Video - Νομισματικά Συστήματα και to Bitcoin

Σε αυτό το δεύτερο video για το εν λόγω κρυπτονόμισμα θα αναφερθούμε στα διάφορα νομισματικά συστήματα που προηγήθηκαν ώστε να φθάσουμε σε αυτό με τη συμμαετοχή του Bitcoin που βέβαια (επί του παρόντος) βρίσκεται σε εξέλιξη.

Κατά τη γνώμη μας  ότι αυτή η ιστορική αναδρομή είναι απαραίτητη για να γνωρίζουμε το πόσο πολλές και σημαντικές αλλαγές έχουν υπάρξει μέσα στα χρόνια  στα συστήματα πληρωμών που εκάστοτε υιοθετούσε η οικονομία.

Όπως είναι αναμενόμενο το κάθε σύστημα έδινε τη θέση του στο επόμενο είτε γιατί η οικονομία – κοινωνία αναπτυσσόταν, είτε γιατί τα όποια πλεονεκτήματά του υπολείποντο των μειονεκτημάτων του ή για (τύποις) εξωγενείς παράγοντες.

Πιστεύουμε ότι το τέλος αυτού του video θα μας βρει έτοιμους για την συνέχεια της «αποκωδικοποίησης» αυτού του εν δυνάμει νέου νομισματικού συστήματος το οποίο για πρώτη φορά (τουλάχιστον άμεσα) δεν θα ελέγχεται από το κράτος.

Και αυτή το τελευταίο είναι ένα στοιχείο ανατροπής των μέχρι σήμερα γνωστών δεδομένων στη νομισματική πολιτική..

 

ΑΟΘ: Video Απαντήσεις - σχολιασμός θεμάτων Πανελλαδικών εξετάσεων 2020

Σήμερα λοιπόν με την Οικονομία (ΑΟΘ) έπεσε η αυλαία των πανελλαδικών εξετάσεων 2020 (για τα 4 μαθήματα).

Τα φετινά θέματα θα τα χαρακτηρίζαμε βατά για τους περισσότερους μαθητές. Βέβαια πάντα υπάρχουν κάποια μόρια που για τα "κερδίσουμε" χρειάζεται ιδιαίτερη προσοχή.

Πριν 2 ημέρες ανεβάσαμε ένα video 6 δευτερολέπτων σχετικά με την αναγκαιότητα της χρήσης διαγραμμάτων στην Οικονομία. Ελπίζουμε αρκετοί να υιοθέτησαν την προτροπή μας και φυσικά να είχαν καταβάλει την ανάλογη προσπάθεια κατά την προετοιμασία τους.

Εκείνοι λοιπόν που μπήκαν στη "λογική" των διαγραμμάτων θα διαπίστωσαν το πόσο τους βοήθησαν στις 7 από τις 8 ερωτήσεις του θέματος Α.

Ανάλογη βοήθεια θα πήραν και στη επίλυση του θέματος Δ.

Στο συνημμένο video θα δώσουμε ενδεικτικές απαντήσεις των θεμάτων. Αναμφίβολα δεν είναι ο δικός μας τρόπος ο μόνος σωστός.

Γνωρίζουμε ότι υπάρχουν διαφορετικοί τρόποι απάντησης αρκεί να είναι επιστημονικά αποδεκτοί.

Ευχόμαστε επιτυχία στην προσπάθειά σας!

ΑΟΘ: Πως τα διαγράμματα μας βοηθούν να αναλύσουμε τα δεδομένα

Ο σπουδαίος Άγγλος οικονομολόγος  Alfred Marshall (1842-1924) ήταν από τους πρώτους που υποστήριξαν ότι τα διαγράμματα είναι ένα απαραίτητο "εργαλείο" για την κατανόηση πολλών θεμάτων της οικονομικής επιστήμης.

Σήμερα απευθυνόμαστε σε εκείνους τους μαθητές που δίνουν στις 26 Ιουνίου 2020 το μάθημα της Οικονομίας (ΑΟΘ) για τις Πανελλαδικές εξετάσεις.

Συνήθως στις ασκήσεις - ερωτήσεις  υπάρχουν αρκετές "ταυτόχρονες" μεταβολές. Για παράδειγμα, της τιμής (Ρ) και στη συνέχεια ενός προσδιοριστικού παράγοντα της ζήτησης ή της προσφοράς.

Μια πιθανή παρόμοια εκφώνηση μπορεί να δίνεται σε 5 ή 6 γραμμές. Αυτά τα δεδομένα δεν είναι εύκολο για τη σκέψη μας να τα βάλει σε μια "σωστή" χρονολογική σειρά. Με αποτέλεσμα να δυσκολευόμαστε στην ανάλυσή τους.

Από τη στιγμή που αποκτήσουμε την ικανότητα την κάθε πρόταση να την "κάνουμε" διάγραμμα πλέον βλέπουμε τα δεδομένα. Αυτό μας βοηθά σε μεγάλο βαθμό στη σωστή εξαγωγή συμπερασμάτων.

Το τελευταίο που θα έλεγα στα άτομα εκείνα που αύριο δίνουν οικονομία (ΑΟΘ) είναι να θυμηθούν αυτά τα 5 δευτερόλεπτα του συνημμένου video.

Να έχετε επιτυχία στην προσπάθειά σας!

 

Bitcoin. Video - Μια νέα μορφή χρήματος ή ανατροπή του γνωστού νομισματικού συστήματος;

Ξέρουμε ήδη αρκετά για το bitcoin. ‘Όμως το ενδιαφέρον πλέον βρίσκεται στις συνέπειες  της εδραίωσης αυτού του νέου ψηφιακού νομίσματος για την μορφή της οικονομίας που ξέρουμε.

Και οι περισσότεροι θα σκεφτούν: Έχουμε διαβάσει, έχουμε δει τόσα πολλά video, κάνουμε ήδη συναλλαγές με αυτό. Τι το νέο θα ακούσουμε τώρα;;

Ίσως τίποτα που δεν ξέρετε..

Όμως  για εμένα γνώση ΔΕΝ είναι «μαζεύω» πληροφορίες. Αλλά η ανάλυση και εξαγωγή συμπερασμάτων από τις πληροφορίες που συγκέντρωσα. Εκεί εμφανίζονται τα ουσιαστικά ερωτήματα…εκεί θα συμφωνήσει ή διαφωνήσει ο καθένας μας..

Στο τέλος αυτού του video παραθέτουμε αυτά ακριβώς τα «ερωτήματα» που μας γέννησε η έλευση του bitcoin στην οικονομική και όχι μόνο ζωή μας.

Δύο είναι τα βασικά. Το πρώτο σχετίζεται με το ότι για πρώτη φορά νόμισμα δεν εκδίδεται από το κράτος μέσω της Κεντρικής τράπεζας. Το δε δεύτερο ότι οι συναλλαγές με Bitcoin δεν είναι γνωστές στα κρατικά (τραπεζικά) αρχεία.

 

Πανελλαδικές 2020. Video Σκέψεις στα μισά της διαδρομής

Και έτσι όπως έχουμε δώσει στις Πανελλαδικές 2 από τα 4 μαθήματα να σου και οι σκέψεις που πάντα έρχονται στο ημίχρονο (που λέμε κ στο ποδόσφαιρο..)

-Πάω καλά..

-Θα μπορούσα να έχω πάει καλύτερα..

-Δεν είμαι ευχαριστημένος..

Λοιπόν απόλυτα ανθρώπινη η εμφάνιση παρόμοιων σκέψεων αλλά (μια και πιάσαμε  τους ποδοσφαιρικούς  όρους..) το παιγνίδι τελειώνει όταν σφυρίξει τη λήξη ο διαιτητής..

Δηλαδή όταν παραδώσουμε το γραπτό του τελευταίου μαθήματος..

Μέχρι τότε για να σκεφτούμε τα παρακάτω…

Καλή συνέχεια...

Οι Μηχανισμοί της Οικονομίας: Μέρος 1 - Δύο βασικά στοιχεία που συνήθως ξεχνάμε

Μηχανισμοί της Οικονομίας. Αρχικά να σκεφτούμε ότι το σημείο εκκίνησης των δύο βασικών συμμετεχόντων στην αγορά - παραγωγών και καταναλωτών - είναι εντελώς διαφορετικό. Οι πρώτοι θα ήθελαν να πουλήσουν τα προϊόντα τους στις μεγαλύτερες δυνατόν τιμές, ενώ οι δεύτεροι (ακριβώς το αντίθετο) να τα αγοράσουν όσο γίνεται πιο φτηνά.

Επομένως καταλαβαίνουμε ότι δεν πρόκειται για μια και τόσο «φιλική» συνάντηση, αλλά για μια σύγκρουση διαφορετικών συμφερόντων.

Δεν μπορεί να κερδίζουν όλοι

Σε αυτή την ιδιότυπη σκακιέρα οι βασικοί παίκτες (επιχειρήσεις και καταναλωτές) μέσα από μια ανταγωνιστική σχέση επιδιώκουν το προσωπικό όφελος. Δηλαδή το κέρδος που θα οδηγήσει στον πλουτισμό. Αυτός (αν και εκφράζεται με διαφορετικούς τρόπους) είναι ο στόχος και των δύο.

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι οι μηχανισμοί της οικονομίας δεν επιτρέπουν να κερδίζουν όλοι. Αυτό δεν είναι το συνηθισμένο. Κατά κανόνα όταν λέμε ότι ο Α κέρδισε συγχρόνως εννοούμε ότι κάποιος Β έχασε ή κατ’ ελάχιστο, μειώθηκε το επιδιωκόμενο όφελός του.

Για παράδειγμα, μια επιχείρηση έστω ότι μειώνει του μισθούς των υπαλλήλων της. Με την προϋπόθεση ότι τα έσοδα της θα παραμείνουν σταθερά θα πετύχει αύξηση των κερδών της. Ταυτόχρονα όμως οι υπάλληλοι θα έχουν χάσει (απολέσει) μέρος του μισθού τους.

Το risk υπάρχει πάντα

Το δεύτερο στοιχείο που πρέπει να λαμβάνουμε υπόψη είναι ότι στην οικονομία δεν υπάρχουν «σίγουρες» κινήσεις. Αντίθετα η όποια οικονομική απόφαση περιλαμβάνει την ανάληψη κινδύνου (risk). Αυτό που σήμερα εμφανίζεται σαν μια σωστή τοποθέτηση χρημάτων στο αύριο ενδέχεται να αποδειχθεί ότι ήταν λανθασμένη.

Και αυτό όχι (απαραίτητα) γιατί δεν «ζυγίσαμε» σωστά τα δεδομένα αλλά γιατί η εμφάνιση αστάθμητων παραγόντων οδήγησε την σημερινή σωστή σκέψη σε αυριανό ατυχές αποτέλεσμα.

Για παράδειγμα, μπορεί εξετάζοντας τις οικονομικές συνθήκες (στο χρόνο αναφοράς) να προχωρήσαμε στην αγορά ενός σπιτιού και στο κοντινό μέλλον να αυξήθηκαν σε μεγάλο βαθμό οι φόροι επί της ακίνητης περιουσίας ή λόγω μεγάλης προσφοράς ακινήτων να μειώθηκε η αξία του.

Δεν είναι λίγοι που μέσα στα χρόνια της κρίσης που ξεκίνησε το 2009 έχουν πει «μακάρι να ήμουνα στο ενοίκιο».

Εάν γνωρίζαμε τα παραπάνω ενδεχόμενα το πιο πιθανό είναι ότι δεν θα προχωρούσαμε στην εν λόγω αγορά.

Μέσα από την προηγούμενη αναφορά καταλαβαίνουμε ότι η  κυκλικότητα χαρακτηρίζει την οικονομία.

Δεν υπήρξε ποτέ οικονομική δραστηριότητα (π.χ. εμπόριο, ναυτιλία, τουρισμός, κατασκευές, κ.α.) ή αξία κάποιας μορφής χρήματος (π.χ. μετοχές, ομόλογα, χρυσός) των οποίων η σε συγκεκριμένη περίοδο ανοδική πορεία δεν ανακόπηκε κάποια στιγμή για να ακολουθήσει αυτό που λέγεται κρίση ή πτώση της τιμής – αξίας του.

Παρόμοιοι όροι με το sky is the limit που χρησιμοποιείται στις χρηματιστηριακές αγορές  δεν σχετίζονται με την πραγματικότητα.

Επίλογος

Κλείνοντας αυτό το 1o μέρος στην ενότητα "Οι Μηχανισμοί της Οικονομίας" θα πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι στην οικονομία δεν μπορεί να κερδίζουν όλοι. Δεν υπάρχουν «οργανισμοί» που λειτουργούν με σκοπό τον πλουτισμό άλλων.

Η λέξη δωρεάν δεν υφίσταται στην οικονομική πραγματικότητα.

Αυτό που κατά κανόνα συμβαίνει στις οικονομικές συναλλαγές είναι η επιδίωξη του προσωπικού οφέλους κάτω από συνθήκες αφενός κινδύνου (risk) και αφετέρου περιορισμών.

ΑΟΘ: ΠΡΟΣΦΟΡΑ (Video) Πως σχετίζεται η καμπύλη Προσφοράς με το AVC, MC και τη σχέση P=MC

Γιατί η καμπύλη προσφοράς είναι το ανερχόμενο τμήμα της καμπύλης MC που βρίσκεται πάνω από την καμπύλη AVC;

Για ποιο λόγο όταν η τιμή (Ρ) μεταβάλλεται η επιχείρηση μεταβάλει την προσφερόμενη ποσότητα (Qs); Και αυτό ακολουθώντας την καμπύλη του οριακού κόστους (MC)

Γιατί η επιχείρηση μεγιστοποιεί τα κέρδη της όταν παράγει εκείνη την ποσότητα όπου ισχύει P = MC;

Σε αυτή τη video παρουσίαση ξεφεύγοντας απαραίτητα "λίγο" από την εξεταστέα ύλη της οικονομίας (ΑΟΘ) δίνουμε τις απαντήσεις ώστε να λυθούν οι απορίες σχετικά με την καμπύλη Προσφοράς.

Θα σας προτείναμε να παρακολουθήσετε το video μέχρι το τέλος του.

 

 

Για περισσότερα θέματα για ΑΟΘ επισκεφτείτε το κανάλι της Econtopia στο YouTube εδώ:  https://bit.ly/2SRHM67

FINANCIAL MARKETS and their implications in the Economy

Financial markets ‘transfer’ funds from surplus to deficit units in a way desirable to both the participants and profitable to financial institutions.

This is mainly due to the fact that the financial institutions take advantage of scale economies that have succeeded by transferring funds from agents with a surplus of funds to those who are short of funds.

Finally, the financial intermediaries ask for a higher rate of return on their primary security[1] portfolios than the lending rate they must pay on their own secondary securities[2]. In this respect, we can argue the following factors as the main determinants of the financial intermediaries’ characteristics. That also represent the major differences between the institutions in question and the individual householders.

Market imperfection

Undoubtedly, the financial intermediaries due to their larger volume of transaction, are able to reduce their average fixed cost and consequently to lessen the exchange cost per unit.

Diversification

Indisputably, we can state that the larger the volume of financial portfolio the greater the diversification[3] that can be achieved, which in turn results in the reduction of risk.

For example, one can put assets in different categories: bonds, stocks, precious metals, and real estate.

Certainly, such a diversification can be much easily achieved from financial intermediaries than from individual householders.

Specialisation

The operation of the financial intermediaries is entrusted to professional staff with expertise in portfolio management, asset selection, negotiation, and general financial services. On the contrary, it is not anticipated from individuals to have a similar expertise.

Certainty

Due to their volume of transactions, the financial institutions of financial markets, as earlier stated, reduce the risk through the diversification and at the same time because of a better scheduling of inflows-outflows, reduce the uncertainty to the individuals.

Miscellaneous services

In addition to their main role in financial intermediation, the financial institutions can offer non-income services tailor made to the specific needs of the ultimate wealth-owners. For example, the financial markets can offer different types of mutual funds oriented to specific group needs, i.e. age, income, time frame, and tolerance to risk.

Manolis Anastopoulos, Economist, Financial Analysis, University of Leicester

[1] Primary securities are issued by a firm to raise new capital and are exchanged via an underwriter in the primary market.

[2] Secondary securities are claims against financial intermediaries who are holders of financial assets and are exchanged in the secondary market.

[3] A well-worn adage, states “do not put all your eggs in one basket”

Επανάληψη ΑΟΘ: Ερωτήσεις για την ζήτηση

Επανάληψη! Μια ευκαιρία για τη σκέψη μας να ξεκαθαρίσει (μεταξύ άλλων) εκείνα τα «γιατί» που βρίσκονται πίσω από γνωστά θέματα.

Για παράδειγμα, στη θεωρία της ζήτησης έχουμε μάθει πολλά σχετικά με τη συμπεριφορά του καταναλωτή. Κανόνες, νόμους και λογικές που συνδέονται μεταξύ τους. Αυτές οι σχέσεις γίνονται πιο εύκολα αντιληπτές όταν έχουμε κατανοήσει  τους λόγους που αιτιολογούν την εμφάνισή τους.

Με τις παρακάτω 10 ερωτήσεις για την επανάληψη της ζήτησης πιστεύουμε ότι θα έχουμε συμβάλλει προς αυτή την κατεύθυνση.

 

Ερωτήσεις

  1. Όταν η συνθήκη ceteris paribus συνοδεύει τη σχέση δυο μεταβλητών (μεγεθών) πρακτικά τι εννοούμε;
  1. Στην αγορά ενός αγαθού συμμετέχουν τρεις καταναλωτές. Είναι απαραίτητο ότι σε όλα τα διαθέσιμα επίπεδα τιμής (μιας άσκησης) να είναι διατεθειμένοι και οι τρεις να ζητήσουν κάποια ποσότητα; Ανάλογα με την απάντησή σας σκεφτείτε ποια θα είναι η αγοραία ζητούμενη ποσότητα ανά τιμή.
  1. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ ζητούμενης ποσότητας και ζήτησης για ένα αγαθό;
  1. Η αύξηση της τιμής του μοσχαρίσιου κρέατος θα αυξήσει τη ζήτηση του (υποκατάστατου) χοιρινού. Αυτό θα συμβεί ανεξάρτητα από τη σχέση της αυξημένης τιμής του μοσχαρίσιου κρέατος και της τιμής του χοιρινού;
  1. Έστω ότι η συνάρτηση ζήτησης για ένα αγαθό είναι η QD = 20 – 2P. Στην αλγεβρική αυτή σχέση μπορούμε ανά τιμή να υπολογίσουμε τις ποσότητες που είναι διατεθειμένος να ζητήσει ο συγκεκριμένος καταναλωτής. Σε ποιο συμπέρασμα καταλήγετε αν η τιμή του αγαθού διαμορφωθεί στις 12 χρηματικές μονάδες;
  1. Στην ευθύγραμμη καμπύλη ζήτησης (linear demand curve) ενός αγαθού που τέμνει τους άξονες, σε τιμές κάτω (μικρότερες) από την τιμή του μέσου (Μ) η ζήτηση είναι ανελαστική, ενώ αντίθετα για τιμές πάνω (μεγαλύτερες) αυτής του μέσου (Μ) είναι ελαστική. Γιατί συμβαίνει αυτό ενώ αναφερόμαστε στο ίδιο αγαθό;
  1. Εάν υπολογίζατε με μαθηματικό τρόπο την κλίση της ευθείας (slope of a straight line)  που περιγράφεται από τη γραμμική συνάρτηση QD = α + βΡ, θα βρίσκατε ότι ισούται με ΔQD / P (το οποίο και χρησιμοποιούμε) ή με το αντίστροφο; Αν καταλήξετε στο δεύτερο, ως προς ποιο άξονα υπολογίζουμε την κλίση της ευθείας QD = α + βΡ όταν θεωρούμε ότι το β = ΔQD / P;
  1. Η αναγκαιότητα ενός αγαθού και η ύπαρξη ή όχι υποκατάστατων αυτού, εμφανίζονται και στην τιμή της ED του αγαθού; Το ενδεχόμενο ένα αγαθό να μην έχει υποκατάστατα το καθιστά απαραίτητα και αναγκαίο, δηλαδή ανελαστικής ζήτησης;
  1. Γιατί στην χρησιμότητα της ED (για το κράτος – φορολογία αγαθών) χρησιμοποιείται στο σχολικό βιβλίο παράδειγμα αγαθού ανελαστικής ζήτησης;
  1. Σε ένα αγαθό έχουμε (λόγω μεταβολής κάποιου προσδιοριστικού παράγοντα) ποσοστιαία μεταβολή της ζήτησής του έστω κατά + 20%. Τι συμπέρασμα βγάζετε αν σε κάποιο επίπεδο τιμής (από αυτές που ισχύουν για τις συγκεκριμένες συναρτήσεις ζήτησης) εξετάσετε την ποσοστιαία μεταβολή των ζητούμενων ποσοτήτων επί των δύο διαφορετικών καμπυλών ζήτησης;

Επιμένουμε στην άποψή μας  ότι ο προβληματισμός (εύκολος ή δύσκολος) βοηθάει πάντα την σε βάθος κατανόηση ενός θέματος. Κάτι το οποίο δίνει τη δυνατότητα να ανταπεξέλθουμε και σε ασκήσεις – ερωτήσεις που είναι εκφρασμένες λίγο διαφορετικά από το συνηθισμένο τρόπο.

Καλή συνέχεια στην επανάληψη αλλά και εμπιστοσύνη στο αποτέλεσμα αυτής.

Coronavirus (Covid-19): Αντιμέτωποι με μια διαφορετική ύφεση

Σε αυτή την πολύπλευρη κρίση που δημιούργησε ο Covid-19 η σκέψη μας έπρεπε να κάνει μια ιεράρχηση αναγκών. Και η πρώτη και περισσότερο σημαντική ανάγκη δεν ήταν να ασχοληθούμε με την ύφεση αλλά με την «περιφρούρηση» της ανθρώπινης ζωής.

Σήμερα η προσπάθεια του ιού να κερδίσει (σε μεγάλη κλίμακα) την ύπαρξή μας εμφανίζεται να υποχωρεί. Αυτό είναι το χρονικό σημείο για το δεύτερο σε προτεραιότητα τομέα διοχέτευσης της σκέψης μας – και αυτός είναι της οικονομίας.

Οι παγκόσμιες οικονομικές συνέπειες από την ύφεση

Η παγκόσμια κοινότητα άμεσα – και με καθυστέρηση σε ορισμένες χώρες - επέβαλε lockdown στους περισσότερους τομείς του παραγωγικού και όχι μόνο ιστού. Αναμφίβολα επηρεάστηκε αρνητικά το εισόδημα που βέβαια (εκτός άλλων) μεταφράζεται και σε μείωση της κατανάλωσης.

Κατά συνέπεια η συρρίκνωση της οικονομίας ήταν αναμενόμενη. Μια νέα ύφεση εμφανίζεται.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε τις εκτιμήσεις του Oxford Economics για μείωση του παγκόσμιου Α.Ε.Π κατά περίπου 3 % σε ετήσια βάση για το 2020.  Πρόσθετα η αναφορά του CNBC με στοιχεία που ανακοίνωσε η Κίνα σύμφωνα με τα οποία η οικονομία της συρρικνώθηκε το πρώτο τρίμηνο του έτους κατά 6,8% (σε ετήσια βάση) του ΑΕΠ. 

Είναι σημαντικό να προσέχουμε ότι οι περισσότερες από τις εκθέσεις αναφέρονται στο 1ο και 2ο τρίμηνο του 2020.

Το κράτος παρεμβαίνει στην αγορά

Η κρατική παρέμβαση δήλωσε παρούσα διοχετεύοντας στην αγορά αρκετά δις ευρώ ή τρις δολάρια. Μια απαραίτητη κίνηση στην προσπάθεια σταθεροποίησης των έντονων κλυδωνισμών  που δέχτηκαν όλες οι βασικές οικονομικές μονάδες.

Οι τρόποι χρηματοδότησης ήταν διαφορετικοί όπως και το κόστος εξυπηρέτησής τους. Με κάποιους θα συμφωνήσουμε, με άλλους όχι.

Είναι απόφαση της εκάστοτε εφαρμοζόμενης οικονομικής πολιτικής να επιλέξει το πως η οικονομία θα «δανείσει» την ίδια την οικονομία. Τρόποι υπάρχουν πολλοί - μέσω έκδοσης ομολόγων, μέσω νέων πιστωτικών γραμμών από τον ESM (για την ΕΕ) ή μέσω προσφοράς νέου χρήματος, κ.α.

Πρέπει να σταθμιστούν οι συνέπειες της κάθε πολιτικής. Και το βασικό ερώτημα είναι: Αύξηση χρέους ή πιθανή εμφάνιση πληθωρισμού λόγω εμφάνισης «νέου» χρήματος;

Στην Ευρώπη οι περισσότερο πληγείσες χώρες επιθυμούν την μεγαλύτερη δυνατή ομαδοποίηση (αμοιβαιοποίηση) του χρέους - και εδώ παρατηρείται η άρνηση κυρίως της Γερμανίας στην έκδοση ενός ευρωομολόγου. Με άλλα λόγια η «ενωμένη» Ευρώπη δεν επιθυμεί και «ενιαίο» κόστος δανεισμού!

Προς αυτή την κατεύθυνση δεν θα θέλαμε να δούμε τις φτωχές χώρες να δανείζονται από «ταμεία» με κόστος χρήματος ιδιαίτερα μεγαλύτερο από τα αρνητικά επιτόκια με τα όποια έγινε η χρηματοδότηση των ταμείων.

Αναφερόμαστε σε υγειονομική κρίση και όχι σε κρίση κακής διαχείρισης των οικονομικών.

Μέσα σε αυτό το οικονομικό σκηνικό δεν λείπουν οι αλληλοκατηγορίες μεταξύ των ισχυρών, ούτε ασφαλώς οι θεωρίες συνωμοσίας. Αναμενόμενα και αυτά!

 

Οι συγκρίσεις με την ύφεση που προκλήθηκε από τις κρίσεις του 1929 και 2008

Στην αρθρογραφία των ημερών γίνεται σύγκριση της τωρινής κρίσης με τις αντίστοιχες που γνώρισε η παγκόσμια οικονομία το 1929  και 2008. Και σύμφωνα με κάποιες απόψεις οι οικονομικές συνέπειες θα είναι ανάλογες ή και χειρότερες. Σύμφωνα με το BBC το ΔΝΤ (IMF) χαρακτηρίζει αυτή την κρίση τη χειρότερη μετά την μεγάλη ύφεση της 10ετίας του 1930.

Η δική μας άποψη δεν θα συμφωνήσει με τις παραπάνω αναφορές και οι λόγοι της διαφωνίας μας είναι αρκετοί.

Το περιβάλλον της μεγάλης ύφεσης του 1929 και 2008

Αρχικά να θυμίσουμε ότι υπάρχουν ενδογενείς και εξωγενείς παράγοντες της οικονομίας που μπορούν να την οδηγήσουν στην ύφεση. Και η σημερινή κρίση ανήκει στην δεύτερη κατηγορία παραγόντων αντίθετα με εκείνες του 1929 (Ξεκίνησε από το Χρηματιστηριακό κραχ στις Η.Π.Α) και 2008 (κατάρρευση του χρηματοπιστωτικού ιδρύματος Lehman Brothers) που δημιουργήθηκαν από μηχανισμούς της ίδιας της οικονομίας.

Πιο συγκεκριμένα το 1929 βρίσκει την πλειοψηφία των πολιτών και επιχειρήσεων της Αμερικής υπερχρεωμένες από τη σύναψη δανείων τα οποία διοχετεύουν στο Χρηματιστήριο. Και βέβαια η «φούσκα» των υπερτιμημένων μετοχών κάποια στιγμή έσπασε. Οι συνέπειες είναι γνωστές όχι μόνο για τις Η.Π.Α αλλά και για την παγκόσμια οικονομία με την μεγάλη ύφεση (Great Depression) που ακολούθησε για τα επόμενα σχεδόν 10 χρόνια.

Το 2008 το χρηματικό ίδρυμα Lehman Brothers πληρώνει το τίμημα της αλόγιστης διαχείρισης που αφορά τα στεγαστικά δάνεια αλλά και τα τοξικά ομόλογα. Μια νέα «φούσκα» είχε πάλι σπάσει που οδήγησε και πάλι σε μια παγκόσμια πολυετή κρίση.

Οι διαφορές με τη σημερινή ύφεση (2020)

Σήμερα 2020 το χτύπημα στην οικονομία έρχεται από ένα ιό. Και ασφαλώς αυτό το γεγονός δεν σχετίζεται με την εμφάνιση μιας νέας «φούσκας» που δημιουργήθηκε από λανθασμένη οικονομική διαχείριση.

Τα διαφορετικά αίτια εμφάνισης των κρίσεων στην οικονομία ασφαλώς διαφοροποιούν τόσο τα μέσα όσο και τον απαιτούμενο χρόνο αντιμετώπισής τους.

Η άποψή μας για τη σημερινή ύφεση και αναφορικά με το μέγεθος και την έντασή της παραμένει η ίδια. Δύο είναι οι καθοριστικοί παράγοντες. Το πότε θα βγουν στην κυκλοφορία το εμβόλιο και φάρμακα αντιμετώπισης του ιού και ο περιορισμός της διασποράς του.

Αναφορικά με το rebound της οικονομίας εξακολουθούμε να πιστεύουμε ότι θα είναι έντονο αν υπάρξει θετική εξέλιξη στους παραπάνω παράγοντες. Σχετική η εκτίμηση του ΔΝΤ: «IMF expects global growth to rebound to 5.8% next year if the pandemic fades in the second half of 2020».  Πηγή: https://www.bbc.com/news/business-52273988

Οι οικονομικές συνέπειες της Ελλάδος από την ύφεση

Η φτωχή Ελλάδα, το απείθαρχο παιδί της Ευρώπης, παραδίδει μαθήματα οργάνωσης, προγραμματισμού, ελέγχου και πειθαρχίας!  Μεγάλη μερίδα του τύπου και των διανοούμενων ανά τον κόσμο αναφέρονται με κολακευτικά λόγια για τον τρόπο αντιμετώπισης της πανδημίας από τη χώρα μας.

Πίσω από το λεκτικό χαρακτήρα αυτής της παγκόσμιας αναγνώρισης βρίσκεται το ισχυρό χαρτί που δεν πρέπει να αφήσουμε ανεκμετάλλευτο. Και αυτό σχετίζεται με την αλλαγή της οπτικής που μας παρατηρούν αλλά και με τη συνειδητοποίηση από εμάς τους ίδιους των πραγματικών δυνατοτήτων μας.

Χωρίς να παραγνωρίζουμε τις οικονομικές συνέπειες της αναγκαστικής καραντίνας της αγοράς η σκέψη μας προχωράει στο αύριο. Και σε αυτή την κοντινή μέρα διακρίνουμε τη δυνατότητα ενός μικρού κράτους να μεγαλώσει μέσα από τη  θλιβερή εμπειρία του Κορωνoϊού (Covid-19)!

Η Ελλάδα στο αύριο

Η χώρα διαψεύδοντας τον εαυτό της συνειδητοποιεί πολλά στοιχεία για την πραγματική ταυτότητά της.

Ναι, διαθέτει ικανότατους ανθρώπους για θέσεις κλειδιά. Ναι, ένα διαλυμένο από την προηγούμενη οικονομική κρίση σύστημα υγείας ανταπεξέρχεται πολύ ικανοποιητικά στην υγειονομική βόμβα που προέκυψε. Ναι, το επίπεδο των επιστημόνων της βρίσκεται σε πολύ υψηλό επίπεδο. Ναι, προσαρμόζεται πολύ γρήγορα σε νέες μορφές εργασίας που απότομα εμφανίζονται. Ναι, προγραμματίζει έγκαιρα ένα πλάνο δράσης. Ναι, η πλειοψηφία ακολουθεί τον προγραμματισμό.

Παράγοντες που πρέπει να προσέξουμε

Μετά τα πρώτα δημοσιονομικά μέτρα στήριξης του πληθυσμού και βέβαια με το κόστος που αυτά συνεπάγονται θα πρέπει να αξιολογήσουμε πολύ σοβαρά τα παρακάτω:

  • Όταν ο κορωνοϊός θα είναι παρελθόν ας αναλογιστούμε την έκρηξη της τουριστικής δραστηριότητας που θα παρατηρηθεί. Ήδη ξένοι tour operators στρέφουν τους πελάτες τους προς μια από τις ασφαλέστερες για υγειονομικούς λόγους χώρα. Να θυμηθούμε ότι ο τουρισμός συμμετέχει στο περίπου 25 % του Α.Ε.Π της χώρας μας.
  • Τα μέτρα διατήρησης ικανοποιητικής απόστασης μεταξύ των ατόμων που θα υπάρξουν μετά το άνοιγμα των καταστημάτων, χώρων παροχής εκπαίδευσης και γενικά υπηρεσιών, χώρων εστίασης, café ή bar ασφαλώς θα μειώσουν την παρουσία πελατών, άρα και τον τζίρο των επιχειρήσεων.

Η άποψή μας είναι ότι αυτό θα είναι προσωρινό. Δεν θα αργήσει η στιγμή της ολικής άρσης των εν λόγω περιορισμών. Και αυτό γιατί - ακούγοντας τους ειδικούς - καταλαβαίνουμε ότι η στιγμή του πλήρους ελέγχου του ιού (λόγω ανακάλυψης φαρμάκων, εμβολίου ή απόκτησης ανοσίας) δεν θα είναι μακριά.

Ανεξάρτητα από αυτό μια ενδεχόμενη μείωση των φορολογικών συντελεστών ίσως αποτελέσει κίνητρο για το άνοιγμα νέων επιχειρήσεων που θα θελήσουν να μπουν στην αγορά διεκδικώντας μερίδιο αυτής. Οι πελάτες θα είναι «εδώ» και ορισμένοι από αυτούς ίσως προτιμούν την ποιότητα της απόστασης έναντι της ποσότητας του συνωστισμού.

  • Οι νέες μορφές εργασίας - όπως για παράδειγμα η τηλεργασία - αναμφίβολα θα δημιουργήσουν (προσωρινά) διαρθρωτική ανεργία. Όμως μια σύγχρονη κοινωνία μεταβάλλεται. Επομένως η απόκτηση ικανοτήτων από το εργατικό δυναμικό απαραίτητων για να «αντιμετωπιστούν» οι νέες ανάγκες δεν μπορεί να αγνοηθεί.
  • Η σημερινή συρρίκνωση του εισοδήματος δεν θα πρέπει να μας οδηγήσει στο αύριο στην υιοθέτηση «ανορθόδοξων» τρόπων για να κερδίσουμε αυτό που χάσαμε. Τα φαινόμενα αισχροκέρδειας μακροχρόνια δεν λειτουργούν υπέρ μας. Και είναι η ώρα να «ξεφύγουμε» από τέτοιου είδους κοντόφθαλμες λογικές. 
  • Οι κομματικές αντιπαραθέσεις αργά ή γρήγορα θα εμφανιστούν. Είναι αναμενόμενο κάτι τέτοιο όσο πλησιάζουμε προς το τέλος του υγειονομικού προβλήματος. Ελπίζουμε αυτή τη φορά να είναι εποικοδομητικές και όχι ψηφοθηρικές.

Επίλογος

Η ανθρωπότητα με την εμφάνιση του Κορωνοϊού (Covid-19) γνώρισε άλλη μια πανδημία. Το θλιβερό αποτέλεσμα της απώλειας ανθρώπινων ζωών πρέπει να μας κάνει σοφότερους. Και αυτή η νέα σοφία αφορά πολλές πλευρές του τρόπου που αντιλαμβανόμαστε την «ωραία ζωή».

Οι δυσμενείς οικονομικές επιπτώσεις από την ύφεση γρήγορα μπορούν να αποκατασταθούν αν συνειδητοποιήσουμε την αποτελεσματικότητα της συλλογικής - ενιαίας δράσης.

Οι προσπάθειες κτισίματος ηγετικής φυσιογνωμίας που δυστυχώς πάντα έπονται παρόμοιων καταστάσεων αποβλέπουν σε μια οικειοποίηση του «καλού». Μια τέτοια προσέγγιση προσδίδει σε αυτό μια  «ιδιόρρυθμη» έννοια που δεν συνάδει με το γενικό καλό.

Οι σκέψεις μας (προσωρινά) σταματούν αναφέροντας τη ρήση του Φρίντριχ Νίτσε:

«ό,τι δεν σε σκοτώνει σε κάνει πιο δυνατό»