Φωτογραφίζοντας 400 μίλια στο Αιγαίο.

Αιγαίο! Αυτό το πέλαγος είναι μοναδικό και αυτό το «αποκλειστικά δικό του» φαίνεται παντού. Στα νησιά του, στους χρώματά του ακόμα και στον κυματισμό του! Ο ποιητής του Αιγαίου (Οδυσσέας Ελύτης) το ήξερε πολύ καλά!

Στα μακρινά ταξίδια δεν διαπραγματεύεσαι την ώρα που θα ξεκινήσεις. Επιβάλλεται να προλάβεις εκείνες τις πρώτες στιγμές που ο ήλιος αποφασίζει να φωτίσει τη νέα μέρα. Ο απόπλους ήταν από το Πόρτο Ράφτη.

Κάποιο "πολύ" πρωινό στο Πόρτο Ράφτη - photo Christos Konstantinidis

 

Πρώτος σταθμός στoν Οτζιά της Τζιάς. Ένας πανέμορφος κόλπος που αποφάσισε να βλέπει στα μάτια το Βοριά και θέλεις την τύχη με το μέρος σου για να τον πετύχεις με διαφορετικό άνεμο για να τον απολαύσεις. Και ως συνήθως (στην θάλασσα) την είχα!

Τζιά, Οτζιάς - photo Manolis Anastopoulos

 

Ο Captian Μανώλης αποφάσισε το κατέβασμα προς τις Νότιες Κυκλάδες να γίνει από την ανατολική πλευρά της Τζίας, Κύθνου, Σερίφου. Έτσι για να πάρεις και μια μακρινή γεύση της Σύρου μια και δεν προλάβαινες να πας και εκεί. Η αλήθεια βέβαια είναι άλλη. Το επέτρεπε ο καιρός!

Captain Μανώλης - Φωτογραφία "αγνώστου"..

Λίγο μετά τη Σερφοπούλα ήταν η ώρα για ένα τσιγάρο. Άγκυρα λοιπόν καφεδάκι, τσιγαράκι και η ώρα για να δεις κάτι που δεν ήξερες ότι υπάρχει! Ένα (υποθέτω) ψάρι απογειώνεται κάθετα από τη θάλασσα και πετώντας διαγράφει ένα κύκλο ακτίνας περίπου 5 μέτρων για να προσγειωθεί  επίσης κάθετα! Το έψαξα πολύ. Δεν βρήκα τίποτα σχετικό!

Συνεχίζοντας την ίδια ρότα μετά τη Σερφοπούλα βρίσκεσαι στη δυτική ακτή της Σίφνου. Ασφαλώς θα πιάσεις το Βαθύ με το εκπληκτικό χαρακτηριστικό του να «κινδυνεύει» μόνο από δυτικό άνεμο. Κάτι όχι και πολύ συνηθισμένο στο Αιγαίο. Αυτό σημαίνει ότι πρόκειται για λίμνη!

Σίφνος, Βαθύ - photo Christos Konstantinidis

Βέβαια και αρκετές ώρες μετά χρειάζεται και ένα πλυσιματάκι..και ποιος άλλος θα το κάνει;;

Σίφνος, Βαθύ εν ώρα εργασίας - Φωτογραφία αγνώστου.

Εκεί έκανες και την πρώτη διανυκτέρευση. Έπρεπε (χωρίς το φουσκωτό) να ανηφορίσεις προς την Απολλωνία για να περπατήσεις τα σοκάκια της και (βέβαια) να φας λουκουμάδες απαραίτητα με τη συνοδεία παγωτού εκεί που η πινακίδα γράφει «Οι τρεις ξανθοί άγγελοι».

Αδιανόητο να μην πας και στο Κάστρο γιατί θα «χάσουν» τα μάτια σου τις παρακάτω εικόνες!

Σίφνος, Κάστρο, εκκλησία Επτά Μάρτυρες - photo Christos Konstantinidis

 

Next destination Aντίπαρος! Την «πιάνεις» από τη νότια πλευρά της για να «πάρεις μάτι» και το Δεσποτικό και ανεβαίνεις.

Αντίπαρος - photo Manolis Anastopoulos

 

Επιστρέφοντας στη Σίφνο από τη βόρεια Αντίπαρο περνάς από τις  Πόρτες. Απίθανο το θέαμα αλλά θλιβερή η ανάμνηση ότι εκεί έχασαν τη ζωή τους 81 άτομα τον Σεπτέμβριο του 2000.

Πάρος, Πόρτες - photo Manolis Anastopoulos

 

Επόμενη μέρα και το ταξίδεμα συνεχίζεται. Προορισμός η Μήλος! Οι περισσότεροι ξέρουμε καλά τι σημαίνει Κλέφτικο! Εδώ απαιτείται η δεύτερη ημέρα ύπνου.

Μήλος, Κλέφτικο - photo Manolis Anastopoulos

 

Αν και ο επόμενος προορισμός ήταν η Φολέγανδρος ένα μικρό deviation της πορείας σου ήταν απαραίτητο γατί το μεγαλύτερο ακατοίκητο νησί του Αιγαίου λέγεται Πολύαιγος! Η θάλασσα εκεί αποκτά ένα χρώμα που μάλλον δεν το έχεις ξαναδεί. Φαίνεται το ήξερε καλά η μεσογειακή φώκια Μονάχους-Μονάχους όταν αποφάσισε να την κάνει «σπίτι» της!

Πολύαιγος - photo Manolis Anastopoulos

 

Πολύαιγος 2 - photo Manolis Anastopoulos

 

Φύγαμε για Φολέγανδρο. Το πιο «σπάνιο» πράγμα στο Καραβοστάσι είναι να βρεις θέση να δέσεις. Εκτός βέβαια αν είσαι τυχερός - όσο εγώ!

Φολέγανδρος, Καραβοστάσι - photo Manolis Anastopoulos

 

Ανεβαίνεις τώρα προς τη χώρα του νησιού γιατί πρώτον είναι μαγική και δεύτερον τα μάτια σου «απαιτούν»  να τους προσφέρεις την απεραντοσύνη του Αιγαίου! Καληνύχτα, εδώ κάνουμε την Τρίτη διανυκτέρευση!

Φολέγανδρος, Χώρα - photo Manolis Anastopoulos

 

Είναι έξι ώρα το πρωί όταν ξεκινάς το ταξίδι της επιστροφής και αυτή είναι συνήθως δυσάρεστη όχι μόνο για τα συναισθήματά σου αλλά και γιατί το ανέβασμα Φολένδρος – Σίφνος συνήθως βγάζει τα μποφοράκια του.

Φτάνοντας Σίφνο αποφασίζεις (γιατί είσαι ο Captain) το ανέβασμα να γίνει από την δυτική πλευρά των νησιών. Βέβαια «απώτερος λόγος» είναι ότι περνώντας την Κύθνο στο νότιο κάβο της Τζιάς πρέπει να κάνεις στάση σε ένα από τους πολλούς υπέροχους φάρους της χώρας μας. Και αυτόν τον έχεις βαπτίσει «Ο Φάρος του Μανώλη». Ο λόγος είναι ότι πάντα θα σταματήσεις για να τον χαζέψεις..

Τζιά, Φάρος - photo Manolis Anastopoulos

 

Έφτασες εκεί από όπου ξεκίνησες και αυτό είναι το Πόρτο Ράφτη. Όμως το σκάφος σου έφερε παρέα πολλά κιλά από αλάτι..και κάποια από αυτά πρέπει να φύγουν τώρα..

Τέλος ταξιδιού..

 

Τα ταξιδέματά σου έγραψαν άλλα 400 μίλια ανεπανάληπτης ενεργοποίησης των συναισθημάτων σου! Και ήταν και αυτή τη φορά στο μοναδικό Αιγαίο πέλαγος!

Ψυχική Υγεία. Παγκόσμια ημέρα (10 Οκτωβρίου)

Ψυχική Υγεία! Αλήθεια υπάρχει άνθρωπος που θα γύριζε την πλάτη στην «ηρεμία» του νου του, στην «ησυχία» του ύπνου του, στην «απομάκρυνση» αρνητικών σκέψεων, στην «αισιόδοξη» ματιά του αύριο ή στην «πραγματική» ευθυμία;

Τα προηγούμενα ερωτήματα μοιάζουν να είναι ρητορικά και μόνο.

 

Κοιτάζοντας την κοινωνία του χθες

Βλέποντας (για μια ακόμα φορά) ταινίες του παλιού Ελληνικού κινηματογράφου παίρνεις μια «αίσθηση» εκείνης της (σχετικής με το θέμα μας) εποχής. Εκεί μέσα αναμφίβολα διακρίνεις μέσα στην φτωχική (από υλικής άποψης) ατμόσφαιρα ιδιαίτερα πλούσιες (σε προσωπικό επίπεδο) παρουσίες.

Οι πρωταγωνιστές λάμπουν από ένα «είδος» χαράς που με την πρώτη προσπάθεια μετάφρασης δυσκολεύεσαι να αντιληφθείς.

Βέβαια αν προχωρήσεις και τολμήσεις να «ψάξεις» τα θέλω των ανθρώπων της εποχής θα τα βρεις να υστερούν σε μεγάλο βαθμό από αυτά που εμείς (στη σύγχρονη εποχή) «ονειρευόμαστε».

Ερευνώντας περισσότερο μάλλον θα πρέπει να «παραδεχτείς» ότι τα όνειρα της τότε γενιάς δεν «κατοικούσαν» στο νησί της ουτοπίας με αποτέλεσμα να μην χαρακτηρίζονται σαν «άπιαστα».

Και βέβαια η «κατάκτηση» του εφικτού σε «ανταμείβει» με ικανοποίηση, χαρά, ευχαρίστηση, αυτοεκτίμηση και ηρεμία.

Εδώ να σημειώσουμε ότι το εφικτό δεν σημαίνει και εύκολο, αλλά κάτι που «μπορείς» να το πετύχεις χωρίς να διαλυθείς.

Ασφαλώς οι απογοητεύσεις πάντα υπήρχαν και στο τότε οι βαριές μορφές τους οδηγούσαν στην «μελαγχολία». Μια λέξη που ενδεχομένως θυμίζει αυτή που αργότερα μάθαμε να λέγεται «κατάθλιψη».

 

Καλώς την σύγχρονη εποχή!

Σταδιακά, αλλά με σταθερά [..] βήματα, γίναμε «πολύ» ωραίοι σε όλα μας! Ανεξάρτητοι βρε αδελφέ! Σιγά μην έχουμε ανάγκη κάποιον άλλο εκτός από εμάς! Αγάπη, έρωτας, αφοσίωση, υποχώρηση; Τι είναι αυτά;

Κάπου στη 10ετια του 90 παίρνω το σκάφος μου και «αυτή» - μη μου φέρεις αντίρρηση σε κάτι γιατί σε «παρκάρω» σε 2 λεπτά και παίρνω μαζί μου άλλη «αυτή» και πάμε εκεί που «εγώ» θέλω».

Και αυτό το «ρημάδι» το θέλω στην αρχή ήταν κοντά (νησί του Σαρωνικού) πολύ γρήγορα όμως (η ανάγκη) έφτασε πολύ μακριά..

Ο άνθρωπος δεν θέλει και πολύ να χάσει την «αίσθηση» της πραγματικότητας ειδικά όταν «οδηγείται» από την ατμόσφαιρα στην ανακάλυψη και στη συνέχεια αποδοχή [..] της εικονικής πραγματικότητας!

Κάπως έτσι ο εφικτός στόχος μετονομάζεται σε μεγάλες προσδοκίες!

Εδώ πάλι να μη μπερδέψουμε τις «γήινες» φιλοδοξίες μας με τις «εξωπραγματικές» βλέψεις μας.

Μάλιστα, και τώρα περιμένουμε η ψυχική ηρεμία να συντροφεύει τον κυνηγό της ουτοπίας! Πως θα μπορούσε να συμβεί αυτό όταν κάποια στιγμή ανακαλύπτεις το πραγματικό «λίγο» σου σε σχέση με το ψεύτικο «πολύ» που ήθελες να κατακτήσεις;

Η λέξη κατάθλιψη (με τις διάφορες μορφές της) μπήκε στο λεξικό μας. Δεν θα μπορούσε να είναι αλλιώς. Η αίσθηση του υπερ εγώ κάποια στιγμή συναντά την πραγματικότητα και στο τέλος αυτού του ραντεβού έρχεται η απογοήτευση, η αναγκαστική αποδοχή, η απομυθοποίηση, η μοναξιά και η διάλυση της αυτοεκτίμησης.

Και το χειρότερο τώρα κατηγορούμε και από πάνω τον εαυτό μας για την κατάθλιψή μας! Ξεχνάμε δηλαδή ότι «Mental illness is not a personal failure»

 

Κλείνοντας

Η δική μας σκέψη πιστεύει ότι (εκτός από σοβαρά θέματα υγείας) έχουμε την εσωτερική δύναμη να μας «πείσουμε» ότι μπορούμε να «γυρίσουμε» μια άσχημη περίοδο. Σε αυτή την (καθόλου εύκολη) προσπάθειά μας αυτό που χρειαζόμαστε είναι να δούμε πιο «ήσυχα» τα θέλω μας (ψάχνοντας τη λύση) , να αναγνωρίσουμε τα (πολλά) θετικά που έχουμε στη ζωή μας, να απομυθοποιήσουμε την ύλη και την «υποτιθέμενη» ευχαρίστηση που η κατοχή της μας προσφέρει και να θυμηθούμε ή να αναγνωρίσουμε τη δύναμη της (πραγματικής) συντροφικότητας.

Τότε πιστεύουμε ότι θα μπορέσουμε να ελέγξουμε την δύναμη αυτού του «μαύρου σκύλου» φράση που χρησιμοποιούσε ο  Ουίνστον Τσόρτσιλ όταν αναφερόταν στην κατάθλιψη που ο ίδιος βίωνε.

Είναι αφάνταστη η «δύναμη» της ηρεμίας στη ζωή μας. Ας την προσπαθήσουμε..

Λαυρέντης Μαχαιρίτσας - Είναι πολλά αυτά που μας άφησε!

Μου λες τα μάτια σου να μην  τα αγαπώ..

Έφυγε. ‘Έτσι χωρίς θόρυβο. Όπως ακριβώς το προφίλ του που ποτέ δεν θέλησε να «ξεπεράσει» την ησυχία.

Τι μας αφήνει

Δεν είναι εύκολο να μιλήσεις για τον Λαυρέντη Μαχαιρίτσα και αυτό γιατί σίγουρα κάτι σπουδαίο θα ξεχάσεις από αυτά που μας «γνώρισε». Και αυτά είναι πολλά.

Ασφαλώς η συμβολή του στο (κυριολεκτικά ή μεταφορικά) μεγάλωμά μας δεν περιορίζονται στα τραγούδια του που μας έκαναν να αγαπήσουμε, να ερωτευθούμε, να αισθανθούμε, να ταξιδέψουμε και να προβληματιστούμε.

Σε κάθε του εμφάνιση μας μάθαινε την ομορφιά  που υπάρχει όταν απουσιάζει η υπερβολή, την γοητεία της ταπεινότητας, το ότι η προσωπικότητα δεν σχετίζεται με τη «φασαρία», το πόσο σπουδαίος είσαι (και για πάντα θα είσαι) μέσα από την «αληθινή» δουλειά σου.

Εμείς τι ακριβώς κάνουμε

Ο καθένας μας και μια ανάρτηση με ένα από τα πολλά υπέροχα τραγούδια του και δυο λόγια να τη συνοδεύουν.

Αναρωτιέμαι πόσο ειλικρινείς είμαστε; Μήπως δημιουργούμε ένα «υπερβολικό» θόρυβο που ποτέ δεν του άρεσε. Μήπως η ευαισθητοποίησή μας κρατήσει πολύ λίγο και κάτι τέτοιο δεν θα ταιριάζει την διαχρονική αξία του. Μήπως παρασυρόμαστε για μια ακόμα φορά από το «πλήθος» παραγνωρίζοντας το γεγονός ότι ο Λαυρέντης μέσα από τα τραγούδια του πάντα αναφερόταν σε «μοναδικές» καταστάσεις, όχι ομαδοποιημένες (copy paste) συμπεριφορές.

Εύχομαι το σκεπτικό μου να είναι λανθασμένο και ο σπουδαίος Λαυρέντης Μαχαιρίτσας να μείνει  πάντα στη μνήμη μας σαν εκείνος ο ρομαντικός καλλιτέχνης που «απαγόρευσε» στην καρδιά μας να δεχτεί το «μου λες τα μάτια σου να μην τα αγαπώ» και μας εξήγησε και το γιατί «μα αυτά τα μάτια όπου χαθώ και όπου βρεθώ, τα έχω πίσω μου και μέσα και μπροστά μου».

Γεια σου πολύ αγαπημένε μου Λαυρέντη Μαχαιρίτσα. Δεν θα σε ξεχάσουμε γιατί απλά εξακολουθούμε να είμαστε άνθρωποι..

Το φευγιό του καλοκαιριού

Και να ‘μαστε λοιπόν αντιμέτωποι με το φευγιό εκείνης της εποχής που δεν διαπραγματεύεται την πρώτη θέση στις προτιμήσεις μας. Ένα ακόμα καλοκαίρι μας αφήνει δίνοντας όμως την υπόσχεση της επιστροφής του. Δεν μας λέει αντίο - για κάποιους αυτό σημαίνει αποχωρισμός. Χρόνο μας προσφέρει για να  αισθανθούμε την (προσωρινή) έλλειψή του.

Τι μας αφήνει το πέρασμά του.

Ένα από τα πολλά μοναδικά αυτής της εποχής είναι ότι κάθε χρονιά βρίσκει εκείνο το «κάτι» για να το χαρακτηρίσει. Να του δώσει εκείνη την «εικόνα» που αρνείσαι να ξεχάσεις. Δεν είναι το που βρέθηκες ή για το για πόσες μέρες. Είναι το ίδιο το καλοκαίρι.

Μέσα σε αυτή τη λέξη συνήθως συναντάς τη θάλασσα, το νησί, τις διακοπές της σκέψης από τα προβλήματα, την ηρεμία, την αίσθηση της ελευθερίας, τα συναισθήματα, τις εικόνες, τον έρωτα και πόσα άλλα.

Είναι πολλές οι «καταστάσεις» που κατάφεραν να εισχωρήσουν στην έννοιά του και άλλες τόσες που θα τις ανακαλύψεις στα δύσκολα χειμωνιάτικα βράδια που συνήθως προσπαθείς να βάλεις σε κάποια «τάξη» τις σκέψεις και τα θέλω σου.

Και μετά το φευγιό του, τι;

Δεν είναι εύκολο (στην πράξη) να νιώθεις το καλοκαίρι μέσα σου τις υπόλοιπες τρεις εποχές του χρόνου. Αυτό δεν σχετίζεται με την ομορφιά των εποχών που μπορούν να απολαύσουν οι αισθήσεις σου. Περισσότερο «αγγίζει» τα συναισθήματα – και για πολλά από αυτά δεν  έχουν βρεθεί οι κατάλληλες λέξεις για να τα περιγράψουν.

Αυτό το τελευταίο είναι εκείνο που διατηρεί ζεστή τη σκέψη μας στα κρύα βράδια που θα έλθουν. Ίσως μπροστά μας να είναι οι εποχές της αναθεώρησης της σκέψης μας. Μπορεί να είναι η περίοδος των αποφάσεων για ένα καλύτερο (για εμάς) αύριο. Ενδεχομένως μας προσφέρεται ο χρόνος του ξεκαθαρίσματος των πραγματικών δικών μας θέλω από τα δήθεν δικά μας. Ακόμα μπορεί η περίοδος που έρχεται να είναι εκείνη που χρειάζεται η λογικής μας (μετά τα βιώματα του καλοκαιριού) προκειμένου να διαπραγματευτεί την παραχώρηση μεγαλύτερου «κομματιού» της στο συναίσθημα.

Κλείνοντας

Τα καλοκαίρια θα είναι πάντα εδώ για να τα ζήσουμε, να τα ονειρευτούμε, να τα αναπολήσουμε ή να τα φανταστούμε. Αυτό που εμείς θα πρέπει να «δουλέψουμε» με εμάς είναι το πως δεν θα «σπαταλάμε» τη μοναδικότητα αυτής της εποχής ακολουθώντας κατά βήμα αποκλειστικά και μόνο τα προστάγματα της λογικής μας.

Καλό σχεδιασμό για το επόμενο..

Μεγάλωμα. Το «περπάτημα» είναι κοινό - τα μονοπάτια αλλάζουν.

Μεγάλωμα! Αυτή την πορεία μας μέσα στο χρόνο θα μπορούσαμε να την παρομοιάσουμε με ταξιδέματα σε άγνωστους προορισμούς. Αυτό το χαρακτηριστικό του άγνωστου μας δυσκολεύει στις επιλογές του πριν ώστε να αντιμετωπίσει το μετά. Είναι από εκείνες τις ρότες ζωής που μόνο με βίαιο τρόπο μπορούν να σταματήσουν. Αν δεν συμβεί αυτό, το μεγάλωμα δεν είναι επιλογή μας, είναι ένα δεδομένο χαρακτηριστικό της ζωής μας. Αυτό που εμείς επιλέγουμε είναι τα μονοπάτια που θα ακολουθήσουμε.

Τα πρώτα «εφόδια»

Ξεκινάμε λοιπόν την περιήγηση στα μονοπάτια της ζωής μας με οδηγό συνήθως τα ακούσματα των μεγαλύτερων (γονιών, δασκάλων, φίλων ή συγγενών) που αποτελούν για εμάς μια πρώτη χαρτογράφηση του αύριο. Στη συντριπτική τους πλειοψηφία αυτές οι πρώτες «πληροφορίες ζωής» χαρακτηρίζονται από αγάπη και καλοπροαίρετη διάθεση.

Συνήθως θέλουμε δύο 10ετίες της ζωής μας για να αρχίσουμε τον προσωπικό εμπλουτισμό των προηγούμενων πρώτων ακουσμάτων. Αυτό γίνεται μέσα από την εργασία μας, τις σπουδές μας, τις σχέσεις μας και από το άθροισμα όλων αυτών που ακούει στο όνομα εμπειρία.

Βέβαια αυτός ο εμπλουτισμός είναι αρκετές ή και πολλές φορές κατ' επίφαση προσωπικός

Η συνέχεια

Φθάνουμε στα χρόνια της δημιουργίας. Αυτή εμφανίζεται σε κάθε συνθετικό επίπεδο της ζωής μας, όπως σε επαγγελματικό, κοινωνικό, οικογενειακό, σχέσεων, προσωπικότητας και συμπεριφοράς.

Αυτή η διαδικασία προσδιορισμού του στίγματός μας έρχεται σαν αποτέλεσμα των επιθυμιών μας οι οποίες όμως σπάνια είναι αποκομμένες από την «ανάγκη» συμβιβασμού με τα θέλω των άλλων.

Ο συμβιβασμός είναι πολλές φορές απαραίτητος στις περισσότερες μορφές συμβίωσης. Δεν είναι κατακριτέος λοιπόν. Τα προβλήματα ξεκινούν από τη στιγμή που αυτά που «παραδίδεις» εν ονόματι του συμβιβασμού αλλοιώνουν το είναι σου ή στερούν τα σημαντικά θέλω σου.

Ο χρόνος δεν σταματάει

Τώρα έχουμε (τουλάχιστον ηλικιακά) πράγματι μεγαλώσει.  Δεν ξέρω πόσο εύκολο είναι το αποδεχτείς, αλλά να το αρνείσαι ασφαλώς δεν σε βοηθάει.

Είναι η εποχή των δύο (συνήθως) επιλογών.

Οι υποστηρικτές της πρώτης χαίρονται με αυτά που δημιούργησαν - ενίοτε τα διαφημίζουν, σπάνια αποδέχονται τα λάθη τους, είναι ικανοποιημένοι με τις επιλογές τους, δύσκολα διαπραγματεύονται τη σιγουριά των μέχρι τώρα γνωστών – δεδομένων ζωής, και απολαμβάνουν τα ήρεμα νερά της λίμνης τους.

Οι θιασώτες της δεύτερης επιλογής είναι άτομα που χωρίς να είναι πλεονέκτες ή χωρίς να έχουν διάθεση υποτίμησης της μέχρι τώρα ζωής τους αισθάνονται ότι δεν βρήκαν το «ξεχωριστό» στην πορεία τους. Αυτός είναι ο λόγος που δεν συμβιβάζονται με το συνηθισμένο.

Πιστεύουν στο ξεχωριστό και έτσι συνεχίζουν την προσπάθεια ανακάλυψής του μέσα από τα λόγια του Νίκου Καζαντζάκη «Ό,τι επιθυμείς να το φωνάζεις δυνατά, αγρίμι να γίνεσαι. Δεν ταιριάζει η μετριότητα με τη λαχτάρα».

Ελάχιστοι το συναντούν (Μια τυχερή ζωή).

Είναι εκείνοι που στο μεγάλωμα τους έζησαν τη (με θετική έννοια) μοναδικότητα αυτού που δεν ήξεραν ότι υπάρχει!

Κλείνοντας

Δεν είμαστε εμείς που θα προκρίνουμε τη μία από τις δύο προηγούμενες επιλογές ζωής γιατί το καλύτερο ορίζεται από την «ανησυχία» της προσωπικότητας του καθενός. Δεν μπορείς να προτρέπεις όλους για το «ψάξιμο» της υπέρβασης - ούτε είναι εύκολη η διαχείριση μιας τέτοιας «γνωριμίας». Η εμφάνισή της όμως στο μεγάλωμά σου είναι μοναδική!

Μήπως η «ελευθερία» μας ξεκινάει μετά το «τι θα πει ο κόσμος»;

Αναμφίβολα οι περισσότεροι μεγαλώσαμε μέσα σε ένα πλαίσιο συμπεριφοράς κοινωνικά αποδεκτής. Μάθαμε ότι το πεδίο κινήσεων μας πρέπει να «συμφωνεί» με συγκεκριμένα όρια συμβατά με το πως τα οριοθέτησαν οι «άλλοι». Μια πιθανή απόδραση από την «αποδεκτή περιοχή» παλιότερα συχνά συνοδευόταν από το «τι θα πει ο κόσμος». Σήμερα οι λέξεις μπορεί να άλλαξαν η προσκόλληση όμως στους «άλλους» έμεινε.

 

Πόσο ελεύθεροι αλήθεια είμαστε;

Η οριοθέτηση της ανθρώπινης συμπεριφοράς από τυπικούς ή άτυπους κανόνες ασφαλώς δεν μπορεί να «καταργηθεί» σε μια οργανωμένη κοινωνία. Όμως τι ακριβώς συμβαίνει σε προσωπικό επίπεδο όταν οι άτυποι κανόνες δεν συμπίπτουν με τα θέλω σου; Πόσο ελεύθερος είσαι να κινηθείς αντίθετα με το ρεύμα του ποταμού; Μήπως το δικαίωμά σου αυτό είναι θεωρητικό μια και στην πράξη η «εντολή» που σου έχει εμφυτευτεί έχει διαγράψει τη δυνατότητά υλοποίησής του;

Αν τα προηγούμενα ερωτήματα δεν είναι μακριά της πραγματικότητας θα πρέπει να αναρωτηθούμε πολύ σοβαρά αν οι αποφάσεις σε κάθε επίπεδο (προσωπικό, κοινωνικό, επαγγελματικό) της ζωής «μας» είναι στην πραγματικότητα δικές μας ή των άλλων.

 

Η ζωή «μας»

Στην πλειοψηφία μεγαλώσαμε (δεν ξέρω αν ποτέ πράγματι ωριμάσαμε) σε ένα οικογενειακό περιβάλλον που  μας έδωσε όλα εκείνα τα εφόδια που μπορούσε ή θεωρούσε σωστά για το μετά της ζωής μας. Αργότερα «βγήκαμε» στα προσωπικά μας ταξίδια προσπαθώντας να προσδιορίσουμε την ταυτότητά μας έχοντας στις βαλίτσες μας τα ακούσματα του χθες αλλά και τις εικόνες του σήμερα.

Σε αυτό το σήμερα προβληματιστήκαμε, ψαχτήκαμε, κάναμε τα μπρος – πίσω μας, πορευτήκαμε, δουλέψαμε, αποφασίσαμε, δώσαμε, πήραμε, βιώσαμε συναισθήματα, αγαπήσαμε, ερωτευτήκαμε.

Πόσοι από εμάς αν βρούμε το θάρρος αλλά και με περίσσια ειλικρίνεια κάνουμε  τον απολογισμό της μέχρι τώρα ζωής μας θα ονομάσουμε το εαυτό μας ευτυχισμένο; Η ζωή μας κυλάει σύμφωνα με τις δικές μας λογικές και θέλω; Μας γεμίζει η δουλειά μας; Περιτριγυριζόμαστε από άτομα που μας ταιριάζουν; Ζούμε με εκείνη που ονειρευτήκαμε ότι θέλουμε να ζήσουμε; Τα συναισθήματα που νοιώθουμε μήπως βρίσκονται εγκλωβισμένα στα κοινωνικά αποδεκτά πρέπει; Αν μπορούσαμε να ξεκινήσουμε πάλι τη ζωή μας θα την σχεδιάζαμε όπως τη ζούμε στο σήμερα; Μήπως θα θέλαμε την ανατροπή;

Επίλογος

Οι δικές μας σκέψεις αλλά και παρατηρήσεις καταλήγουν στο ότι ζούμε μέσα σε ένα πλαίσιο αποφάσεων - επιλογών ιδιαίτερα μακριά από το να χαρακτηριστούν δικές «μας».

Δεν είμαστε όσο «εμείς» θα θέλαμε. Είμαστε περισσότερο «οι άλλοι». Η προσωπική «ανάγνωση» της ζωής, χαράς, ευτυχίας έχει καθοριστεί ή και επιβληθεί με κριτήρια άλλων.

Και κάπως έτσι χάνουμε την έννοια του για εμάς «μοναδικού» τρόπου ζωής...

Πανελλαδικές εξετάσεις. Μια από τις δοκιμασίες στη ζωή αλλά όχι και η ίδια η ζωή μας.

Έμειναν λίγες μόλις μέρες για να αρχίσουν οι πανελλαδικές εξετάσεις και η αγωνία παιδιών, γονιών και καθηγητών «κοκκινίζει»..

Προσπαθείς να γράψεις κάτι πέραν των χιλιοειπωμένων περί ψυχραιμίας, να μην έχετε άγχος – λες και θέλουν πολλοί να έχουν άγχος,  ότι όλα θα πάνε καλά και η σκέψη σου μεταφέρεται στο «μετά» των δικών σου πανελλαδικών εξετάσεων. Σε εκείνα που η ζωή σου «γνώρισε» αργότερα!

Ξεκινώντας από το «όλα θα πάνε καλά» είμαστε της άποψης ότι το «καλά» σε αυτές τις περιπτώσεις σχετίζεται με το πόσο έχει προσπαθήσει κάποιος. Αυτό το καλά ή όχι, είναι ένας χαρακτηρισμός που δίνεται συγκριτικά με την ένταση - το βαθμό της προετοιμασίας .

Οι περισσότεροι από τους μαθητές που ξεκινούν τις πανελλαδικές, και ανεξάρτητα από τις «επιταγές» της ατμόσφαιρας, γνωρίζουν το πόσο πολύ ή όχι θέλουν να ονομαστούν φοιτητές. Η ένταση του θέλω τους έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη προσπάθεια. Το αναμενόμενο, και πιο συχνά εμφανιζόμενο, είναι το να εισπράττεις το ανάλογο. Επομένως το «όλα θα πάνε καλά» είναι κάτι διαφορετικό από άτομο σε άτομο.

Ένα δεύτερο σημείο σχετίζεται με το «γεγονός» ότι σε αυτή τη δοκιμασία δεν βρίσκεσαι μόνος σου. Έχεις παρέα άλλες 100.000 άτομα. Πάντα  - σε παρόμοιες δυσκολίες -  υπάρχει μια τάση να προσωποποιούμε την κατάσταση ξεχνώντας ότι στη θέση μας βρίσκονται και πολλοί άλλοι. Η συνειδητοποίηση ότι δεν είσαι ο μοναδικός εξεταζόμενος μειώνει τις αρνητικές προσωπικές σκέψεις.

Στη συνέχεια θα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση να «κλείσεις» τα αυτιά σου σε ότι θα κυκλοφορήσει (ή ήδη κυκλοφορεί) αυτές τις μέρες σχετικά με τον αριθμό των θέσεων, την κατάργηση των ΤΕΙ, τα δύσκολα ή όχι θέματα και άλλα (ουκ ολίγα). Όλα τα προηγούμενα αφορούν την πλειοψηφία των εξεταζόμενων μαθητών οπότε η όποια συνέπεια θα αφορά το σύνολο και όχι μόνο εσένα. Αυτό μεταφράζεται ότι στην πραγματικότητα δεν θα διαφοροποιηθεί το αποτέλεσμα (μόνο) της δικής σου επίδοσης.

Λίγο πριν το πρώτο μάθημα βάλε κάτω τον εαυτό σου και θύμισέ του (με το ζόρι) ότι η υποεκτίμηση όπως και η υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων είναι  διαφορετικές προσεγγίσεις για το ίδιο λάθος - μια και στις δύο περιπτώσεις αφαιρούν πραγματική δύναμη.

Μια τελευταία αλήθεια είναι ότι στα 18 χρόνια οι περισσότεροι δεν μπορεί να ξέρουν αν τα σημερινό θέλω τους θα παραμένουν 20 ή 30 χρόνια μετά. Αυτό σημαίνει ότι μια πιθανή απόκλιση από τον τωρινό στόχο ενδεχομένως οδηγήσει στην προσέγγιση μιας πιο αληθινής σε βάθος χρόνου επιθυμίας σου.

 

Και βέβαια αγαπητέ υποψήφιε φοιτητή η ζωή σου δεν σταματά στα 18 σου χρόνια. Μόλις ξεκινάει!

Ένα ξεχωριστό «καφε - ζαχαροπλαστείο» που σε μεταφέρει στην Ιταλία!

Να λοιπόν που για μια ακόμα Κυριακή το εξ ανατολής Αιγαιοπελαγίτικο (εκ Χίου ορμώμενος) πάθος σου για γλυκά, παρέα με την εκ δυσμών Ιταλική αύρα για espresso σε «έβγαλαν» στην αναζήτηση του χώρου που οι επιδράσεις από τις προηγούμενες καταβολές σου θα συναντηθούν αρμονικά!

Και οι περισσότεροι θα αναρωτηθούν για την δυσκολία του θέματος - μια και στην όποια περιοχή επιλέξεις θα βρεις ουκ ολίγα στέκια που θα καλύψουν τα παραπάνω θέλω σου.

Και ίσως έχουν δίκιο.

Εσύ όμως ψάχνεις όχι για το ίδιο του χθεσινού, αλλά για το διαφορετικό!

Αναζητάς εκείνο που θα σου κάνει «κλικ». Κάτι που θα έχει τη δική του προσωπικότητα. Εκείνο που μπορεί να σε μεταφέρει αλλού. Εκεί όπου η ποιότητα χαρακτηρίζει την όλη ατμόσφαιρα - την κάθε λεπτομέρεια.

 

Σήμερα βρέθηκα στον Σκούφο στα Βριλήσσια, δίπλα στην κεντρική πλατεία της Αναλήψεως.

Η διαφορά είναι ορατή μόλις από τα πρώτα βήματα σου μετά την είσοδο. Οι αισθήσεις σου «ξεκουράζονται» και ταυτόχρονα «ανανεώνονται» από την απουσία ενιαίας εικόνας. Μια πολυφωνία διακόσμησης φρόντιζε τονίζοντας τη φρεσκάδα του σήμερα να σε ταξιδεύει σε όμορφα μονοπάτια του χθες.

Ήταν από τις περιπτώσεις που ενώ βρίσκεσαι κάπου, η ατμόσφαιρα του χώρου έχει τη δύναμη να σε μεταφέρει χιλιάδες μίλια μακριά!

Το ταξίδεμα με έβγαλε στην Ιταλία! Πρώτη στάση στο Caffè Greco στη Ρώμη και στη συνέχεια πιο βόρεια δίπλα στα ιερά τέρατα Caffè Quadri και Caffè Florian της Βενετίας που κλείνοντας τα μάτια φαντάζεσαι στο καμπαναριό του San Marco μια θεότρελη Ιταλίδα (μπορεί και Ελληνίδα) να φωνάζει  Io sono la donna più bella  del mondo!

 

 

 

Και έρχομαι στην ποιότητα των όσων δοκίμασα που φάνηκε (στο μετά) ότι ήταν λίγα..

 

Λουκουμάδες! Είναι η πρώτη «γευστική» λέξη που αποκλείεται να μην συναντήσω με το που θα κατέβω από το πλοίο στη Χίο. Θα φανώ «ψύχραιμος» και δεν κάνω τη σύγκριση μεταξύ Χιώτικων και αυτών του Σκούφου.

Όμως αναφερόμενος στο Αθηναϊκό έδαφος (και σε όσους έχω γευτεί- που είναι πολλοί) θα τους κατατάξω με σιγουριά στο top 3!

Απίστευτοι! Δοκίμασα τους κλασικούς με μέλι και καρύδι. Την επόμενη φορά δεν θα παραλείψω να γευτώ τις 2 ή 3 παραλλαγές που μου είπαν ότι έχουν. Κάτι μου λέει ότι δεν θα το μετανιώσω..

 

Το περιορισμένο του χρόνου μου αλλά της χωρητικότητας του στομάχου μου δεν μου επέτρεψαν να απολαύσω έστω ένα από την μεγάλη ποικιλία γλυκών - γλυκισμάτων που η θέα τους μαγνήτιζε τα μάτια μου! Επιφυλάσσομαι όμως..next time.

 

Ένα μέτριο (προς σκέτο) espresso έκλεισε την πρώτη μου επίσκεψη στο Σκούφο που αναμφίβολα και πολύ σύντομα θα είναι παραχωρήσει την πρωτιά της στην επόμενη..

Η μάχη του «γεια σας» με το «γεια σου».

Στο μεγάλωμά μας οι περισσότεροι «εκπαιδευτήκαμε» στη χρήση  του πληθυντικού αριθμού όταν μιλάγαμε με μεγαλύτερους ηλικιακά από εμάς. Ήταν ένας κανόνας συμπεριφοράς  που «δήλωνε» σεβασμό και εκτίμηση. Μια αποδοχή «διαφοράς».

Δεν ξέρω πόσο συνειδητά χρησιμοποιούσαμε  το γεια σας αντί του γεια σου.  Ίσως ήταν μια εντολή που «εκτελούσαμε» χωρίς πολύ ανάλυση, αλλά και χωρίς προηγούμενα να ζητήσουμε τη συμφωνία του μέσα μας.

Το ψάξιμο

Μέσα στο πέρασμα των ετών προβληματίζεσαι για το ποια από τα ακούσματα του χθες θα υιοθετήσεις και ποια θα απορρίψεις στη δική σου ζωή. Είναι το απαραίτητο «φιλτράρισμα» ώστε να ορίσεις την ταυτότητά σου, να γνωστοποιήσεις την προσωπικότητά σου, αλλά ταυτόχρονα να αναλάβεις και την ευθύνη των όποιων επιλογών σου. Είναι ένα από τα συνθετικά της ωρίμανσης.

Κάποιοι επιλέγουν την αντίδραση για την αντίδραση. Κάτι τέτοιο μοιάζει με διαδικασία που στερείται το «γιατί». Μια οριζόντια κίνηση που καταργεί ρόλους και πάσης φύσεως διαφορές.

Αναφερόμενοι στο θέμα μας η υιοθέτηση αυτού του μοντέλου ενδεχομένως να οδηγήσει σε μια καθολική  κατάργηση της χρήσης του πληθυντικού αριθμού.

Μια άλλη πληθυσμιακή ομάδα ψάχνεται περισσότερο. Ακούει, αναλύει, προσαρμόζει, διαμορφώνει άποψη και την αιτιολογεί όχι με ένα «ξερό» διότι.

Είναι εκείνα τα άτομα που κάποια στιγμή στη ζωή τους αποφασίζουν να «απορρίψουν» τον τύπο και να «ακολουθήσουν» την ουσία αφού την έψαξαν πρώτα.

Κάποια στιγμή λοιπόν αναρωτήθηκαν αφενός για το αν η εκτίμηση και ο σεβασμός «φαίνονται» αποκλειστικά και μόνο μέσα από το «πως είστε» και αφετέρου για το αν «εκ προοιμίου» ο όποιος μεγαλύτερος αξίζει της εκτίμησης

Αναζητώντας την απάντηση στο πρώτο ερώτημα σύντομα κατέληξαν στο ότι ο σεβασμός και η εκτίμηση μπορούν να εμφανιστούν μέσα από το «ύφος» μιας συζήτησης, ενός μηνύματος, από τη γενικότερη παρουσία ή κατά τη διάρκεια ενός καφέ, χωρίς ο πληθυντικός αριθμός να «συνοδεύει» απαραίτητα τις προηγούμενες μορφές επικοινωνίας.

Πρόσθετα διαπίστωσαν ότι το «εσείς» αντί του «εσύ» διατηρούσε τις «αποστάσεις» μεταξύ των συνομιλητών και δεν ήταν πάντα αυτό που ήθελαν.

Η απάντηση του δεύτερου ερωτήματος τους πήρε ακόμα λιγότερο χρόνο μια και άκοπα και χωρίς καμία αμφιβολία αναγνώρισαν ότι η εκτίμηση δεν αναγράφεται στην ταυτότητα στη θέση της ημερομηνίας γέννησης, αλλά κατακτάται και εμφανίζεται μέσα από την προσωπικότητα.

Η κατάληξη των σκέψεών μας

Δεν είμαστε οπαδοί της ευκολίας που σου προσφέρει η «γενίκευση» που βρίσκεται στην οριζόντια λογική της συμπεριφοράς. Επομένως η υιοθέτηση κοινού τρόπου επικοινωνίας με όλα τα άτομα δεν μας βρίσκει σύμφωνους.

Θα μιλήσουμε ασφαλώς στον πληθυντικό αριθμό με ένα άτομο που είμαστε μακριά (από πολλές απόψεις) και δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να μειώσουμε την απόσταση.

Όμως η εκτίμηση, ο σεβασμός και η αγάπη μας δεν θα «παγιδευτεί» στο γεια σας. Θα εμφανιστεί στο γεια σου.

Παράδοση ή αναθεώρηση της σκέψης;

Αν ξεφυλλίζαμε το «άλμπουμ» της ζωής μας τα τελευταία χρόνια θα ανασύραμε μέσα από τις φωτογραφίες του στιγμές άγχους, οικονομικής δυσχέρειας, απροθυμίας παρέμβασης στο πολιτικό – κοινωνικό πεδίο, απαισιοδοξίας, συζητήσεων (σχεδόν αποκλειστικά και μόνο) για δυσάρεστα γεγονότα, σχέσεων που αποφάσισαν πολύ εύκολα να ξεχαστούν, σταδιακής απομόνωσης, και ενός γενικευμένου προβληματισμού.

Και το ερώτημα που γεννιέται είναι «και τώρα τι;» Παράδοση, ή αναθεώρηση της σκέψης;

Εκείνοι που θα διαφωνήσουν με τις προηγούμενες περιγραφές ανήκουν αναμφίβολα στην μειοψηφία ενδεχομένως ενός 10 % του πληθυσμού. Ας ασχοληθούμε με όλους τους υπολοίπους (εμάς) που αποτελούμε και την πλειοψηφία.

Εμείς  λοιπόν  να μην ξεχνάμε ότι δεν υπήρξε γενιά που δεν αντιμετώπισε προβλήματα. Αυτά πάντα υπήρχαν και θα συνεχίσουν να ζητούν από εμάς τη λύση τους. Τα είδη των προβλημάτων, η πραγματική τους έκταση, και ο τρόπος αντιμετώπισής τους αλλάζει μέσα στο χρόνο.

Παράδοση..

Προσεγγίζοντας τα άσχημα των τελευταίων ετών με μοιρολατρικό τρόπο το μόνο σίγουρο είναι ότι δεν θα τα ξεπεράσουμε μια και η παθητική συμπεριφορά σημαίνει αποδοχή αδυναμίας αντίδρασης.

Είναι αρκετά βολικό κάτι τέτοιο.

Αποποιείσαι της ευθύνης που σου αναλογεί, λες «έτσι ήρθαν τα πράγματα» - από μόνα τους άραγε έρχονται;;, ισχυρίζεσαι ότι εσύ (από μόνος σου) δεν μπορείς να κάνεις κάτι, αναγνωρίζεις ότι εξωγήινες [..] δυνάμεις χάραξαν τη ζωή σου, ζεις παρέα με τη μιζέρια βουτώντας ταυτόχρονα στα μονοπάτια της κατάθλιψης.

Αναθεώρηση της σκέψης

Μια άλλη περισσότερο ορθολογική προσέγγιση θα αναγνώριζε αρχικά την ενεργό συμμετοχή μας στα σημερινά δεδομένα και στη συνέχεια θα άρχιζε το ψάξιμο για τη λύση του σύγχρονου γόρδιου δεσμού.

Αλήθεια, μας υποχρέωσε κάποιος στις 10ετίες του ’90 και ‘00 να ακολουθήσουμε την υπέρ-ζωή που φάνταζε τότε σαν αιωνίως υπαρκτή; Να θεωρήσουμε τους εαυτούς μας μικρούς Ωνάσηδες; Να αλλάζουμε συντρόφους για το έτσι; Να καταργήσουμε το εμείς; Να έχουμε τη σωστή [..] άποψη για το όποιο θέμα; Να μας υπερεκτιμήσουμε στα πάντα;

Αφού παραδεχτούμε ότι δεν υπήρξε εκείνο το άτομο που απείλησε ότι θα αφαιρέσει τη ζωή μας [..] αν δεν ακολουθήσουμε τα προηγούμενα μοντέλα ζωής, πάμε παρακάτω ρίχνοντας ματιές στο σήμερα.

Το πρώτο βήμα βρίσκεται (κατά τη γνώμη μας) στη συνειδητή απομυθοποίηση του εαυτού μας. Όταν σταματήσεις να αυτοχαρακτηρίζεσαι σαν μικρός θεός ολοένα και πλησιάζεις να αναγνωρίζεις και να χαίρεσαι εκείνα που ο (όπως τον καταλαβαίνει ο καθένας) θεός του έδωσε.

Τον επόμενο καφέ σου δοκίμασε να τον πιείς δίπλα στη θάλασσα μαζεύοντας ήλιο ενώ η σκέψη θα ταξιδεύει στις ρότες της απεραντοσύνη της (25 χιλιόμετρα για μια διαφορετική Κυριακή) .

Η συνηθισμένη (από τα παλιά) φωνή μέσα σου θα σε στείλει στο Κολωνάκι..αλλά μην την ακούσεις.

Προσπάθησε να θυμηθείς (πριν την απογείωση σου..) με ποιο τρόπο προσέγγιζες ένα άτομο που ήθελες να γνωρίσεις.

Βγάζει πολύ ενδιαφέρον η (αμιγώς) ανθρώπινη και όχι η εύκολη (ενίοτε δε και πληρωμένη) προσπάθεια έλξης της / του άλλης / ου.

Η τόσο σύντομη διάρκεια ζωής [..] δεν αποτελεί χαρακτηριστικό της πραγματικής έννοιας των λέξεων αγάπη, έρωτας και πάθος..

Όταν ήσουν εσύ φοιτητής εργαζόσουν 4 ώρες και με τα χρήματα που έβγαζες κάλυπτες τις προσωπικές σου ανάγκες. Αν δεν το θυμάσαι, το θυμάμαι εγώ πολύ καλά!

Οι λέξεις ανάγκες και επιθυμίες η αλήθεια είναι ότι μοιάζουν (Όταν οι επιθυμίες ονομάσθηκαν ανάγκες) μόνο που η κάλυψη (ικανοποίηση) της δεύτερης ξεπερνά τα όρια και αυτής της ουτοπίας.

Το να μαθαίνεις κάτι σε δυναμώνει σε πραγματικό επίπεδο ενώ ταυτόχρονα η απόρριψη του τίτλου του παντογνώστη σε απομακρύνει από την ατμόσφαιρα της αλαζονείας.

Δεν ξέρουμε να ακούμε.. στα «πλασματικά» προηγούμενα χρόνια μάθαμε μόνο να μιλάμε. Αφού τα ξέραμε όλα [..] τι να τον θέλαμε τον διάλογο; Γιατί να ακούσουμε;

Κλείνοντας τις σκέψεις μας

Οι αλλαγές στον τρόπο ζωής (Δημιουργώντας τις καλύτερες μέρες) ποτέ δεν είναι εύκολες. Αρκετές φορές έρχονται αναγκαστικά κάτι σαν μονόδρομος. Αν ανήκουμε σε εκείνους που δεν αποδέχονται τη μοιρολατρία ή δεν ενθουσιάζονται από τη μιζέρια και τις τοξικές σχέσεις ας κοιτάξουμε τον τρόπο που εμείς θα αλλάξουμε μέσα σε ένα πλαίσιο κινήσεων που οι ίδιοι θα ορίσουμε.

Σε αυτή την προσπάθεια διαφυγής από την αρνητική ατμόσφαιρα του σήμερα ένα περπάτημα της σκέψης στο παρελθόν δεν είναι απαραίτητα οπισθοδρομική κίνηση.