Εκπαίδευση και κοινωνική συμβίωση

Στο άκουσμα της λέξης εκπαίδευση η πρώτη σκέψη μεταφέρεται στις διάφορες βαθμίδες του σχολικού - πανεπιστημιακού περιβάλλοντος όπου η διδασκαλία διαφόρων γνωστικών αντικειμένων στους νέους αποτελεί το αντικείμενο της προσφερόμενης υπηρεσίας

Αν και σε επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε συγκεκριμένα στις παθογένειες, στα αδύνατα σημεία αλλά και σε προτάσεις βελτίωσης του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος θεωρούμε απαραίτητο να τονίσουμε ότι όταν αναφερόμαστε στην εκπαίδευση δεν εννοούμε μόνο εκείνη τη διαδικασία που σχετίζεται με τη διδασκαλία μαθημάτων που οδηγούν στην γενική μόρφωση και αργότερα σε συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα.

Διδάσκοντας τι σημαίνει κοινωνική συμβίωση

Τα άτομα - μέλη της κοινωνίας - χρειάζεται να διδαχθούν συμπεριφορές και τρόπους «κατάλληλης» παρουσίας που να συνάδουν με την έννοια της ομαδικής συμβίωσης. Και βέβαια στις οργανωμένες κοινωνίες ανθρώπων δεν μπορούμε να αποδεχτούμε την «προσωπική» αντίληψη για την πορεία ζωής  να λειτουργεί σε βάρος του συνόλου.

Ασφαλώς είναι αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός η επιλογή του τρόπου ζωής ταυτόχρονα όμως αποτελεί και ανειλημμένη υποχρέωσή του, οι όποιες επιλογές του, να μην καταργούν τα δικαιώματα που αναφύονται μέσα από την ομαδική συμβίωση.

Στο σημείο αυτό γίνεται ορατή η αναγκαιότητα της διδασκαλίας εκείνων των συμπεριφορών οι οποίες δεν θίγουν την λειτουργία και συνοχή του κοινωνικού ιστού προς χάριν του εγώ.

Η παραπάνω προσέγγιση προσδίδει στην εκπαίδευση μια διάσταση που περιλαμβάνει «πρόσθετα» πεδία πέραν της διδασκαλίας των κλασικών μαθημάτων Και βέβαια σε μια περισσότερο ακριβή διατύπωση δεν θα έπρεπε να αναφερόμαστε σε «πρόσθετα» πεδία αλλά σε συμπληρωματικά, αυτονόητα και ατυχώς ξεχασμένα ή εσκεμμένως εγκαταλελειμμένα.

Είναι γνωστό ότι τυπικοί και άτυποι κανόνες χαρακτηρίζουν αλλά και καθοδηγούν την λειτουργία μιας δημοκρατικά οργανωμένης κοινωνίας η οποία αποτελείται από ομάδες  που λειτουργούν σαν αλληλοεπηρεαζόμενα υποσυστήματα.

Ασφαλώς οι παραπάνω επιμέρους ομάδες (υποσυστήματα) λειτουργούν και πλαισιώνονται από  κανόνες, μεθόδους και διαδικασίες που δεν είναι δυνατόν να αγνοούνται ή να μην εφαρμόζονται από όλα τα μέλη.

Είναι λοιπόν εύλογο ότι «κάποιος» πρέπει να περάσει στα μέλη τη συνείδηση της ομάδος που προσπαθεί για την επίτευξη κοινών στόχων.

Περιγράφουμε λοιπόν μια ευρύτερη ανάγκη που χρειάζεται να καλυφθεί. Αυτή της εκπαίδευσης πολιτών, δηλαδή ατόμων που προετοιμάζονται για μια συνειδητοποιημένη, ενεργή  αλλά και υπεύθυνη κοινωνική ζωή.

Για επίλογο

Ατυχώς, τα καθημερινά «βιώματα» των περισσοτέρων δεν βεβαιώνουν ότι διδασκαλία κανόνων κοινωνικής (ομαδικής) συμπεριφοράς συντελείται στους χώρους μεταφοράς της γνώσης.

Κλείνουμε τις σκέψεις μας με μια ευχή « Η λέξη αυτονόητα να αποκτήσει πάλι την χαμένη της έννοια».

Εκπαίδευση - Πως εμείς «καταλαβαίνουμε» την έννοιά της.

Η εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας προϋποθέτει από τα μέλη της – μεταξύ άλλων - την αποδοχή αλλά και εφαρμογή «κανόνων» ατομικής και ομαδικής συμπεριφοράς απαραίτητων για να χαρακτηριστεί σαν οργανωμένη.

Ασφαλώς όμως δεν γεννιόμαστε με τη γνώση αυτού του πλέγματος τυπικών και άτυπων κανόνων «ομαδικής» συμβίωσης. Είναι τα στοιχεία του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος μέσα στα οποία μεγαλώνουμε και αναπτυσσόμαστε σαν προσωπικότητες τα οποία έχουν αναλάβει το καθήκον ή και την υποχρέωση να μας μεταφέρουν με τον κατάλληλο τρόπο αυτά τα απαραίτητα χαρακτηριστικά της πολιτισμένης ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Η στόχευση αυτής της διαδικασίας είναι διττή. Αφενός αποσκοπεί στην προσωπική ανάπτυξη του ατόμου, και αφετέρου στην απόκτηση εκείνων των ικανοτήτων που προαπαιτούνται για  να ονομαστεί το άτομο υγιές μέλος της κοινωνίας.

Υπάρχει μια λέξη που η πραγματική της έννοια περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες που θα προσφέρουν αυτά τα απαραίτητα εφόδια στον άνθρωπο που ονομάζεται πολιτισμένος και ο οποίος θα είναι εκείνος που θα διαιωνίσει το ανθρώπινο είδος με την προοπτική του καλύτερου αύριο. Αυτή η λέξη ονομάζεται εκπαίδευση.

Τι είναι εκπαίδευση;

Προσπαθώντας να προσεγγίσουμε όχι τόσο τον επιστημονικό ορισμό της όσο την μορφή με την οποία παρουσιάζεται καθημερινά στη ζωή μας θα χαρακτηρίζαμε την εκπαίδευση σαν μια πολυπαραγοντική διαδικασία μεταφοράς γνώσης ή εφοδίων για την κατάκτησή της από τα άτομα που την κατέχουν σε εκείνα  που έχουν την διάθεση ή και απαιτείται (τουλάχιστον σε κάποιο επίπεδο) να την αποκτήσουν.

Ανεξάρτητα από το πεδίο εφαρμογής της θεωρούμε  απαραίτητο να καταστήσουμε σαφές ότι εκπαίδευση δεν σημαίνει μεταφορά στείρας γνώσης η οποία ενσωματώνεται με κάποιο τρόπο στη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Μια τέτοια διαδικασία εμφύτευσης της πληροφορίας δημιουργεί Την αυτοπαγίδευση της περίπου γνώσης ή θα ήταν χρήσιμη περισσότερο σε ένα είδος robot παρά στο σκεπτόμενο ανθρώπινο ον.

Η εκπαίδευση κατά την δική μας άποψη δεν είναι μια στατική διαδικασία για την παροχή συγκεκριμένου «όγκου» γνώσης και με συγκεκριμένο χρόνο περάτωσης. Ακριβώς αντίθετα, εμπεριέχει (ποσοτική και ποιοτική) δυναμική με τον παράλληλο εφοδιασμό των μελών της κοινωνίας με εκείνα τα στοιχεία που θα οδηγούν την εκάστοτε μορφή του κόσμου να βελτιώνεται μέσα στο χρόνο.

Που πρέπει να στοχεύει η εκπαίδευση

Σύμφωνα με την παραπάνω οπτική η εκπαίδευση πρέπει να είναι η διαδικασία του διδάσκομαι πως να μαθαίνω, να αναλύω, να συμπεραίνω και να κρίνω με αποτέλεσμα την βελτίωση της γνώσης προς όφελος του ατόμου και της ομάδος.

Η εκπαίδευση λοιπόν πρέπει να αποσκοπεί στην ανακάλυψη - κατάκτηση της  γνώσης από τα άτομα τα οποία έχουν προηγουμένως αφενός χαρτογραφήσει και αφετέρου διδαχτεί εκείνα τα «μονοπάτια» που θα οδηγήσουν στην εν λόγω επιδίωξη.

Ασφαλώς  η παραπάνω διαδικασία που περιγράφουμε είναι πολύ περισσότερο «επίπονη σε σχέση με το να συντάξουμε ένα «δεκάλογο» οδηγιών προς ναυτιλλομένους απαιτώντας τον παπαγαλισμό του από τη νέα γενιά (Τι πρέπει να μεταφέρουμε στους νέους; Έτοιμη γνώση ή εργαλεία σκέψης για την κατάκτησή της;).

Μια τέτοια καθ΄υπαγόρευση μεταφορά δεν επιτρέπει την «αμφίδρομη» επικοινωνία σκέψης μεταξύ πομπού και δέκτη με αποτέλεσμα η πιθανή υιοθέτησή της να μετατρέπει τον δέκτη σε ένα παθητικό παραλήπτη αταξινόμητων πληροφοριών στερώντας του την δυνατότητα κατανόησης  και επομένως αξιόλογης κρίσης

Πανελλαδικές εξετάσεις- Μπράβο σου που δεν αγνόησες το «δικαίωμα» της δεύτερης ευκαιρίας!

Και έτσι όπως η κατάθεση των μηχανογραφικών πλησιάζει προς το τέλος της αυτό που μένει για να κλείσει και ο φετινός κύκλος των πανελλαδικών εξετάσεων είναι η ανακοίνωση προς τα τέλη Αυγούστου των βάσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Η συμπλήρωση του μηχανογραφικού ή καλύτερα ο τρόπος συμπλήρωσής του είναι η τελευταία κίνηση που βρίσκεται στην δική μας σφαίρα επιρροής μια και ασφαλώς στις βάσεις εισαγωγής δεν μπορούμε να παρέμβουμε.

Συμπληρώνοντας το μηχανογραφικό

Κάθομαι λοιπόν τώρα και καταγράφω τη σειρά προτίμησής μου για τις σχολές (του πεδίου που με ενδιαφέρει) έχοντας συγκεντρώσει πληροφορίες από άτομα που έχουν (τουλάχιστον) αρκετή γνώση του συγκεκριμένου χώρου αλλά ακούγοντας συγχρόνως - ενίοτε αναγκαστικά - και άλλους που έχουν το «εγκληματικό» θράσος να ανακηρύσσουν τον εαυτό τους γνώστη και μάλιστα σύμβουλο επί των πάντων.

Πρόκειται ασφαλώς για μια πολύ δύσκολη διαδικασία φιλτραρίσματος και στη συνέχεια παντρέματος επιθυμιών, πρέπει, δεδομένων και πληροφοριών η οποία όχι σπάνια  καταλήγει σε λανθασμένες επιλογές ή ακόμα και στο «στρίμωγμα» σχολών στο μηχανογραφικό προκειμένου να ονομαστώ φοιτητής. Αυτές οι τελευταίες όμως επιλογές «βρίσκονται» συνήθως πολύ μακριά από εκεί όπου εγώ πραγματικά θέλω.

Οι σημερινές σκέψεις μας - αφού πρώτα παρακαλέσουμε (θερμά) τους αυτοαποκαλούμενους γνώστες να σταματήσουν να προσφέρουν «σοφία» που δεν κατέχουν -  αφορούν κυρίως αυτή την προσπάθεια στριμώγματος σχολών στο μηχανογραφικό με βασικό κριτήριο ότι αυτές θα μας δώσουν (τουλάχιστον) το φοιτητικό πάσο!

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι δεν «πήγα» τόσο καλά όσο θα ήθελα για να περάσω σε μια από τις βασικές σχολές της προτίμησής μου και βέβαια προβληματίζομαι για το τι να κάνω.

Η απόφαση μου για το μετά ασφαλώς εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες (μεταξύ των οποίων και ο οικονομικός) τους οποίους πρέπει να σταθμίσω με ψυχραιμία αλλά και κατόπιν ειλικρινούς συζήτησης με γονείς, καθηγητές, γνωστούς αλλά κυρίως με τον εαυτό μου.

Ερωτήσεις που με αφορούν

Κανείς άλλος εκτός από εμένα δεν ξέρει καλύτερα τις απαντήσεις των παρακάτω ερωτήσεων που ενδέχεται να καθορίσουν το μετά μου:

  1. Κατάλαβα τι ακριβώς δεν πήγε καλά και σύμφωνα με το πως το περίμενα;
  2. Αυτό που «περίμενα» συνοδεύτηκε από την ανάλογη προσπάθεια;
  3. Μήπως δεν ξεκαθάρισα τη διαφορά του θέλω από αυτή του περιμένω;
  4. Θεωρώ ότι «έδωσα» όλα εκείνα που μπορούσα και συγχρόνως «άκουσα» τους ανθρώπους που άξιζε να εμπιστευτώ;
  5. Γνωρίζω το δικαίωμά μου στη δεύτερη ευκαιρία;
  6. Συνειδητοποιώ ότι στην περίπτωση μιας νέας προσπάθειας αυτή θα αφορά ένα (μόλις) χρόνο  – ενώ ενδεχομένως θα επηρεάσει μεγάλο μέρος της ζωής μου ;
  7. Έχω σκεφτεί ότι αναλαμβάνοντας σε ένα θέμα (όχι για τα μάτια των άλλων) το μέρος της ευθύνης που μου αναλογεί «υπογράφω» την ύπαρξη καλύτερου αποτελέσματος την δεύτερη φορά που θα το αντιμετωπίσω;
  8. Η απάντησή μου στο ερώτημα «αν θέλω να ασκήσω το δικαίωμα στη δεύτερη ευκαιρία» είναι η λέξη «ΠΟΛΥ»;

Η γνώμη μας

Μέσα στη καρδία του καλοκαιριού ακούγεται «εφιαλτικό» σενάριο για ένα 18χρονο που μόλις τέλειωσε τις πανελλαδικές εξετάσεις να αρχίζεις συζητήσεις που να καταλήγουν στο ερώτημα «μήπως να ξαναδώσω»;

Το καλοκαίρι είναι εδώ και πρέπει να το χαρείτε αλλά κάπου εκεί προς τα τέλη Αυγούστου σκεφτείτε ότι καλοκαίρια θα υπάρξουν πάρα πολλά στη ζωή σας πανελλαδικές όμως λίγο δύσκολο πάνω από 2 φορές.

Αν δεν αρνείστε την αλήθεια της προηγούμενης πρότασης και αν απαντήστε «άκοπα» στις παραπάνω ερωτήσεις μη φοβηθείτε τη δεύτερη προσπάθεια. Αυτή η αίσθηση του «πάλι θα πρέπει να πιάσω αυτά τα μαθήματα» φαντάζει κάτι σαν τρομακτική μόνο στο τώρα. Αν η απόφασή σας είναι «πραγματική» και αντιπροσωπεύει κυρίως το δικό σας θέλω σε πολύ λίγο διάστημα το προηγούμενο συναίσθημα θα έχει χαθεί.

Με την εμπειρία που αποκτήσατε αλλά και με τις όποιες διορθωτικές αλλαγές στο σκεπτικό σας σε ένα μόλις χρόνο το πιο πιθανό είναι να πείτε αλλά και να επαναλαμβάνετε συχνά στον εαυτό σας «Μπράβο σου που δεν αγνόησες το δικαίωμα της δεύτερης ευκαιρίας»

ΑΟΘ - Η «μετάφραση» της βαθμολογίας των πανελλαδικών εξετάσεων 2018

Η ανάλυση της κλιμάκωσης των βαθμών των πανελλαδικών εξετάσεων στο μάθημα των Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (ΑΟΘ) έχει πολλαπλά οφέλη για τους ενδιαφερόμενους μαθητές, για τα πανεπιστήμια που θα τους υποδεχτούν σαν φοιτητές, αλλά και για τους υπεύθυνους σχεδιασμού της οικονομικής παιδείας στην Ελλάδα.

Οι μαθητές που αποφασίζουν να σπουδάσουν οικονομικά

Η απόφασή τους αυτή (συνήθως) γίνεται χωρίς ιδιαίτερη έρευνα των δεδομένων και προοπτικών αλλά με βασικό κριτήριο την αίσθηση της πιθανής αδυναμίας εισόδου σε άλλες σχολές που απαιτούνται περισσότερα μόρια. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να γίνει «τουλάχιστον» μια δεύτερη σκέψη με πιο σωστή ανάλυση των δεδομένων.

Η παγίωση ενός ποσοστού τα τελευταία 2 χρόνια της τάξεως περίπου του 35,5 % με βαθμολογία κάτω του 10 (Πίνακας 1) είναι αφενός ανησυχητική και αφετέρου θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη από τα άτομα που θα επιλέξουν τις οικονομικές σχολές πιστεύοντας ότι σε αυτές βρίσκεται η εύκολη «πύλη εισόδου».

ΑΟΘ -Βαθμολογίες πανελλαδικών κάτω του 10 (έτη 2017 - 2018) Manolis Anastopoulos - https://econtopia.gr

Ένα δεύτερο στοιχείο που πρέπει να μην παραληφθεί είναι ότι παρά την «ανησυχητική» ευκολία των φετινών θεμάτων (ΑΟΘ - Σχολιασμός θεμάτων-Πανελλαδικές 2018) σε σχέση με τα αντίστοιχα του 2017 που χαρακτηρίστηκαν, και όχι άδικα, τα δυσκολότερα της τελευταίας 10ετίας, η διαφοροποίηση της  βαθμολογίας  ουσιαστικά βρίσκεται στην κλίμακα βαθμών 18 – 20 (Πίνακας 2)

ΑΟΘ - Κλιμάκωση Βαθμολογίας πανελλαδικών (έτη 2017 - 2018) Manolis Anastopoulos - https://econtopia.gr

Συνοψίζοντας, το γεγονός ότι μεταξύ 2 ετών με θεαματική διαφοροποίηση της δυσκολίας των θεμάτων ένα ποσοστό της τάξεως του 35,5 % έγραψε κάτω από τη βάση του 10 και ένα μέσο (μεταξύ των 2 ετών) ποσοστό της τάξεως του 16 % έγραψε βαθμούς στην κλίμακα 18 -20 δεν θα δικαιολογούσε τον χαρακτηρισμό του μαθήματος σαν «εύκολο» και κατά συνέπεια την επιλογή του από τους μαθητές με «δεδομένο» ότι θα γράψουν καλά.

Αυτοί που σχεδιάζουν την πολιτική στον ευρύτερο χώρο της παιδείας

Θα πρέπει «κάποια» στιγμή να αντιμετωπίσουν το έργο τους με μια περισσότερο υπεύθυνη στάση απέναντι  στα άτομα  που επηρεάζονται από τις αποφάσεις τους.

Επομένως θα πρέπει «τουλάχιστον» να αναρωτηθούν για τα παρακάτω:

  1. Γιατί τόσο μεγάλη διαφοροποίηση του βαθμού δυσκολίας των θεμάτων μεταξύ 2 μόλις ετών;
  2. Για ποιο λόγο τα φετινά θέματα παρά την αναμφισβήτητη ευκολία τους η προβληματική και χωρίς λόγο (σε συγκεκριμένα σημεία) ασάφειάς τους «έπρεπε» να δημιουργήσει πρόβλημα στους μαθητές αλλά και στους διορθωτές;
  3. Γνωρίζουν οι υπεύθυνοι φορείς ότι σε αρκετές περιπτώσεις υπήρξε σημαντική απόκλιση στη βαθμολογία των 2 διορθωτών – βαθμολογητών; Αν ναι, ποιος είναι ο λόγος;
  4. Βάσει ποιας λογικής το μάθημα της «οικονομίας» δεν έχει τη μέγιστη βαρύτητα (συντελεστής βαρύτητας) στις «οικονομικές» σχολές;

Επίλογος

Κλείνοντας αυτή την σύντομη ανάλυση και αναφερόμενοι:

  • Στους μαθητές θα θέλαμε να τους βεβαιώσουμε ότι η επιλογή αντικειμένου σπουδών προϋποθέτει αρχικά το «ενδιαφέρον» και αργότερα την «αγάπη» προς τον συγκεκριμένο χώρο. Η προσπάθεια «εύρεσης» σε συγκεκριμένο χώρο λόγω μεγαλύτερης δυσκολίας της παρουσίας μας σε άλλον δεν είναι η καλύτερη επιλογή και συνήθως δεν θα οδηγήσει σε πετυχημένη αλλά ούτε και σε ευχάριστη επαγγελματική πορεία.

Επί πλέον οι νέοι θα πρέπει να απομακρύνουν την σκέψη τους από την «λογική» της υποτίμησης μαθημάτων. Η επιτυχία εξαρτάται (τις συντριπτικά περισσότερες φορές) από την ένταση και τη μεθοδικότητα της προσπάθειας η οποία πρέπει να υπάρχει ανεξάρτητα  από την «αίσθηση» (που συνήθως μεταφέρεται από τους έχοντες ελάχιστη ή και καθόλου γνώση ) για τη δυσκολία ή όχι ενός μαθήματος (Η εξ αποστάσεως σοφία).

  • Στους υπεύθυνους για την χάραξη πολιτικής στο χώρο της παιδείας επιθυμούμε να τους τονίσουμε ότι ακούγεται αρκετά θλιβερό να «λησμονούν» ότι η έλλειψη οικονομικής παιδείας ή η υποβάθμιση της σημασίας της δεν λειτουργεί προς την κατεύθυνση εφοδιασμού της νέας γενιάς για ένα καλύτερο αύριο.

 

Τέλος να ευχηθούμε στα παιδιά σωστές αποφάσεις αλλά και να ζητήσουμε από το «περιβάλλον» την προσφορά περισσότερο αποτελεσματικής βοήθειας προς την κατεύθυνση της λήψης «σωστών αποφάσεων» από τους νέους.

ΑΟΘ – Πανελλαδικές εξετάσεις 2018. Σχολιασμός θεμάτων.

Πριν από τα όποια σχόλιά μας για τα φετινά θέματα θέλουμε να πούμε ΜΠΡΑΒΟ στους μαθητές για την προσπάθειά τους που ολοκληρώθηκε σήμερα γράφοντας οι περισσότεροι ένα καλό βαθμό στο μάθημα  ΑΟΘ.

Είναι σημαντικό - και αυτό συμβαίνει τις συντριπτικά περισσότερες φορές - να εισπράττεις  το ανάλογο του κόπου που κατέβαλες για να πετύχεις το στόχο σου!

Αναφορικά με τα θέματα  αρχικά δυσκολευόμαστε ιδιαίτερα να «ανακαλύψουμε» την διαβάθμισή τους κάτι που μας κάνει να αναρωτηθούμε [..] για την λογικής τους.

Συγχρόνως δεν μας είναι «ορατός» ο τρόπος που παρόμοιες λογικές συμβάλλουν στην προώθηση της οικονομικής επιστήμης – μεθοδολογίας και στην προφανή διαφοροποίησή της από την λογική του αποστηθίζω έννοιες.

Σχολιασμός θεμάτων

Οι σκέψεις μας επικεντρώνονται (χωρίς να αφορούν και μόνο) στα παρακάτω σημεία:

ΘΕΜΑ Α 

Καμία ερώτηση (σύμφωνα με την δική μας οπτική) δεν είχε έστω ένα σημείο που να το χαρακτηρίσουμε «ιδιαίτερο» το δε Α2 ερώτημα μάλλον σχετίζεται περισσότερο με την κοινή λογική παρά συγκεκριμένα με την οικονομική επιστήμη.

ΘΕΜΑ Β

Αναμφισβήτητα είναι σημαντικότατη και πολύ ουσιαστική η διάκριση των μεταβολών της ζητούμενης ποσότητας και της ζήτησης. Θεωρούμε όμως ότι στην ταυτόχρονη μεταβολή θα ήταν περισσότερο ουσιαστική μια «συγκεκριμένη» αναφορά στην κατεύθυνση των μεταβολών ώστε να ελεγχθεί η ικανότητα του μαθητή στην πραγματική κατανόηση του θέματος σε σχέση με την ικανότητά του στην «απέξω» αναφορά.

ΘΕΜΑ Γ

Είμαστε της άποψης ότι πρέπει να επιλέγονται εκείνοι οι «αριθμοί» ώστε να μην είναι απαραίτητη η ανάγκη του να «λαμβάνουμε υπόψη τα δύο δεκαδικά ψηφία..» για τον υπολογισμό ή συμπλήρωση κενών.

Στο ερώτημα Γ2 ανάλογα με τον τρόπο που θα επιλέξει ο εξεταζόμενος ενδεχομένως υπάρχει διαφορά της τάξεως των 0,5 μονάδων κάτι το οποίο οφείλεται στην «στρογγυλοποίηση»..

Στο ερώτημα Γ4 το «να χαρακτηριστούν» οι συνδυασμοί δεν μας ικανοποιεί αναφορικά με την σαφήνειά του ως προς το σε «τι είδους» χαρακτηρισμό αναφέρεται το ερώτημα. Ασφαλώς ο χαρακτηρισμός ενός συνδυασμού σαν εφικτός, μέγιστος δυνατός ή ανέφικτος ΔΕΝ είναι ο μοναδικός που θα μπορούσε να υπάρξει.

ΘΕΜΑ Δ

Ερώτημα Δ2: Εδώ και χρόνια δεν  αντιλαμβανόμαστε το λόγο για τον οποίο είναι εκτός ύλης η παράγραφος 5 του Κόστους παραγωγής του 3ου κεφαλαίου η οποία αναφέρεται στις «Σχέσεις των καμπυλών μέσου και οριακού κόστους». Η απορία μας γίνεται εντονότερη όταν ο μαθητής «οφείλει» να γνωρίζει «από που» ξεκινάει η καμπύλη προσφοράς [!!]

Λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη αναφορά μας ΔΕΝ θα επιλέγαμε να ζητήσουμε από τον υποψήφιο «να παρασταθούν γραφικά σε κοινό διάγραμμα οι καμπύλες του AVC και MC»

Επίλογος

Κλείνοντας τις σκέψεις μας αφενός ΔΕΝ θεωρούμε σαν «καλή» επιλογή σε θέματα πανελλαδικών εξετάσεων να μην υπάρχει άσκηση με αναφορά στην ισορροπία της αγοράς και αφετέρου ΔΕΝ μας ενθουσιάζει η ιδέα της υποβάθμισης της προσπάθειας (με την έννοια της περιορισμένης δυσκολίας των θεμάτων) των μαθητών, των γονιών αλλά και των καθηγητών.

Ανεξάρτητα από τις απόψεις μας οι οποίες δεν θα είναι απαραίτητα αποδεκτές από όλους θέλουμε να συγχαρούμε τα παιδιά για την προσπάθειά τους αλλά και να τους ευχηθούμε καλά αποτελέσματα!

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας (ΑΟΘ): Νέα σειρά online μαθημάτων

Δημιουργήσαμε μία σειρά online μαθημάτων (ανά κεφάλαιο της ύλης) στην πλατφόρμα Udemy που θα φανεί χρήσιμη στους μαθητές που προετοιμάζονται για την εισαγωγή τους σε οικονομικές σχολές μέσω των Πανελλαδικών εξετάσεων.

Τι περιλαμβάνει το μάθημα

Σε αυτή τη σειρά μαθημάτων αναλύεται η ύλη των Αρχών της Οικονομικής Θεωρίας (ΑΟΘ) - 1ου κεφαλαίου στην οποία θα εξεταστούν οι υποψήφιοι για την εισαγωγή στις οικονομικές σχολές των Ελληνικών Πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Η περιγραφή της ύλης συνοδεύεται από εφαρμογές και παραδείγματα.

-  Το κεφάλαιο χωρίζεται σε ενότητες. Στο τέλος κάθε ενότητας υπάρχουν Tips, Τροφή για σκέψη και Quiz (με ερωτήσεις που έχουν μπει στις Πανελλαδικές και αιτιολόγηση των σωστών απαντήσεων) χρήσιμα στην ουσιαστική κατανόηση της ύλης και της οικονομικής σκέψης.

- Στη συνέχεια, σε μία ξεχωριστή ενότητα θα βρείτε έναν ενδεικτικό τρόπο επίλυσης μίας αντιπροσωπευτικής άσκησης του κεφαλαίου 1 σε μορφή video. Με τη βοήθεια αυτής θα μπορείτε να λύνετε με σχετική ευκολία τα θέματα που θα σας δοθούν.

-   Στο τέλος του 1ου κεφαλαίου θα βρείτε για την εξάσκησή σας:

  • Ερωτήσεις Σωστού Λάθους  και Πολλαπλής Επιλογής (με αιτιολόγηση των σωστών απαντήσεων)
  • Ασκήσεις διαβαθμισμένης δυσκολίας 
  • Θέματα Πανελλαδικών προηγουμένων ετών

Για να ξεκινήσετε με το 1ο κεφάλαιο του μαθήματος πατήστε εδώ (https://www.udemy.com/aoth-glykeiou-1st-chapter)

ΥΓ. Το 2ο κεφάλαιο θα είναι σύντομα διαθέσιμο.

Η «ανθρώπινη» υπόσταση του καθηγητή

Χθες  1  Ιουνίου ήταν για αρκετούς καθηγητές ίσως το τελευταίο (για τη χρονιά) μάθημα προετοιμασίας των μαθητών για τις πανελλαδικές εξετάσεις που ξεκινούν σε λιγότερο από μια εβδομάδα.

Αυτή η προετοιμασία βασίστηκε στην δημιουργία μιας σχέσης καθηγητή - μαθητή την οποία χαρακτήρισαν η μεταφορά γνώσης, η ανθρώπινη επικοινωνία, η κοινή στόχευση, η εμπιστοσύνη, αλλά και η παρουσία συναισθημάτων - πολλές  φορές αναγνωρίσιμων στο μετά.

Από τη μεριά του ο καθηγητής εκτός της μεταφοράς όλης της εκπαιδευτικής και όχι μόνο (θα έπρεπε..) γνώσης που θεωρεί απαραίτητη για τον μαθητή «απαιτείται» να είναι και ο δυνατός της παρέας. Αυτός που στηρίζει, ενισχύει, εμψυχώνει, και ενδυναμώνει.

Ο καθηγητής είναι εκείνος που έχει βιώσει - μέσα από την προσπάθεια των μαθητών του -την διαδικασία των πανελλαδικών πολλές φορές στη ζωή του. Αυτές οι πολλές συμμετοχές του [..] είναι εκείνες που του έχουν δώσει την εμπειρία της διαχείρισης της αγωνίας και του άγχους που δημιουργείται στον μαθητή, και συγχρόνως εκείνες που του «απαγορεύουν» την οποιαδήποτε σκέψη αποποίησης αυτού του ρόλου.

‘Ένα λοιπόν από τα πολλά ΠΡΕΠΕΙ του καθηγητή είναι και η ψυχραιμία, η αποστασιοποίηση «παρέα» με την έντονη παρουσία - συμμετοχή, η ψυχρή περιγραφή με έντονα τα στοιχεία της ενσυναίσθησης, και η «εξαφάνιση» του προσωπικού άγχους που υπάρχει όταν αγαπάς αυτό που κάνεις.

Και κάνοντας λοιπόν τον απολογισμό για τη συμμετοχή σου στο παρακάτω της ζωής των άλλων ίσως καταλήξεις να δώσεις μια καλή βαθμολογία στο πολυδιάστατο έργο που επέλεξες να αναλάβεις.

Περιμένεις λοιπόν (και εσύ) λίγες μέρες μέχρι να ολοκληρωθούν οι εξετάσεις για να χαρείς για το αποτέλεσμα της προσπάθειας των μαθητών που θα τους μεταφέρει σε άλλο επίπεδο ζωής. Είναι τότε που θα δώσεις ένα «μπράβο» και σε εσένα για τη συμμετοχή σου στην επιτυχία των άλλων με τους οποίους οι δρόμοι σας ίσως δεν ξανασυναντηθούν - έστω για ένα γεια - μια και υπάρχουν πολλά μονοπάτια ζωής.

Όμως αυτά τα άτομα ήταν ένα «κομμάτι» της ζωής σου που για κάποια χρονική περίοδο βαδίσατε παρέα. Κτίσατε μια σχέση φιλοδοξώντας παράλληλα το τέλος της να δικαιώσει και τους δύο.

Και αυτό είναι το σημείο που μέσα στη χαρά της επιτυχίας που θα έρθει για τα παιδιά δικαιούσαι να θυμηθείς την ανθρώπινη υπόστασή σου  και να επιτρέψεις στον εαυτό σου την συνδυαστική εμφάνιση δύο συναισθημάτων.

Το πρώτο έχει να κάνει με την έντονη ικανοποίηση και το δεύτερο με μια μελαγχολία που πάντα συνοδεύει το τέλος όλων των υγειών σχέσεων.

Το γράμμα ενός μαθητή προς τον καθηγητή του 20 μέρες πριν τις πανελλαδικές εξετάσεις

Να ΄μαστε πάλι λίγες μέρες πριν τις πανελλαδικές εξετάσεις και τα παιδιά (οι τελευταίοι της γενιάς των millennials) που γεννήθηκαν όταν εμείς γιορτάζαμε την αλλαγή της χιλιετίας  βρίσκονται στο τέλος της πιο σημαντικής προσπάθειας της μαθητικής τους ζωής.

Μια προσπάθεια ασφαλώς προσωπική αλλά κάπου εκεί μεταξύ προσκηνίου και παρασκηνίου βρίσκονται και οι καθηγητές ή coach όπως οι μαθητές τους αποκαλούν.

Σε αυτή την κοντινή πριν τις πανελλαδικές περίοδο, η σχέση μαθητή – καθηγητή συνήθως «κερδίζει» στην ιεραρχία την απείρως ισχυρότερη βιολογική σχέση του παιδιού με τους γονείς του. Και αυτό γιατί για τον μαθητή (σε αυτό το χρονικό διάστημα) τα ακούσματα από την πλευρά του καθηγητή του μοιάζουν πιο «εύηχα» σε σχέση με αυτά που προέρχονται από τους γονείς του.

Το τελευταίο είναι κάτι που πρέπει να γίνει κατανοητό και συγχρόνως αποδεκτό από τους γονείς χωρίς εκτόξευση κατηγοριών προς τον εαυτό τους ή το παιδί. Η αναγνώριση ή όχι της προσφοράς μας στα παιδιά μην περιμένουμε να έρθει στην ηλικία των 18 χρόνων τους. Μήπως εμείς ξεφύγαμε αυτού του «κανόνα» στην αντίστοιχη ηλικία;

Και επειδή τα ακούσματα έχουν μικρή χρησιμότητα όταν είναι ήδη γνωστά ο μαθητής «δανείζεται» για λίγο την βιωματική εμπειρία των ετών ζωής του καθηγητή του, κόβει την τελευταία σελίδα από ένα τετράδιό του και αρχίζει να γράφει..

 

Coach για άκου λίγο,

Περιμένω να είσαι εσύ που θα μου πεις ότι σε λίγες μέρες θα αρχίσει ένας καταιγισμός πληροφόρησης [..] σχετικά με την δυσκολία των θεμάτων, την τύχη των βάσεων εισαγωγής, τον αριθμό των εισακτέων, και γενικώς εκτιμήσεων από γνώστες ή αυτοαποκαλούμενους γνώστες του χώρου. Εσύ πρέπει να μου εξηγήσεις ότι τα όποια πλασαριστούν σαν «νέα» ισχύουν για την πλειοψηφία (εκτός των δύο άκρων που δεν ανήκω) επομένως είναι πολύ «παλιά» για να επηρεάσουν μόνο τη δική μου απόδοση.

 

Θέλω να με βεβαιώσεις αλλά και να βρεις τρόπο να με πείσεις ότι μου μετέφερες όλη εκείνη τη γνώση που θεωρείς ότι πρέπει να έχω ώστε να αντιμετωπίσω με επιτυχία τα θέματα που θα δω σε λίγες μέρες.

Εγώ προσπάθησα όσο μπορούσα; Απάντησέ μου!

Την αλήθεια ζητάω ώστε να ξέρω το τελικό αποτέλεσμα αν θα με δικαιώσει ή όχι. Πες μου ότι στη ζωή (τις περισσότερες φορές) εισπράττεις αυτό που δικαιούσαι - το ανάλογο της προσπάθειά σου.

Κατάλαβε ότι αυτή την περίοδο της ζωής μου θέλω να εμπιστευτώ έντονα κάποιον και αυτός είσαι εσύ που μέσα στα δύσκολα πρέπει σου έχω θέση και εγώ.

 

Έχεις ζήσεις πολλές φορές το «μετά» των πανελλαδικών εξετάσεων. Πότε περιμένεις για να μου πεις ότι την αμέσως επόμενη μέρα του τελευταίου μαθήματος που θα δώσω θα πω στον εαυτό μου « ε, και..». Σιγά τον πόλεμο που νόμιζα (με έκαναν να νομίζω) ότι θα πάω!

 

Μέσα στα αρκετά ακόμα που θα ήθελα να σου ζητήσω είναι να μου θυμίσεις ότι μου επιτρέπεται το δικαίωμα της δεύτερης ευκαιρίας.

Εσύ δεν άσκησες αυτό το δικαίωμα στις σπουδές σου, στην καριέρα σου, στις σχέσεις σου, στη ζωή σου γενικά;

Σου «απαγόρευσε» κάποιος να ξαναπροσπαθήσεις;

Ξέρουμε και οι δύο πως αυτό δεν έγινε.

 

Κλείνοντας

Άκου σε με λοιπόν: Μαζί μου δεν τελείωσες εδώ. Σου ζητάω τώρα όλα τα προηγούμενα.

Εσύ δεν μου είπες ότι θα συμμετέχεις στο παρακάτω της ζωής μου;

Αν πιστεύεις ότι αυτό γίνεται μόνο με το ότι με εκπαίδευσες στη λογική (της επιστήμης που διάλεξες να αγαπήσεις) της Οικονομίας για να γράψω καλά στος εξετάσεις, κάνεις λάθος!

Όταν οι επιθυμίες «μετονομάστηκαν» σε ανάγκες

Ο πλούσιος  κόσμος των λέξεων σου προσφέρει πληθώρα επιλογών ώστε να συντάξεις - ανάλογα με το τι επιδιώκεις - ένα μήνυμα σαφές και εύκολα κατανοητό ή ελλιπές και ενδεχομένως παραπλανητικό. Στη δεύτερη περίπτωση «παίρνεις βοήθεια» από κάποιες λέξεις που εμφανίζονται «γειτονικές» αλλά στην πράξη η εννοιολογική απόσταση που τις χωρίζει αριθμεί εκατοντάδες χιλιόμετρα!

Ταξιδεύοντας λοιπόν με τη σκέψη μας από το μακρινό χθες στο σήμερα αναμφίβολα καταλήγουμε στο συμπέρασμα ότι διαχρονικά υπάρχει ανάπτυξη,  το βιοτικό επίπεδο βελτιώνεται που μεταξύ άλλων σημαίνει ότι ο μέσος άνθρωπος καλύπτει ολοένα και περισσότερες από τις ανάγκες του.

Βέβαια μέσα στο χρόνο κάποιες  λέξεις έχουν την συνήθεια να αναβαθμίζονται!

Έτσι λοιπόν διαπιστώνουμε ότι οι επιθυμίες του χθες «συστήνονται» σαν ανάγκες στο σήμερα!

Κάποιοι θα ισχυριστούν ότι αυτή η μετονομασία είναι απόρροια της ανάπτυξης – και δεν θα έχουν άδικο. Όμως αν η ανάπτυξη σημαίνει ότι φτάσαμε στο σημείο να προσπαθούμε να ικανοποιήσουμε τις απεριόριστες επιθυμίες (πρώην ανάγκες) μάλλον και στη λέξη ανάπτυξη δίνουμε άλλη έννοια.

Μοιάζει αναγκαίο να «αντιληφθούμε» - αποκωδικοποιώντας τα βιωματικά ταξίδια μας -  ότι η ατμόσφαιρα που δημιουργήθηκε τα τελευταία 50 - 60 χρόνια με κύριο εκφραστή την παγκοσμιοποίηση δεν συμμετείχε μόνο θετικά στη ζωή μας αλλά μας «επέβαλλε» και την αποδοχή αρνητικών νέων δεδομένων.

Για παράδειγμα, ο έμφυτος μιμητισμός μας όταν συνοδεύεται από «ελαστικά» φίλτρα  αξιολόγησης γίνεται εύκολα διαχειρίσιμος από πωλητές ευημερίας!

Και μέσα σε αυτόν τον θαυμαστό νέο κόσμο ξεχυθήκαμε να καλύψουμε όλο και περισσότερες ή με ολοένα και καλύτερο τρόπο τις σημερινές επιθυμίες – με εντολή στον εγκέφαλο να τις θεωρεί και ονομάζει ανάγκες -  οι οποίες βέβαια θα υπολείπονται των όποιων νέων του κάθε αύριο.

Το συγκεκριμένο «παιχνίδι» διαφυγής και αποστασιοποίησης της πραγματικότητας είναι τόσο ελκυστικό που μας έκανε να ξεχάσουμε και την έννοια της φθίνουσας οριακής χρησιμότητας (diminishing marginal utility) που μάθαμε στο πρώτο έτος των οικονομικών σπουδών μας.

Σύμφωνα λοιπόν με αυτήν -  η πρόσθετη χρησιμότητα (ικανοποίηση) που παίρνουμε από την  κατανάλωση μιας επιπλέον μονάδας ενός αγαθού (από ένα σημείο και μετά) μειώνεται όταν αυξάνεται η ποσότητα που καταναλώνουμε.

Ας θυμηθούμε για παράδειγμα πόσο μεγαλύτερη ήταν η ικανοπόιησή μας όταν αποκτήσαμε το πρώτο μας αυτοκίνητο σε σχέση με αυτή που αντλήσαμε όταν έχοντας ήδη το πρώτο αγοράσαμε το δεύτερο.

Τελικά τι είναι αυτό που στο σήμερα χρειαζόμαστε; Μεγαλύτερη κάλυψη επιθυμιών από τις ήδη (πολλές) ικανοποιημένες ανάγκες ή η λύση είναι Μια νέας μορφής επανάσταση;

Ασφαλώς με τις προηγούμενες αναφορές μας δεν υποστηρίζουμε ότι πρέπει να γυρίσουμε στις λογικές ζωής του χθες.

Όμως το γεγονός ότι το αληθινό χαμόγελο και η αίσθηση της πραγματικής ικανοποίησης γίνονται ολοένα και περισσότερο δυσδιάκριτα στους περισσότερους από εμάς θα πρέπει να μας προβληματίσει για το ενδεχόμενο η μετονομασία των λέξεων να μη λειτουργεί υπέρ μας…

Το Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και οι άγνωστες σε εμάς [..] διαπιστώσεις του ΟΟΣΑ.

Οι πρόσφατες διαπιστώσεις του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ) για το Ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα τις οποίες μαζί με τις προτάσεις του αναφέρει στην έκθεσή του με τίτλο «Education for a Bright Future in Greece» μας αναγκάζουν για μια ακόμα φορά να αναρωτηθούμε γιατί «επιτρέπουμε» σε τρίτους να μας υποδεικνύουν καταστάσεις που γνωρίζουμε ιδιαίτερα καλά.

Στην περίπτωση λοιπόν του επιπέδου της παρεχόμενης εκπαίδευσης θα πρέπει - σύμφωνα με την προηγούμενη λογική μας - να «ισχυριστούμε» (και πάλι) ότι δεν γνωρίζουμε τα δομικά προβλήματα του χώρου τα οποία εδώ και δεκαετίες τον χαρακτηρίζουν!

Θα ήταν πράγματι βολικό (για ορισμένους) να αιτιολογήσουμε το ατυχές επίπεδο της «πραγματικής παιδείας» που προσφέρουμε στους νέους μας επικαλούμενοι την μετά το 2009 κρίση της Ελληνικής οικονομίας.

Να υποστηρίξουμε δηλαδή (για παράδειγμα) ότι «φταίνε» οι πολλοί αναπληρωτές που προσελήφθησαν αντί μονίμων στα πλαίσια των γενικών περικοπών των δημοσίων δαπανών. Και με τέτοιες «εύκολες» συλλογιστικές να καταλήξουμε ότι «ανακαλύψαμε» την αιτία της χαμηλής ποιότητας της υπηρεσίας που προσφέρει το σχολείο.

Η πραγματικότητα βέβαια είναι αρκετά διαφορετική, έχει τις ρίζες της στο παρελθόν, και βασικός υπεύθυνος για την ποιότητα της παρεχόμενης παιδείας είναι ο φορέας που χαράσσει την πολιτική στο χώρο της.

Δεν είναι χαρακτηριστικό των τελευταίων και μόνο 10 ετών ότι:

  1. Ο τρόπος λοιπόν διδασκαλίας των μαθημάτων είναι αποκομμένος από την μεταφορά εφοδίων (Έτοιμη γνώση ή εργαλεία σκέψης για την απόκτησή της) ανακάλυψης της γνώσης και αντίθετα είναι προσαρμοσμένος στην στείρα μεταφορά της.
  2. Το σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση δεν εξετάζει την δυναμική της σκέψης του εξεταζόμενου αλλά (σε μεγάλο βαθμό) την ικανότητα απομνημόνευσης εννοιών αρκετές φορές  χωρίς την απαραίτητη κατανόησή τους. Κάτι που ασφαλώς «καταργεί» την δυνατότητα ανάλυσης, κρίσης και εξαγωγής συμπερασμάτων.

Οι έχοντες διδάξει σε τμήματα προετοιμασίας του International Baccalaureate (IΒ) ή του Βρετανικού GCE A-Levels αντιλαμβάνονται πλήρως τη διαφορά.

  1. Ο καθηγητής σταδιακά «αφοπλίστηκε» με αποτέλεσμα στη νέα μορφή του σχολικού περιβάλλοντος το λειτούργημα που επιτελούσε να «μετονομαστεί» σε επάγγελμα (Καθηγητές στο ρόλο του σύγχρονου πολυεργαλείου)
  2. Στο πλαίσιο των σχολικών δραστηριοτήτων η αξιοποίηση της νέας τεχνολογίας […] με τη χρήση των εφαρμογών της περισσότερο «διοχετεύεται» στην βελτίωση του (ανταγωνιστικού) προφίλ των εμπλεκόμενων φορέων παρά στην πραγματική βελτίωση του επιπέδου των μαθητών προσδίδοντάς τους ανταγωνιστικά εφόδια για την όποια αυριανή επαγγελματική δραστηριότητά τους.
  3. Σε τελική ανάλυση αυτό το σύστημα «εμφανίζεται» να μην προετοιμάζει σκεπτόμενα όντα με δυναμική στη σκέψη τους αλλά να προσφέρει συγκεκριμένα καλούπια τυποποιημένης - προγραμματισμένης «τροφής» του εγκεφάλου (Παλινωδίες στην παιδεία και τα γιατί) .

Μας είναι πράγματι δύσκολο να αμφισβητήσουμε την «ύπαρξη αλήθειας» στις προηγούμενες αναφορές με αποτέλεσμα στη σκέψη μας να εξακολουθεί να αιωρείται το αρχικό ερώτημα.

Γιατί «περιμένουμε» να κατονομάσουν άλλοι (τρίτοι) τα προβλήματά μας όταν και γνωστά (μια και εμείς τα δημιουργήσαμε) μας είναι, αλλά και (ευτυχώς) υπάρχουν ακόμα άτομα – μαθητές και φοιτητές που φροντίζουν  να μας τα υπενθυμίζουν.

Η απορία μας αποκτά ευρύτερες διαστάσεις με τη μεταφορά της σκέψης μας και σε άλλους τομείς της κοινωνίας μας δεδομένου ότι επίσης «αναμέναμε» αντίστοιχα το ΔΝΤ, τους θεσμούς και τα μνημόνια να μας υποδείξουν (και αργότερα επιβάλλουν) την αναγκαιότητα για παράδειγμα μεταρρυθμίσεων στη λειτουργία του ευρύτερου δημόσιου τομέα.

Άραγε θα υπάρξει κάποτε η στιγμή που αυτή η χώρα θα σταματήσει να «τιμωρεί» τον εαυτό της;

 

ΥΓ. Θέλω να ευχαριστήσω (μεταξύ αρκετών άλλων) τον Γιώργο – ένα νέο 18 ετών - ο οποίος δεν «συμβιβάζεται» με τον προκαθορισμένο τρόπο σκέψης αλλά με ένα πολιτισμένο «ύφος» που πηγάζει από την ξεχωριστή του προσωπικότητα «απαιτεί» την ανάλυση – αιτιολόγηση του τώρα για να οδηγηθεί στην προσωπική του πρόβλεψη – εκτίμηση του αύριο..