Posts

Πανελλαδικές εξετάσεις. Παρατηρήσεις για τη χρονιά που τελείωσε και σκέψεις για την επόμενη.

Ξεκίνησε η καλοκαιρινή προετοιμασία των μαθητών που θα συμμετάσχουν  στις πανελλαδικές εξετάσεις της επόμενης περιόδου (2019-20) με πολλές αλλαγές στην ύλη οι οποίες αλλαγές,  ως συνήθως στη χώρα μας, είναι της τελευταίας στιγμής!

Αυτές οι (στο παρά πέντε) διαφοροποιήσεις ασφαλώς δεν εξυπηρετούν τους μαθητές,  τους γονείς ή τους καθηγητές. Ο βασικός λόγος σχετίζεται με το γεγονός ότι θα πρέπει να γίνει ένας «νέος» προγραμματισμός προσπάθειας, κόστους και ανάλυσης της ύλης αντίστοιχα από την κάθε μια από τις προηγούμενες ομάδες.

Και βέβαια ο σωστός προγραμματισμός θέλει χρόνο, όχι μόνο για να σχεδιαστεί, αλλά  και για  να ελεγχθεί.

Ας ελπίσουμε ότι όλοι που συμμετέχουν στην εν λόγω διαδικασία θα καταβάλουν την κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε το αποτέλεσμα να είναι ικανοποιητικό  - κυρίως για τα παιδιά.

Τι μας έμεινε από την προηγούμενη χρονιά

Χωρίς να παραγνωρίζουμε τα αντιφατικά μηνύματα του ευρύτερου περιβάλλοντος προς τους νέους, τα επιφανειακής ποιότητας προωθούμενα πρότυπα και τις copy paste λογικές – συμπεριφορές, η χρονιά που πέρασε μας άφησε με τις παρακάτω διαπιστώσεις.

Δεν μας άρεσε η διαφωνία (για τη διαφωνία) μεταξύ συναδέλφων, η προσπάθεια «επίδειξης» γνώσεων, η κατάθεση «απόψεων» που δεν στηρίζονται σε επιστημονικά κριτήρια,  αλλά ούτε και η επιλεκτική (ανάλογα με τις πρόσκαιρες ανάγκες) μνήμη.

Θα πρέπει αρχικά, εμείς οι καθηγητές, να συνειδητοποιήσουμε ποιο ακριβώς είναι το έργο μας - κάτι που στη δική μας περίπτωση είναι αρκετά διαφορετικό της έννοιας του  επαγγέλματος. Εμείς, ασκώντας το επάγγελμα μας, συμμετέχουμε στο (παρακάτω της ζωής των άλλων) και αυτό (παρότι ακούγεται ρομαντικό) πρέπει να μας ευαισθητοποιήσει αρκετά.

Θα συγχαρούμε εκείνους τους γονείς που μέσα σε μια ακόμα χρονιά οικονομικής (και όχι μόνο) κρίσης, προσέφεραν αυτό που μπορούσαν σε επίπεδο υλικής αλλά κυρίως συναισθηματικής βοήθειας. Και αυτό το «κράμα» συμμετοχής στην προσπάθεια των παιδιών δεν είναι εύκολο να διατηρήσει τις απαραίτητες δοσολογίες - ισορροπίες ώστε να μη θεωρηθεί δεδομένο ή μια αυστηρή υποχρέωση των γονιών.

Θα διαφωνήσουμε με την επιθετική ή την αγχωτική παρουσία μια και αυτή συνήθως δημιουργεί τύψεις στο παιδί σε περίπτωση όχι ικανοποιητικού τελικού αποτελέσματος. Και ασφαλώς ο στόχος δεν είναι να ενοχοποιήσουμε τους νέους αλλά να ενεργοποιήσουμε το δυναμικό τους, χωρίς παράλληλα τον εφησυχασμό τους.

Σχετικά με τα παιδιά, δηλαδή τους βασικούς πρωταγωνιστές, δεν μας ευχαριστεί το γεγονός ότι (αν και το μεγάλο μερίδιο ευθύνης ανήκει όχι στα ίδια) η καταβολή προσωπικής προσπάθειας διαχρονικά μειώνεται. Ασφαλώς υπάρχουν πολλά στοιχεία του περιβάλλοντος που προωθούν αυτή τη «νέα» λογική προωθώντας ταυτόχρονα «εύκολες» ή και καθόλου λύσεις.

Για επίλογο

Είμαστε εμείς (γονείς και καθηγητές) που πρέπει να «ξεκαθαρίσουμε» στους νέους το πραγματικό από το ουτοπικό, το δύσκολο από το ανέφικτο, την ελπίδα από την παράδοση, την καταβολή προσπάθειας από τον εφησυχασμό.

Είμαστε εμείς που πρέπει να κάνουμε (μέσα από την συμπεριφορά μας) την «υπέρβαση» της μη αποδοχής αδιέξοδων. Καθόλου εύκολο, αλλά σε εμάς ανήκει αυτός ο ρόλος.

Οι τελευταίοι της γενιάς των Millennials «αντιμέτωποι» με τις Πανελλαδικές εξετάσεις 2018

Και να λοιπόν που οι Πανελλαδικές εξετάσεις του 2018 γίνονται όλο και πιο «ορατές». Πρωταγωνιστές βέβαια της συγκεκριμένης περιόδου οι μαθητές. Δίπλα όλοι οι υπόλοιποι εμείς - γονείς, καθηγητές, φίλοι, γείτονες, πάσης φύσεως σύμβουλοι αλλά και μια ατμόσφαιρα που απαιτεί χωρίς να αιτιολογεί (με την έμπρακτη παρουσία της) το γιατί..

Η έλλειψη πειστικών εξηγήσεων για τα δρώμενα χαρακτηρίζει την εποχή μας. Δίνονται τα «περίπου» γιατί έγινε ή πρέπει να γίνει  κάτι.  Τα «πραγματικά» γιατί – αν υπάρχουν – δεν προσφέρονται ή και «προστατεύονται» από το να γίνουν αντιληπτά από τους  πολλούς.

Γιατί λοιπόν σήμερα οι τελευταίοι (γεννηθέντες το 2000) της γενιάς των Millennials (Generation Y) αγωνίζονται να περάσουν την πύλη των ΑΕΙ ή των ΤΕΙ (που αύριο μπορεί να βαπτιστούν σε ΑΕΙ).

Ποιά ή ποιές είναι οι απαντήσεις που δίνονται σε αυτό το ερώτημα;

Ασφαλώς τα γιατί δεν βρίσκονται ερμηνεύοντας την «συμπεριφορά της ατμόσφαιρας» μια και αυτή «μάλλον» δεν μας προσφέρει και τα κατάλληλα ερείσματα για να προσεγγίσουμε την απάντηση. Αντίθετα η συμπεριφορά της συνάδει απόλυτα με τις κατηγόριες που εκτοξεύει προς τους Millennials, όπως αυτές της απάθειας, του εγώ, του ναρκισσισμού (Ο ναρκισσισμός της εξουσίας) της αδιαφορίας για τα κοινά, των  μεγάλων απαιτήσεων αλλά της μικρής προσφοράς.

Οι σκέψεις μας

Από τις πρώτες γραμμές του προλόγου της σκέψης μας διευκρινίζουμε ότι το πέρασμα στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε από μόνο του εξασφαλίζει το καλύτερο αύριο της ζωής μας.

Τα οφέλη μιας τέτοιας επιτυχίας: θα ξεκινήσουν από το ότι θα «διδαχτείτε» ότι οι στόχοι κατακτώνται μέσα από συνειδητή προσπάθεια και ότι δεν χαρίζονται, θα εξαρτηθούν από τον «τρόπο» της παρουσίας σας στα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα, και θα αξιοποιηθούν από το πως θα αποκωδικοποιήσετε αυτά που «έμαθε» η σκέψη σας στα χρόνια της φοιτητικής σας ζωής.

Αυτό που μπορείτε να πετύχετε μετά από ένα συνειδητοποιημένο πέρασμα από τους χώρους της ανώτατης εκπαίδευσης είναι να «επιτρέψετε» στη σκέψης σας να λειτουργεί αυτοβούλως. Αυτή η αποκοπή από την copy paste λογική είναι εκείνη που θα δώσει ώθηση σε μια ζωή πιο κοντά στα δικά σας θέλω.

Θα έχετε προσφέρει τη δύναμη στη σκέψη αφενός να αποκρούσει τις κατηγόριες προς την γενιά σας, αυτή των Millennials - μια και δεν υπήρξε εισβολή της γενιάς σας από άλλο πλανήτη αλλά ήταν γήινο δημιούργημα προηγούμενων γενεών, και αφετέρου να αντιληφθεί ότι η κλωνοποίηση της σκέψης (Το πρόσωπο πίσω από τις Βενετσιάνικες μάσκες) οδήγησε στην ομαδοποίησή της και στη συνέχεια τη λειτουργία της σύμφωνα με τα θέλω – επιδιώξεις της ατμόσφαιρας.

Το δρομολόγιο για τη δημιουργία του καλύτερου αύριο δεν θα τελειώσει εκεί.  Αξιοποιώντας τη νέα σας «γνώση» θα βρεθείτε πιο κοντά στην δυνατότητα ανακάλυψης των «πραγματικών γιατί». Επομένως και της λήψης της «δικής σας» απόφασης για το πως αλλά και το που θα συναντήσετε τα προσωπικά θέλω ζωής. Συγχρόνως ο νέος τρόπος σκέψης σας θα σας οδηγήσεις στο να προσφέρετε στην επόμενη γενιά μια «πνευματική» καλλιέργεια καλύτερη από αυτή που προσφέραμε εμείς σε εσάς.

Να έχετε την ανάλογη ανταμοιβή της προσπάθειά σας!

Οι παλινωδίες στην Παιδεία και τα γιατί

Θα είναι αναμφίβολα «κουραστικό» για τον αναγνώστη αλλά και τον γράφοντα μια ακόμα αναφορά στις άνευ λόγου παλινωδίες που παρατηρούνται στην Ελλάδα στο χώρο της Παιδείας.

Έχουμε αναφερθεί αρκετές  φορές σε προηγούμενα άρθρα ότι  ο χώρος δεν προσφέρεται (για τα άτομα που λαμβάνουν αποφάσεις στη διαμόρφωση της πολιτικής του) ούτε για πειραματισμούς ούτε βέβαια για απόκτηση εμπειρίας!

Οι παλινωδίες συνεχίζονται

Με αφορμή τα νέα «σχέδια» που ακούστηκαν την προηγούμενη εβδομάδα μας δημιουργείται η αίσθηση ότι δεν θέλουμε την πορεία προς τα εμπρός. Εμφανίζεται να μας ικανοποιούν οι πολιτικές του χθες και η κατάληξή τους!

Βέβαια, θεωρητικά μιλώντας θα μπορούσε κάποιος να ισχυριστεί ότι δεν καταλαβαίνουμε τις λάθος κινήσεις μας. Η απάντησή μας σε ένα τέτοιο «υποθετικό»  ενδεχόμενο είναι ότι αν κάποιος στον εργασιακό του χώρο δεν έχει την ικανότητα να επιτελέσει το έργο που του έχει ανατεθεί ή δεν αντιλαμβάνεται, αντικαθίσταται. Ατυχώς όμως αυτό το «υποθετικό» σενάριο απέχει πολύ από το να είναι και το πραγματικό.

Στην πράξη αυτό που συμβαίνει στο χώρο της παιδείας – ένα από τους πλέον νευραλγικούς στην κοινωνία – είναι αντί της κατάστρωσης ενός σωστού μακροχρόνιου προγράμματος που θα οδηγήσει στην πραγματική παιδεία να έχουμε εναγάγει το χώρο σε πεδίο πειραματισμού - ελέγχου με τα αναμενόμενα ασφαλώς αποτελέσματα (Χαμηλές επιδόσεις Ελλήνων μαθητών στην έρευνα PISA 2015).

Τα γιατί

Καλοπροαίρετα σκεπτόμενος θα μπορούσε κάποιος να θεωρήσει ότι για παράδειγμα με τις συνεχείς παλινωδίες των προγραμμάτων και των συστημάτων εισαγωγής στα ΑΕΙ και ΤΕΙ «αναζητείται» το καλύτερο! Θα ήταν ευχάριστη σκέψη ότι τα πειράματα αφορούν την καταλληλότητα των προγραμμάτων – συστημάτων που εφαρμόζονται.

Σε μια τέτοια περίπτωση θα «καταλαβαίναμε» την ταλαιπωρία που αναγκαστικά υφίστανται μαθητές, γονείς, καθηγητές, σχολεία και φροντιστήρια κάθε φορά που αλλάζει το «τοπίο» στη σφαίρα των πειραμάτων!

Όμως η άποψή μας προσεγγίζει ένα άλλο ενδεχόμενο σχετικά με το ποιο είναι το «πραγματικό» υποκείμενο των πειραμάτων. Με μεγάλη μας λύπη καταλήγουμε ότι μάλλον αναφερόμαστε σε πειραματισμούς επί των πιθανών αντιδράσεων των εμπλεκομένων φορέων – τάξεων παρά σε μια προσπάθεια ελέγχου και εύρεσης ενός καλύτερου προγράμματος παιδείας.

«Αυτοί που μελέτησαν προσεκτικά τον τρόπο διακυβέρνησης των ανθρώπων, πρέπει να έχουν πεισθεί  πως η τύχη των εθνών εξαρτάται από την εκπαίδευση των νέων».  Αριστοτέλης (384 – 322 π.Χ.)

Πολύ αντιπροσωπευτικό και με τις δύο έννοιές του!

Το πέρασμα στη φοιτητική ζωή

Σήμερα λοιπόν ανακοινώθηκαν οι βάσεις εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Μια μέρα  που χάρισε  χαμόγελα για την επερχόμενη φοιτητική ζωή που ξεκινάει στους περισσότερους και προσέφερε  προϊόν σκέψης στους λιγότερους.

Τα άτομα που ανήκουν στην πρώτη ομάδα (Πέρασμα στη Φοιτητική ζωή)

Χωρίς αμφιβολία δικαιούνται ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ  για την επιτυχία τους  η οποία βέβαια δεν ήρθε ούτε άκοπα, ούτε μόνη της.

Κάτι τέτοιο σπάνια συμβαίνει. Ήταν το αποτέλεσμα μιας σωστής συνεργασίας του πρώην μαθητή και νυν φοιτητή αρχικά με τον εαυτό του, και στη συνέχεια με το κοντινό περιβάλλον του.

Έπρεπε να σχεδιάσει το πρόγραμμα που θα τον οδηγούσε στα χαμόγελα της σημερινής μέρας, αλλά και να καταφέρει να τηρήσει τους όρους αυτού του σχεδιασμού.

Δίπλα του ή έστω κοντά του χρειαζόταν η διακριτική ή ενίοτε η έντονη παρουσία των γονιών και καθηγητών του. Αυτή η παρουσία είχε πολλές μορφές και άκουγε σε πολλά ονόματα, όπως υπομονή, ενθάρρυνση, πίστη, ή αυστηρότητα.

Το τελικό αποτέλεσμα που φέρνει στο προσκήνιο τη Φοιτητική ζωή επιβεβαιώνει το πόσο σωστά έφεραν σε πέρας το ρόλο τους όλοι οι συμμετέχοντες.

Η ατμόσφαιρα των καιρών, αρκετά ισοπεδωτική, με έλλειψη προσφοράς κινήτρων για το καλύτερο αύριο δίνει – κατά τη γνώμη μας – ακόμα μεγαλύτερη διάσταση στην επιτυχία των παιδιών μια και θα έπρεπε να διακρίνουν το «γιατί» της προσπάθειας μέσα σε μια αρκετά ομιχλώδη κατάσταση.

Υπάρχει όμως και η δεύτερη ομάδα.

Άτομα που πρέπει να αναλογιστούν το γιατί δεν ανήκουν σήμερα στην προηγούμενη ομάδα. Η ώριμη, υπεύθυνη και θαρραλέα σκέψη θα τους οδηγήσει με σιγουριά στην επιτυχία με ένα χρόνο καθυστέρηση ή θα τους εμφανίσει ένα άλλο μονοπάτι ενδεχομένως πιο κατάλληλο για τη δική τους «ωραία ζωή».

Στο δικό μας λεξικό σκέψης και έκφρασης η λέξη αποτυχία στην ηλικία των 17 - 18 ετών δεν είναι καταγεγραμμένη.

Το μη σωστό βρίσκεται στην  μεταφορά του κέντρου βάρους της ευθύνης. Κάτι εύκολο μια δεν κοστίζει σε προσωπικό επίπεδο.  Αποτυχία – πάντα σύμφωνα με τη δική μας θεώρηση – είναι να συμβεί αυτό, δηλαδή η αποποίηση της ευθύνης. Μεταφορικά μοιάζει με τύφλωση και δεν πρέπει να της δοθεί ο μόνιμος χαρακτήρας.

 

Κλείνοντας αυτή την αναφορά στις πανελλαδικές εξετάσεις

Δεν θα θέλαμε να μεταφέρουμε στους φετινούς φοιτητές μια εικόνα διαφορετική από αυτή που θα δουν στα ΑΕΙ -ΤΕΙ. Πράγματι η ατμόσφαιρα που θα συναντήσουν δεν θα είναι πάντα σε αρμονία με αυτό που περίμεναν. Θα υπάρξουν φορές που θα εκνευριστείτε με το σύστημα λειτουργίας, με καθηγητές, με τη βαθμολόγηση ή και με ευρύτερη ατμόσφαιρα.

Όμως το Πανεπιστήμιο δεν σου εξασφαλίζει την ιδανική ατμόσφαιρα, την έτοιμη γνώση, τον τίτλο του επιστήμονα, ή luxury holidays για τα χρόνια που θα είσαι κάτοικός του. Κάτι άλλο σου προσφέρει. Και αυτό λέγεται «άνοιγμα σκέψης» για να κατακτήσεις αυτό που αργότερα θα είναι απαραίτητο για τη δική σου  αίσθηση για το «ευ ζην».

Αυτό εύχομαι να εισπράξετε ενώ συγχρόνως θα χαίρεστε τη Φοιτητική ζωή μια από τις πιο όμορφες περιόδους της ζωής σας!

 

Συγχαρητήρια σε εσάς και εμείς πίσω στη δουλειά μας γιατί η επόμενη γενιά φοιτητών περιμένει..