Άρθρα

ΑΟΘ - 5ο κεφάλαιο: Ο προσδιορισμός των τιμών (video)

13 Μαΐου 2018

Η econtopia συμμετέχοντας στην προσπάθεια των μαθητών – υποψηφίων των οικονομικών σχολών για την εισαγωγή τους στην τριτοβάθμια εκπαίδευση ολοκληρώνει σήμερα μετά από πέντε παρουσιάσεις τη σειρά επαναλήψεων της ύλης των Αρχών οικονομικής θεωρίας με την αναφορά των σημαντικών σημείων του 5ου  κεφαλαίου (Ο Προσδιορισμός των τιμών)  στο συνημμένο video.

 

Πιστεύουμε ότι η θεματολογία που θα διαβάσετε θα σας φανεί χρήσιμη στην προσπάθεια που καταβάλλετε.

Για οποιαδήποτε ερώτηση – απορία μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη φόρμα επικοινωνίας του site https://econtopia.gr/επικοινωνία/ και θα χαρούμε να σας απαντήσουμε.

Τα video με τις αναφορές μας στα προηγούμενα 4 κεφάλαια της ύλης είναι διαθέσιμα στο κανάλι μας

ΑΟΘ ~ Διαγώνισμα επαναληπτικό (Ι) - Απρ, 2017

ΟΜΑΔΑ Α

Α1

Να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις που ακολουθούν, γράφοντας στο τετράδιό σας,  τον αριθμό που αντιστοιχεί σε κάθε πρόταση, τη λέξη Σωστό, αν η πρόταση είναι σωστή, και Λάθος, αν η πρόταση είναι λανθασμένη.

α.  Για ένα αγαθό οι συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς είναι αντίστοιχα QD =  3600/P και QS= 50 + P. Αν μια μείωση της τιμής των παραγωγικών συντελεστών μεταβάλλει την προσφορά κατά 20 % τα νέα συνολικά έσοδα των παραγωγών (μετά τη μεταβολή της προσφοράς) θα μεταβληθούν επίσης κατά 20 % σε σχέση με τα αρχικά.                                                                                             

β. Σε ένα κατώτερο αγαθό μια αύξηση του εισοδήματος των καταναλωτών (με σταθερή την προσφορά) θα έχει σαν αποτέλεσμα τη μείωση της τιμής ισορροπίας του.

γ. Αν σε κάποια τιμή ενός αγαθού η ζητούμενη ποσότητα είναι μεγαλύτερη της προσφερόμενης, οι παραγωγοί για να αποφύγουν τη συσσώρευση αποθεμάτων θα μειώσουν την τιμή.                                                                                                              

δ. Στην αρχή το κόστος των μεταβλητών συντελεστών αυξάνεται με γρηγορότερο ρυθμό απ’ ότι το προϊόν, με αποτέλεσμα το μέσο μεταβλητό κόστος να μειώνεται.

ε. Σε μια ταυτόχρονη αύξηση της τιμής ενός αγαθού και χειροτέρευση της τεχνολογίας θα μπορούσε η τελική (μετά τις δύο μεταβολές) προσφερόμενη ποσότητα να ισούται με την αρχική.

Για τις παρακάτω προτάσεις Α2 και Α3 να γράψτε στο τετράδιό σας τον αριθμό της πρότασης και δίπλα το γράμμα που αντιστοιχεί στη σωστή απάντηση.

Α2.

Στη βραχυχρόνια περίοδο, καθώς αυξάνεται η ποσότητα του παραγόμενου προϊόντος, το μέσο μεταβλητό  κόστος:

α. Στην αρχή μειώνεται και στη συνέχεια αυξάνεται

β. Στην αρχή αυξάνεται και στη συνέχεια μειώνεται

γ. Παραμένει σταθερό

δ. Μειώνεται συνεχώς


Α3. Αν το κράτος επιβάλλει ανώτατη τιμή (PA) κατά 5 μονάδες μικρότερη από την τιμή ισορροπίας ενός αγαθού με συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς QD = 700 – 10P και QS = 400 + 2P, το μέγιστο ύψος του πιθανού καπέλου που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι καταναλωτές θα είναι:

α. 10 χρηματικές μονάδες.

β. 5 χρηματικές μονάδες

γ. 6 χρηματικές μονάδες

δ. 26 χρηματικές μονάδες.


ΟΜΑΔΑ Β

Να περιγράψετε τι γνωρίζετε για την επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής διατίμησης (ΡΑ). Απαιτείται και το σχετικό διάγραμμα.

ΟΜΑΔΑ Γ

Τα παρακάτω στοιχεία αφορούν μια επιχείρηση που λειτουργεί στη βραχυχρόνια περίοδο η οποία χρησιμοποιεί για μεταβλητούς συντελεστές παραγωγής εργασία (L) με αμοιβή ανά μονάδα W =1000 χρημ. μον. και πρώτες ύλες με κόστος πρώτης ύλης ανά μονάδα προϊόντος 10 χρημ.μον. (στους υπολογισμούς να λάβετε υπόψη μέχρι το πρώτο δεκαδικό ψηφίο)

Γ1. Να κατασκευαστεί ο πίνακας προσφοράς της επιχείρησης.

Γ2. Αν η αγοραία συνάρτηση ζήτησης είναι QD = 7550 – 5P και στην αγορά συμμετέχουν 100 ίδιες επιχειρήσεις να προσδιοριστεί η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας.                                                                                                         

Γ3. Αργότερα το κράτος επιβάλλει τιμή πώλησης (ΡΚ) ίση με 210 χρημ. μονάδες.

  1. Ποια θα είναι τα συνολικά έσοδα των παραγωγών από ποιους και με τι ποσό;                                                            
  2. Ποιο θα είναι το όφελος των παραγωγών μετά την κρατική παρέμβαση.

Γ4. Λόγω αύξησης στις τιμές των παραγωγικών συντελεστών (ceteris paribus) μεταβάλλεται η προσφορά. Σε αυτήν την περίπτωση, η επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού (στην ίδια με πριν ΡΚ) θα αυξηθεί ή θα μειωθεί; Να εξηγήσετε την απάντησή σας.

ΟΜΑΔΑ Δ

Σε ένα σημείο της αγοραίας καμπύλης ζήτησης (γραμμικής μορφής) ενός αγαθού η τιμή (P) είναι ίση με 120 χρηματικές μονάδες,  η ζητούμενη  ποσότητα (QD) είναι ίση με 400 μονάδες και η ελαστικότητα ζήτησης ως προς την τιμή (ED) είναι ίση με – 1,5.

Αναφορικά με την αγοραία προσφορά του ίδιου αγαθού, δίνεται ο παρακάτω πίνακας προσφοράς :

Με βάση τα παραπάνω στοιχεία, ζητούνται :

Δ1. Να υπολογιστούν οι αγοραίες συναρτήσεις ζήτησης και προσφοράς.

Δ2. Να υπολογιστεί η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας.

Δ3. Τo κράτος στη συνέχεια επιβάλλει ανώτατη τιμή (ΡΑ) με αποτέλεσμα όλη η προσφερόμενη ποσότητα (μετά την επιβολή της ΡΑ) να αγοράζεται από τους καταναλωτές στην τιμή των 140 χρηματικών μονάδων.

  1. Ποιο είναι το μέγιστο ύψος του καπέλου που είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν οι καταναλωτές.
  2. Να υπολογιστεί η ανώτατη τιμή (ΡΑ)
  3. Να αιτιολογήσετε αν δημιουργείται έλλειμμα ή πλεόνασμα και να υπολογιστεί το μέγεθός του.

Δ4. Αν οι καταναλωτές προβλέπουν μείωση του εισοδήματός τους στο μέλλον (ceteris paribus) με αποτέλεσμα την μεταβολή της ζήτησης κατά 20% να υπολογιστεί η διαφορά του μέγιστου καπέλου (για την ίδια ΡΑ).

 

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

ΑΟΘ - Ο Προσδιορισμός των τιμών (Οδηγός σημαντικών σημείων)

  1.  Οι τιμές των αγαθών (στην ελεύθερη αγορά) προσδιορίζονται στην αγορά από την αλληλεπίδραση των δυνάμεων της ζήτησης και προσφοράς (αγοραία μεγέθη).

- Συγκεκριμένα υπάρχει μια τιμή - τιμή ισορροπίας, όπου η ζητούμενη ποσότητα (QD) ισούται με την προσφερόμενη ποσότητα (QS), - ποσότητα ισορροπίας.

-Διαγραμματικά, η τιμή και η ποσότητα ισορροπίας είναι εκείνες που αντιστοιχούν στο σημείο τομής των καμπυλών της ζήτησης και προσφοράς (σημείο ισορροπίας)

  1. Τιμή μικρότερη της τιμής ισορροπίας δημιουργεί έλλειμμα (ίσο με QD – QS), δηλαδή σε αυτήν την τιμή έχουμε QD > QS.

Αντίθετα, τιμή μεγαλύτερη της τιμής ισορροπίας δημιουργεί πλεόνασμα (ίσο με QS – QD), δηλαδή σε αυτή την τιμή έχουμε QS > QD.

  1. Σε μια ταυτόχρονη μεταβολή της ζήτησης (D) και της προσφοράς (S), η τελική επίδραση στην τιμή και ποσότητα ισορροπίας εξαρτάται από το μέγεθος των μεταβολών της D και S.
  2. Μετά από κρατική παρέμβαση (ΡΑ ή ΡΚ), η ισορροπία της αγοράς (προηγούμενη τιμή και ποσότητα ισορροπίας) καταργείται.
  3. Με την επιβολή από το κράτος ανώτατης τιμής διατίμησης (ΡΑ), η προσφερόμενη ποσότητα σε αυτήν την τιμή (QSA) μπορεί να πουληθεί σε τιμή (παράνομη) μεγαλύτερη της ΡΑ και μέχρι την μέγιστη τιμή που οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν (Ρ1).

-Το καπέλο (Κ) είναι το παραπάνω που οι καταναλωτές είναι διατεθειμένοι να πληρώσουν. Επομένως το μέγιστο ύψος (μέγεθός) του θα ισούται με την διαφορά Ρ1 – ΡΑ.

Ανώτατη τιμή

Επιβολή ανώτατης τιμής (διατίμησης) από το κράτος και η δημιουργία ελλείμματος στην αγορά με πιθανή την εμφάνιση καπέλου

  1. Με την επιβολή από το κράτος κατώτατης τιμής (ΡΚ) το δημιουργούμενο πλεόνασμα αγοράζεται από το κράτος στην τιμή ΡΚ πληρώνοντας στους παραγωγούς. αξία που ισούται με ΡΚ πλεόνασμα.

Επομένως τα συνολικά έσοδα των παραγωγών (μετά την επιβολή της ΡΚ) προέρχονται από δύο πηγές:

-Από του καταναλωτές = ΣΔ = PK ∙ QDK

-Από το κράτος = ΡΚ ∙ (QSK – QDK)

Κατώτατη τιμή

Επιβολή κατώτατης τιμής από το κράτος και η δημιουργία πλεονάσματος

Κράτα το

Κράτα το

Η Ελλάδα των χαμένων ευκαιριών (Δεύτερο μέρος)

Ασφαλώς θα θέλαμε  οι εξαγωγές (Exports) της χώρας μας να είναι μεγαλύτερες των εισαγωγών (Imports), οπότε το Εμπορικό ισοζύγιο (Balance of trade)  δηλαδή η διαφορά των δύο αυτών μεγεθών να εμφάνιζε πλεόνασμα.

Όμως η πραγματικότητα για τη χώρα μας ήταν και είναι διαφορετική. Συνηθίσαμε λοιπόν δυστυχώς να αναφερόμαστε πάντα στο “έλλειμμα” του εν λόγω λογαριασμού μια και εισάγουμε μεγαλύτερη “αξία” από αυτήν που εξάγουμε.

Είναι προφανές ότι το εν λόγω έλλειμμα θα μπορούσε να μειωθεί, είτε μειώνοντας τις εισαγωγές μας, είτε αυξάνοντας τις εξαγωγές μας ή με ταυτόχρονη μεταβολή (προς την προηγούμενη κατεύθυνση) των δύο υπό συζήτηση μεγεθών.

Η χώρα μας, πλήρες μέλος της Ε.Ε από τον Ιούνιο του 2000 και έχοντας υιοθετήσει το ευρώ (€) από την 1η Φεβρουαρίου του 2002, βιώνει την κατάργηση ποσοτικών περιορισμών, δασμών αλλά και την “απαλλαγή” του ρίσκου της μεταβολής της ισοτιμίας μεταξύ των τοπικών νομισμάτων. Το τελευταίο, στην προ ευρώ εποχή, ανάγκαζε πολλές Έλληνες εισαγωγείς στην προθεσμιακή αγορά συναλλάγματος για να αποφύγουν πιθανή υποτίμηση της δραχμής (όχι απαραίτητα αναγκαστική).

Προσπαθώντας να κάνουμε μια “ενδοσκόπηση” στην πορεία των εισαγωγών, εξαγωγών, και εμπορικού ισοζυγίου από το 2001 μέχρι την αρχή της κρίσης 2008- 2009 και αργότερα μέχρι το 2012 θα καταλήγαμε στις παρακάτω παρατηρήσεις.

ΕΙΣΑΓΩΓΕΣ

Πάνω από το 40 % του συνόλου των εισαγωγών της Ελλάδας προέρχεται από την Γερμανία, Ιταλία, Γαλλία και Ολλανδία, δηλαδή από κράτη μέλη της ΕΕ.

Από τα (περίπου) 2800 εκατομμύρια € του 2001 φτάνουν το ύψος των (περίπου) 6000 εκατομμυρίων € τον Ιούλιο του 2008. Δηλαδή υπερδιπλασιάζονται! Στην συνέχεια μειώνονται (λόγω της κρίσης) για να σταθεροποιηθούν από το 2009 μέχρι το 2012 σε ένα μέσο επίπεδο της τάξης των  4000 εκατομμυρίων € ( ± 500).

ΕΞΑΓΩΓΕΣ

Αντίστοιχα πάνω από το 30 % του συνόλου των εξαγωγών της Ελλάδας οδεύει προς Γερμανία, Ιταλία και άλλες χώρες μέλη της ΕΕ.

Από τα (περίπου) 1200 εκατομμύρια € του 2001 φτάνουν τα (περίπου) 1800 εκατομμύρια € το 2008-09. Στην συνέχει και για την περίοδο 2009-11 σταθεροποιούνται κάτω από τα 1500 εκατομμύρια € για να ανακάμψουν στη συνέχεια και να ξεπεράσουν τα 2500 εκατομμύρια € το 2012.

ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΙΣΟΖΥΓΙΟ

Από το έλλειμμα των (περίπου) 1600 εκατομμυρίων € του 2001 φτάνουν σε έλλειμμα (περίπου) 4000 € την περίοδο 2008-09 για να μειωθεί το έλλειμμα σε (περίπου) 1500 εκατομμύρια € το 2012.

 

Εισαγωγές – Εξαγωγές – Εμπορικό Ισοζύγιο (δισ.ευρώ)

Συνοψίζοντας:

  1. Στην περίοδο 2001 – 2008 είχαμε αύξηση των εισαγωγών κατά 114%, ενώ η αύξηση των εξαγωγών ήταν 50%. Αποτέλεσμα αύξηση του ελλείμματος του εμπορικού ισοζυγίου.

Θα θέλαμε να υποθέσουμε ότι η θεαματική μεταβολή του μεγέθους των εισαγωγών οφειλόταν στην αύξηση εισαγόμενων πρώτων υλών, εξοπλισμού, τεχνολογίας, κ.α. που θα συμμετείχαν στη δημιουργία κεφαλαίου για την μετέπειτα ανάπτυξη της οικονομίας. Όμως μια τέτοια υπόθεση ανήκει στη σφαίρα της “ρομαντικής” σκέψης μια και η αύξηση οφείλεται κατά μεγάλο βαθμό στην αύξηση εισαγόμενων καταναλωτικών αγαθών.

  1. Το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου της χώρας μας παρέμεινε το 2012 ως είχε (περίπου) το 2001.

Με τα δεδομένα αυτά δυσκολευόμαστε να αντιληφθούμε τον τρόπο με τον οποίο η χώρα μας “ εκμεταλλεύτηκε” προς όφελός της την μεγαλύτερη αγορά που άνοιξε με την είσοδό της στην Ε.Ε αλλά και την ασφάλεια (εξάλειψη κινδύνου συναλλαγματικής ισοτιμίας) που τις προσέφερε το ενιαίο νόμισμα του ευρώ (€).