Η κρίση χρέους της Ελληνικής οικογένειας μέσα από την διαδρομή της στα τελευταία 60 χρόνια.

ΑΤΟΜΑ που ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ μετά την 10ετία του ΄50

Αν προσπαθήσουμε να “ακτινογραφήσουμε” τη ζωή τους θα συναντήσουμε άτομα με χαμηλό εισόδημα αλλά και περιορισμένες ανάγκες. Άτομα που χαίρονταν το σήμερα και “ζήταγαν” το καλύτερο αύριο όχι τόσο μέσα από την κατανάλωση όσο μέσα από την έννοια της “δημιουργίας“ το αποτέλεσμα της οποίας στην πραγματικότητα θα απολάμβανε η επόμενη γενιά.

Η “δημιουργία” βασιζόταν περισσότερο στην λογική της αξιοπόιησης της αποταμίευσής τους παρά στην σύναψη δανείων. Για παράδειγμα, το σπίτι που απέκτησαν ήταν προϊόν κατά κανόνα αποταμίευσης ή και οικονομικής βοήθειας φίλων τους παρά “δώρο” ενός Τραπεζικού δανείου!

Ήταν η γενιά που χωρίς Οικονομικές σπουδές ήξερε ΠΟΛΥ καλά την βασική ισότητα της μακροοικονομίας: Ι = C + S. Δηλαδή, ότι το εισόδημα (Ι) είτε καταναλώνεται ( C), είτε αποταμιεύεται (S).

ΑΤΟΜΑ που ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ την 10ετία του ΄70 και λίγο μετά

Η επόμενη γενιά. Η Παγκοσμιοποιημένη Οικονομία! Ο θαυμαστός νέος κόσμος! Σιγά – σιγά καταιγισμός και βατότητα σε νέα προϊόντα, νέες συνήθειες, νέα τεχνολογία, νέα πληροφορία, νέα εικόνα, νέα καταναλωτικά πρότυπα με κατάληξη σε επίσης νέο τρόπο ζωής. Ασφαλώς το ζητούμενο σε κάθε κοινωνία. Τώρα πια εκτός από το σπίτι, ενδεχομένως και εξοχικό, έχουμε και αυτοκίνητο, ταξιδεύουμε περισσότερο, καταναλώνουμε γενικά περισσότερο. Αυτό το περισσότερο όμως δεν προέρχεται τόσο από την αντίστοιχη (αναλογικά) αύξηση του εισοδήματος, όσο από την εμφάνιση και στη συνέχεια αύξηση ενός “νέου” προϊόντος. Όνομα αυτού “δάνειο”!

Η έννοια της αποταμίευσης εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά αργά και σταθερά ξεπερνιέται, θεωρείται “ντεμοντέ”!

Συμπερασματικά και απλά, είναι η γενιά που παρέλαβε το σπίτι της προηγούμενης, κατά κανόνα του πρόσθεσε ένα ή και δύο ορόφους και του έφτιαξε κήπο με γκαράζ για το αυτοκίνητο που η ίδια αγόρασε.

ΑΤΟΜΑ που ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ από το 1985 και μετά.

Αυτός και αν είναι ο θαυμαστός νέος κόσμος! Η γενιά που αγοράζει προϊόντα με email από το οποιοδήποτε σημείο του κόσμου επιθυμεί! Υπερκατανάλωση! Και η έννοια της υπερκατανάλωσης “περνιέται” στον εγκέφαλο της ο οποίος σταδιακά “χάνει” την ικανότητα προβολής του σήμερα στο αύριο.

Η γενιά του αυξημένου κατά κεφαλήν ΑΕΠ, η γενιά του θεαματικά βελτιωμένου βιοτικού επιπέδου, η γενιά των χρηματιστηρίων (ασφαλώς όχι μόνο του Ελληνικού), η γενιά των δύο αυτοκινήτων, των τριών τηλεοράσεων, της καθημερινής διασκέδασης, των πούρων, των πολλών ταξιδιών, αλλά και των πολλών, πάρα πολλών δανείων.

Και βέβαια που είναι το δύσκολο, όταν η απελευθέρωση στη διακίνηση των κεφαλαίων έχει επιτρέψει το μενού του “φιλάνθρωπου” Τραπεζίτη να περιλαμβάνει τεράστια γκάμα δανείων. Το θέλετε σε δραχμές, ευρώ, γιεν, σταθερού ή κυμαινόμενου επιτοκίου; Διάρκειας Α, Β ή Γ ετών; Για να αγοράστε σπίτι, αυτοκίνητο, διακοπές; Τι ακριβώς θέλετε; Εμείς είμαστε εδώ!

Η γενιά που κατήργησε ή καλύτερα της κατήργησαν την ισότητα (I = C + S) που λέγαμε πριν. Όχι απλά εξαφανίστηκε η έννοια της αποταμίευσης (S), αλλά η αύξηση της κατανάλωσης (C) ήταν σε τέτοιο βαθμό που ήταν απαραίτητη η προσθήκη δανείου/ων για να πετύχει την ισότητα(;) με το εισόδημα (I) του οποίου η αύξηση δεν ήταν ικανή να τροφοδοτήσει την υπερ- αύξηση της κατανάλωσης.

Εδώ τα συμπεράσματα μας παραπέμπουν σε μια γενιά που το σπίτι που βρήκε από την προηγούμενη το μετέτρεψε σε βίλα με πισίνα και υπόγεια γκαράζ (κυρίως για το Πορσικό..) αλλά και το ονόμασε “Βίλα ΔΑΝΕΙΟ”!

Και δυστυχώς στην επόμενή της γενιά ΔΕΝ θα μετέφερε το σπίτι της, αλλά το σπίτι ενός ΔΑΝΕΙΟΥ!

Η φανταστική – αν και δεν θα τη χαρακτηρίζαμε ακριβώς έτσι, διαδρομή μέσα από τα τελευταία 60 χρόνια, ίσως μας “φωτογραφίζει” και τα πραγματικά αίτια της περίφημης κρίσης χρέους της μέσης Ελληνικής οικογένειας!!

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *