητής στο τμήμα οικονομικής επιστήμης του ΟΠΑ με κατεύθυνση "Εφαρμοσμένα οικονομικά και χρηματοοικονομικά"





Οι παλινωδίες στην Παιδεία και τα γιατί

Θα είναι αναμφίβολα «κουραστικό» για τον αναγνώστη αλλά και τον γράφοντα μια ακόμα αναφορά στις άνευ λόγου παλινωδίες που παρατηρούνται στην Ελλάδα στο χώρο της Παιδείας.

Έχουμε αναφερθεί αρκετές  φορές σε προηγούμενα άρθρα ότι  ο χώρος δεν προσφέρεται (για τα άτομα που λαμβάνουν αποφάσεις στη διαμόρφωση της πολιτικής του) ούτε για πειραματισμούς ούτε βέβαια για απόκτηση εμπειρίας!

Οι παλινωδίες συνεχίζονται

Με αφορμή τα νέα «σχέδια» που ακούστηκαν την προηγούμενη εβδομάδα μας δημιουργείται η αίσθηση ότι δεν θέλουμε την πορεία προς τα εμπρός. Εμφανίζεται να μας ικανοποιούν οι πολιτικές του χθες και η κατάληξή τους!

Βέβαια, θεωρητικά μιλώντας θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι δεν καταλαβαίνουμε τις λάθος κινήσεις μας. Η απάντησή μας σε ένα τέτοιο «υποθετικό»  ενδεχόμενο είναι ότι αν κάποιος στον εργασιακό του χώρο δεν έχει την ικανότητα να επιτελέσει το έργο που του έχει ανατεθεί ή δεν αντιλαμβάνεται, αντικαθίσταται. Ατυχώς όμως αυτό το «υποθετικό» σενάριο απέχει πολύ από το να είναι και το πραγματικό.

Στην πράξη αυτό που συμβαίνει στο χώρο της παιδείας – ένα από τους πλέον νευραλγικούς στην κοινωνία – είναι αντί της κατάστρωσης ενός σωστού μακροχρόνιου προγράμματος που θα οδηγήσει στην πραγματική παιδεία να έχουμε εναγάγει το χώρο σε πεδίο πειραματισμού - ελέγχου με τα αναμενόμενα ασφαλώς αποτελέσματα (Χαμηλές επιδόσεις Ελλήνων μαθητών στην έρευνα PISA 2015).

Τα γιατί

Καλοπροαίρετα σκεπτόμενος θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει ότι για παράδειγμα με τις συνεχείς παλινωδίες των προγραμμάτων και των συστημάτων εισαγωγής στα ΑΕΙ και ΤΕΙ «αναζητείται» το καλύτερο! Θα ήταν ευχάριστη σκέψη ότι τα πειράματα αφορούν την καταλληλότητα των προγραμμάτων – συστημάτων που εφαρμόζονται.

Σε μια τέτοια περίπτωση θα «καταλαβαίναμε» την ταλαιπωρία που αναγκαστικά υφίστανται μαθητές, γονείς, καθηγητές, σχολεία και φροντιστήρια κάθε φορά που αλλάζει το «τοπίο» στη σφαίρα των πειραμάτων!

Όμως η άποψή μας προσεγγίζει ένα άλλο ενδεχόμενο σχετικά με το ποιο είναι το «πραγματικό» υποκείμενο των πειραμάτων. Με μεγάλη μας λύπη καταλήγουμε ότι μάλλον αναφερόμαστε σε πειραματισμούς επί των πιθανών αντιδράσεων των εμπλεκομένων φορέων – τάξεων παρά σε μια προσπάθεια ελέγχου και εύρεσης ενός καλύτερου προγράμματος παιδείας.

«Αυτοί που μελέτησαν προσεκτικά τον τρόπο διακυβέρνησης των ανθρώπων, πρέπει να έχουν πεισθεί  πως η τύχη των εθνών εξαρτάται από την εκπαίδευση των νέων».  Αριστοτέλης (384 – 322 π.Χ.)

Πολύ αντιπροσωπευτικό και με τις δύο έννοιές του!

Μαθητές ανα-ζητούν το διαφορετικό μάθημα!

Ήταν μια από εκείνες τις ημέρες που η ατμόσφαιρα «επέβαλε» στο μάθημα να ξεφύγει από την παραδοσιακή του μορφή. Η επικαιρότητα προσέφερε ένα θέμα του οποίου η ανάλυση έμελλε να αποκαλύψει, όχι για πρώτη φορά, τη δυναμική της σκέψης που «έκρυβε» η τάξη. Και βέβαια, το «έκρυβε» δεν ήταν επιλογή των παιδιών, αλλά ούτε και αντιπροσώπευε τα θέλω τους!

Μου ήταν κάτι σαν «απαραίτητο» να ακούσω τις απόψεις των παιδιών για ένα συμβάν που διάβασα το προηγούμενο βράδυ και με σόκαρε σαν πολίτη αναπτυγμένου κράτους. Και ασφαλώς, την προηγούμενη νύχτα, δεν είχα μεταφερθεί στον “Μεσαίωνα”, αλλά εξακολουθούσα να βρίσκομαι στο 2017!

Τα παιδιά δεν είχαν πληροφορηθεί το ατυχές νέο που σημαίνει ότι δεν υπήρχε προετοιμασία στα λεγόμενά τους. Οι απόψεις τους ήταν απόρροια σκέψης εκείνης της στιγμής. Και ήταν εντυπωσιακά τεκμηριωμένες.

Υπήρξε μεγάλη ποικιλία στην προσέγγιση του θέματος, κάτι που ξεκάθαρα δήλωνε το διαφορετικό της προσωπικότητάς τους. Η κάθε επόμενη άποψη δεν είχε λογική copy paste σε σχέση με την προηγούμενη. Ήταν ένα καινούριο άκουσμα. Μια νέα οπτική. Ένα διαφορετικό μυαλό!

Ήθελα να χειροκροτήσω και να τους δώσω συγχαρητήρια. Το πρώτο δεν το έκανα γιατί ήξερα ότι κάποιοι στην ατμόσφαιρα θα αισθανόντουσαν περίεργα. Φρόντισα όμως να μην «κρύψω» καθόλου τον ενθουσιασμό μου για την καθαρότητα, ωριμότητα και σφαιρικότητα της σκέψης τους. Και τους το είπα. Δυνατά, πολύ δυνατά.

Μια γενιά που επιμένουν κάποιοι να την ταλαιπωρούν. Να μην της προσφέρουν ένα διαφορετικό μάθημα ικανό να της «βγάλει» το δυναμικό. Να αλλάζουν το εκπαιδευτικό σύστημα χωρίς προγραμματισμό. Έτσι για να το αλλάξουν. Να της κάνουν εκνευριστικά γνωστή την έννοια της αντίφασης, κάτι πολύ χειρότερο της λανθασμένης άποψης - τοποθέτησης. Στην πραγματικότητα να της οριοθετούν τη σκέψη μέσα σε συγκεκριμένα πλαίσια παπαγαλισμού, ελεγχόμενης λογικής, αδιαφορίας ή ακόμα και άγνοιας.

Μην ξεχνάτε παιδιά ότι το περιβάλλον που ζούμε είναι και αυτό ένα σύστημα, και σαν τέτοιο, αποτελείται από στοιχεία (υποσυστήματα) αλληλοεπηρεαζόμενα. Ένα από αυτά είστε εσείς. Στο βαθμό λοιπόν που μπορείτε, ανα-ζητείστε ένα «νέο» μάθημα. Μια διαφορετική τάξη που δεν θα «κρύβει» την ξεχωριστή ποιότητα της σκέψης σας.

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το