ΑΟΘ. Πανελλαδικές εξετάσεις Ιουνίου 2019. Σχολιασμός θεμάτων.

Αρχικά και πριν το καταθέσουμε τις απόψεις μας για τα φετινά θέματα θεωρούμε απαραίτητο - κάποτε, όχι σε μακρινή στιγμή – να αποφασίσουμε ποια γενική γραμμή ακολουθούμε στο χώρο της παιδείας αναφορικά με το επίπεδο των εξετάσεων που οδηγούν στα ΑΕΙ.

Ποιο συγκεκριμένα θα πρέπει να γίνει ξεκάθαρο αν μας ενδιαφέρει η ανάπτυξη κριτικής σκέψης από τους υποψήφιους φοιτητές ή η δυνατότητά τους στην επιφανειακή αφομοίωση εννοιών.

Η δική μας θέση (ασφαλώς) υποστηρίζει την πρώτη άποψη (Μεταφορά ουσιαστικής γνώσης) δεδομένου ότι είμαστε θιασώτες του «αποφασίζω τι θα ακολουθήσω» και όχι του «ακολουθώ χωρίς κάποιο γιατί».

Σχολιασμός θεμάτων Ιουνίου 2019

ΘΕΜΑ Α

Θεωρούμε προς την σωστή κατεύθυνση την ύπαρξη ερωτημάτων όπως το Α3. Σωστά διατυπωμένο ερώτημα που «φωτογραφίζει» την σταθερότητα της συνολικής δαπάνης των καταναλωτών χωρίς να το αναφέρει με τον συνηθισμένο άμεσο τρόπο.

ΘΕΜΑ Β

Ένα κλασικό θέμα ανάπτυξης που δεν θεωρούμε ότι χρήζει κάποιου ιδιαίτερου σχολιασμού.

ΘΕΜΑ Γ

Μια ενδιαφέρουσα άσκηση (όχι απαραίτητα του 1ου ή 3ου κεφαλαίου..) βατή για εκείνον ο οποίος γνωρίζει και ακολουθεί την συγκεκριμένη μεθοδολογία της ζήτησης. Δεν πιστεύουμε ότι ο υποψήφιος που είχε αντιληφθεί την χρησιμότητα των διαγραμμάτων στη διαδικασία επίλυσης της άσκησης (όχι αφού την έχει ήδη λύσει) θα αντιμετώπιζε κάποιο (σοβαρό) πρόβλημα.

ΘΕΜΑ Δ

Επίσης μια κλασική άσκηση που ξεκινώντας με στοιχεία του 3 κεφαλαίου μας οδηγούσε στην ισορροπία της αγοράς. Θα αναφερθούμε στο ερώτημα Δ2 το οποίο «ζητούσε» από τον εξεταζόμενο να έχει «αντιληφθεί» όχι «απομνημονεύσει» το ότι για την επιχείρηση το κόστος: α) αφορά τις δαπάνες για αμοιβή των ΣΠ που απασχολεί και β) ισούται με το γινόμενο της ποσότητας του ΣΠ επί την αμοιβή / μονάδα του.

Επίλογος

Θεωρούμε προς την σωστή κατεύθυνση την ύπαρξη ερωτημάτων σαν αυτά που προηγουμένως σχολιάσαμε. Θα θέλαμε όμως η ύπαρξη ερωτημάτων ανάλογης (μη παπαγαλίστικης) λογικής να εδραιωθεί στις πανελλαδικές εξετάσεις του μαθήματος.

Κάποιοι θα μας κατηγορήσουν ότι έτσι θα δυσκολέψουμε την προσπάθεια των παιδιών. Εμείς θεωρούμε ότι με αυτό τον τρόπο θα ενεργοποιήσουμε σε μεγαλύτερο βαθμό την κριτική ικανότητα η οποία στη συνέχεια θα διευκολύνει την λήψη σωστών αποφάσεων.

Τα συγχαρητήριά μας στους μαθητές που μέσα σε ένα περιβάλλον που δεν «διακρίνεται» για την σταθερότητά του προσπάθησαν και πέτυχαν το καλύτερο!

Πανελλαδικές εξετάσεις. Μια από τις δοκιμασίες στη ζωή αλλά όχι και η ίδια η ζωή μας.

Έμειναν λίγες μόλις μέρες για να αρχίσουν οι πανελλαδικές εξετάσεις και η αγωνία παιδιών, γονιών και καθηγητών «κοκκινίζει»..

Προσπαθείς να γράψεις κάτι πέραν των χιλιοειπωμένων περί ψυχραιμίας, να μην έχετε άγχος – λες και θέλουν πολλοί να έχουν άγχος,  ότι όλα θα πάνε καλά και η σκέψη σου μεταφέρεται στο «μετά» των δικών σου πανελλαδικών εξετάσεων. Σε εκείνα που η ζωή σου «γνώρισε» αργότερα!

Ξεκινώντας από το «όλα θα πάνε καλά» είμαστε της άποψης ότι το «καλά» σε αυτές τις περιπτώσεις σχετίζεται με το πόσο έχει προσπαθήσει κάποιος. Αυτό το καλά ή όχι, είναι ένας χαρακτηρισμός που δίνεται συγκριτικά με την ένταση - το βαθμό της προετοιμασίας .

Οι περισσότεροι από τους μαθητές που ξεκινούν τις πανελλαδικές, και ανεξάρτητα από τις «επιταγές» της ατμόσφαιρας, γνωρίζουν το πόσο πολύ ή όχι θέλουν να ονομαστούν φοιτητές. Η ένταση του θέλω τους έχει μεταφραστεί σε αντίστοιχη προσπάθεια. Το αναμενόμενο, και πιο συχνά εμφανιζόμενο, είναι το να εισπράττεις το ανάλογο. Επομένως το «όλα θα πάνε καλά» είναι κάτι διαφορετικό από άτομο σε άτομο.

Ένα δεύτερο σημείο σχετίζεται με το «γεγονός» ότι σε αυτή τη δοκιμασία δεν βρίσκεσαι μόνος σου. Έχεις παρέα άλλες 100.000 άτομα. Πάντα  - σε παρόμοιες δυσκολίες -  υπάρχει μια τάση να προσωποποιούμε την κατάσταση ξεχνώντας ότι στη θέση μας βρίσκονται και πολλοί άλλοι. Η συνειδητοποίηση ότι δεν είσαι ο μοναδικός εξεταζόμενος μειώνει τις αρνητικές προσωπικές σκέψεις.

Στη συνέχεια θα είναι προς τη σωστή κατεύθυνση να «κλείσεις» τα αυτιά σου σε ότι θα κυκλοφορήσει (ή ήδη κυκλοφορεί) αυτές τις μέρες σχετικά με τον αριθμό των θέσεων, την κατάργηση των ΤΕΙ, τα δύσκολα ή όχι θέματα και άλλα (ουκ ολίγα). Όλα τα προηγούμενα αφορούν την πλειοψηφία των εξεταζόμενων μαθητών οπότε η όποια συνέπεια θα αφορά το σύνολο και όχι μόνο εσένα. Αυτό μεταφράζεται ότι στην πραγματικότητα δεν θα διαφοροποιηθεί το αποτέλεσμα (μόνο) της δικής σου επίδοσης.

Λίγο πριν το πρώτο μάθημα βάλε κάτω τον εαυτό σου και θύμισέ του (με το ζόρι) ότι η υποεκτίμηση όπως και η υπερεκτίμηση των δυνατοτήτων είναι  διαφορετικές προσεγγίσεις για το ίδιο λάθος - μια και στις δύο περιπτώσεις αφαιρούν πραγματική δύναμη.

Μια τελευταία αλήθεια είναι ότι στα 18 χρόνια οι περισσότεροι δεν μπορεί να ξέρουν αν τα σημερινό θέλω τους θα παραμένουν 20 ή 30 χρόνια μετά. Αυτό σημαίνει ότι μια πιθανή απόκλιση από τον τωρινό στόχο ενδεχομένως οδηγήσει στην προσέγγιση μιας πιο αληθινής σε βάθος χρόνου επιθυμίας σου.

 

Και βέβαια αγαπητέ υποψήφιε φοιτητή η ζωή σου δεν σταματά στα 18 σου χρόνια. Μόλις ξεκινάει!

Πόσο ελεύθερος είναι ο δάσκαλος να εμπνεύσει;

Αλήθεια πόσο τυχερούς θα μας ονομάζαμε αν - ειδικά στο μεγάλωμά μας – σφράγιζε την ατμόσφαιρά μας μια πηγή έμπνευσης. Μια ελκτική δύναμη που θα μας «οδηγούσε» στο να φανταστούμε ή και να δημιουργήσουμε ένα επίπεδο ζωής  που θα θέλαμε. Εκείνη η συμπεριφορά που θα μας «προσέφερε» κίνητρα υγιούς σκέψης. Ίσως να ήταν ένας δάσκαλος (όπως θα τον θέλαμε).

Ασφαλώς στην διαδικασία του ενηλικίωσης, της κοινωνικοποίησης και της διαμόρφωσης της προσωπικότητάς μας συμμετέχουν άτομα, καταστάσεις και πρότυπα που το καθένα προσπαθεί να ανταπεξέλθει στο «ρόλο» που θεσμικά ή όχι του έχει ανατεθεί.

Κάπου εκεί στα προηγούμενα στοιχεία του περιβάλλοντος βρίσκεται και ο δάσκαλος, ο καθηγητής ή όπως αλλιώς θέλετε να τον ονομάσετε.

Ο δάσκαλος

Το άτομο λοιπόν αυτό - διατηρώντας (επί του παρόντος..) την ανθρώπινη υπόστασή του – πήρε την κατάλληλη μόρφωση και κάποια στιγμή βρέθηκε απέναντι σε μια τάξη 20-25 διαφορετικών ατόμων που περίμεναν να τους μιλήσει! Και βέβαια δεν θα τους ενθουσίαζε η ιδέα να ακούσουν λόγια ενοχλητικά για τα «ακουστικά νεύρα» της ηλικίας τους.

Και τώρα αρχίζουν τα δύσκολα μια και τα ξεπροβάλλουν (ακάλεστα) τα παρακάτω ερωτήματα:

Πως βρίσκεις τον κοινό κώδικα επικοινωνίας; Αυστηρός ή όχι; Έχεις αποκλειστικά το ρόλο του πομπού ή και αυτόν του δέκτη; Είσαι σαφής; Μεταδοτικότητα έχεις ή την ξέχασες μαζί με τις γνώσεις σου; Κοιτάς στα μάτια όταν μιλάς; Παραδίδεις μάθημα για να το γράψεις μετά στο βιβλίο ύλης ή για να το θυμούνται τα παιδιά; Δίνεις κίνητρα για άνοιγμα της σκέψης και παραπάνω συζήτηση ή καλή είναι και η στείρα γνώση; Ενδιαφέρεσαι (ουσιαστικά) για αυτόν που (τις περισσότερες φορές χωρίς λόγια) σου ζητάει να το κάνεις (δείξεις); Ενθαρρύνεις και ενδυναμώνεις χωρίς να ωραιοποιείς;

Το περιβάλλον

Αυτός ο άνθρωπος (ο δάσκαλος) πρέπει πρώτα να «το έχει» και στη συνέχεια αφού βρει τις σωστές απαντήσεις στα προηγούμενα να τις εφαρμόσει στην πράξη.

Μάλιστα! Αλλά όχι τόσο εύκολα μια και «αναφύονται» και άλλα ερωτηματικά..

Για παράδειγμα, οι «οδηγίες» και τα «πρέπει» του περιβάλλοντος που κινείται ο δάσκαλος συνάδουν με τις (για τον ίδιο) σωστές απαντήσεις που έδωσε στην πρώτη ομάδα ερωτήσεων; Έχει την «ουσιαστική» ελευθερία δράσης ή αυτή καπελώνεται από διδακτικές μεθόδους (πρακτικές) που κυνηγούν συγκεκριμένους στόχους; Το περιβάλλον συμφωνεί (πράγματι) με τη μεταφορά υλικού για δημιουργία γνώσης ή προτιμάει την (εύκολη) μεταφορά της στείρας γνώσης; Έχουμε καταλάβει ότι συμμετέχουμε στο παρακάτω της ζωής των άλλων;

Τελειώνοντας

Οι περισσότεροι που κινούνται στο χώρο μεταφοράς της γνώσης μάλλον έχουν σαφή άποψη για τα προηγούμενα.

Και αυτή μοιάζει να είναι ότι ο δάσκαλος δεν «βοηθιέται» για να εμπνεύσει. Χάνεται μέσα σε τυποποιημένα κανάλια τυπικών ή άτυπων οδηγιών που οδηγούν (υποτίθεται) στο καλύτερο αύριο. Τον παρασύρουν σε ένα «στεγνό» μάθημα που βέβαια αυτή η μορφή του δεν μπορεί να αποτελέσει κίνητρο για το παρακάτω.

Μένει η «προσωπικότητα» του δασκάλου για να ξεπεράσει (στο βαθμό που μπορεί) τις προηγούμενες στρεβλώσεις. Το έντονο όμως χαρακτηριστικό της προσωπικότητας σπανίζει ολοένα και περισσότερο..

Η μάχη του «γεια σας» με το «γεια σου».

Στο μεγάλωμά μας οι περισσότεροι «εκπαιδευτήκαμε» στη χρήση  του πληθυντικού αριθμού όταν μιλάγαμε με μεγαλύτερους ηλικιακά από εμάς. Ήταν ένας κανόνας συμπεριφοράς  που «δήλωνε» σεβασμό και εκτίμηση. Μια αποδοχή «διαφοράς».

Δεν ξέρω πόσο συνειδητά χρησιμοποιούσαμε  το γεια σας αντί του γεια σου.  Ίσως ήταν μια εντολή που «εκτελούσαμε» χωρίς πολύ ανάλυση, αλλά και χωρίς προηγούμενα να ζητήσουμε τη συμφωνία του μέσα μας.

Το ψάξιμο

Μέσα στο πέρασμα των ετών προβληματίζεσαι για το ποια από τα ακούσματα του χθες θα υιοθετήσεις και ποια θα απορρίψεις στη δική σου ζωή. Είναι το απαραίτητο «φιλτράρισμα» ώστε να ορίσεις την ταυτότητά σου, να γνωστοποιήσεις την προσωπικότητά σου, αλλά ταυτόχρονα να αναλάβεις και την ευθύνη των όποιων επιλογών σου. Είναι ένα από τα συνθετικά της ωρίμανσης.

Κάποιοι επιλέγουν την αντίδραση για την αντίδραση. Κάτι τέτοιο μοιάζει με διαδικασία που στερείται το «γιατί». Μια οριζόντια κίνηση που καταργεί ρόλους και πάσης φύσεως διαφορές.

Αναφερόμενοι στο θέμα μας η υιοθέτηση αυτού του μοντέλου ενδεχομένως να οδηγήσει σε μια καθολική  κατάργηση της χρήσης του πληθυντικού αριθμού.

Μια άλλη πληθυσμιακή ομάδα ψάχνεται περισσότερο. Ακούει, αναλύει, προσαρμόζει, διαμορφώνει άποψη και την αιτιολογεί όχι με ένα «ξερό» διότι.

Είναι εκείνα τα άτομα που κάποια στιγμή στη ζωή τους αποφασίζουν να «απορρίψουν» τον τύπο και να «ακολουθήσουν» την ουσία αφού την έψαξαν πρώτα.

Κάποια στιγμή λοιπόν αναρωτήθηκαν αφενός για το αν η εκτίμηση και ο σεβασμός «φαίνονται» αποκλειστικά και μόνο μέσα από το «πως είστε» και αφετέρου για το αν «εκ προοιμίου» ο όποιος μεγαλύτερος αξίζει της εκτίμησης

Αναζητώντας την απάντηση στο πρώτο ερώτημα σύντομα κατέληξαν στο ότι ο σεβασμός και η εκτίμηση μπορούν να εμφανιστούν μέσα από το «ύφος» μιας συζήτησης, ενός μηνύματος, από τη γενικότερη παρουσία ή κατά τη διάρκεια ενός καφέ, χωρίς ο πληθυντικός αριθμός να «συνοδεύει» απαραίτητα τις προηγούμενες μορφές επικοινωνίας.

Πρόσθετα διαπίστωσαν ότι το «εσείς» αντί του «εσύ» διατηρούσε τις «αποστάσεις» μεταξύ των συνομιλητών και δεν ήταν πάντα αυτό που ήθελαν.

Η απάντηση του δεύτερου ερωτήματος τους πήρε ακόμα λιγότερο χρόνο μια και άκοπα και χωρίς καμία αμφιβολία αναγνώρισαν ότι η εκτίμηση δεν αναγράφεται στην ταυτότητα στη θέση της ημερομηνίας γέννησης, αλλά κατακτάται και εμφανίζεται μέσα από την προσωπικότητα.

Η κατάληξη των σκέψεών μας

Δεν είμαστε οπαδοί της ευκολίας που σου προσφέρει η «γενίκευση» που βρίσκεται στην οριζόντια λογική της συμπεριφοράς. Επομένως η υιοθέτηση κοινού τρόπου επικοινωνίας με όλα τα άτομα δεν μας βρίσκει σύμφωνους.

Θα μιλήσουμε ασφαλώς στον πληθυντικό αριθμό με ένα άτομο που είμαστε μακριά (από πολλές απόψεις) και δεν μπορούμε ή δεν θέλουμε να μειώσουμε την απόσταση.

Όμως η εκτίμηση, ο σεβασμός και η αγάπη μας δεν θα «παγιδευτεί» στο γεια σας. Θα εμφανιστεί στο γεια σου.

Εκπαίδευση και κοινωνική συμβίωση

Στο άκουσμα της λέξης εκπαίδευση η πρώτη σκέψη μεταφέρεται στις διάφορες βαθμίδες του σχολικού - πανεπιστημιακού περιβάλλοντος όπου η διδασκαλία διαφόρων γνωστικών αντικειμένων στους νέους αποτελεί το αντικείμενο της προσφερόμενης υπηρεσίας

Αν και σε επόμενο άρθρο θα αναφερθούμε συγκεκριμένα στις παθογένειες, στα αδύνατα σημεία αλλά και σε προτάσεις βελτίωσης του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος θεωρούμε απαραίτητο να τονίσουμε ότι όταν αναφερόμαστε στην εκπαίδευση δεν εννοούμε μόνο εκείνη τη διαδικασία που σχετίζεται με τη διδασκαλία μαθημάτων που οδηγούν στην γενική μόρφωση και αργότερα σε συγκεκριμένο επιστημονικό τομέα.

Διδάσκοντας τι σημαίνει κοινωνική συμβίωση

Τα άτομα - μέλη της κοινωνίας - χρειάζεται να διδαχθούν συμπεριφορές και τρόπους «κατάλληλης» παρουσίας που να συνάδουν με την έννοια της ομαδικής συμβίωσης. Και βέβαια στις οργανωμένες κοινωνίες ανθρώπων δεν μπορούμε να αποδεχτούμε την «προσωπική» αντίληψη για την πορεία ζωής  να λειτουργεί σε βάρος του συνόλου.

Ασφαλώς είναι αναφαίρετο δικαίωμα του καθενός η επιλογή του τρόπου ζωής ταυτόχρονα όμως αποτελεί και ανειλημμένη υποχρέωσή του, οι όποιες επιλογές του, να μην καταργούν τα δικαιώματα που αναφύονται μέσα από την ομαδική συμβίωση.

Στο σημείο αυτό γίνεται ορατή η αναγκαιότητα της διδασκαλίας εκείνων των συμπεριφορών οι οποίες δεν θίγουν την λειτουργία και συνοχή του κοινωνικού ιστού προς χάριν του εγώ.

Η παραπάνω προσέγγιση προσδίδει στην εκπαίδευση μια διάσταση που περιλαμβάνει «πρόσθετα» πεδία πέραν της διδασκαλίας των κλασικών μαθημάτων Και βέβαια σε μια περισσότερο ακριβή διατύπωση δεν θα έπρεπε να αναφερόμαστε σε «πρόσθετα» πεδία αλλά σε συμπληρωματικά, αυτονόητα και ατυχώς ξεχασμένα ή εσκεμμένως εγκαταλελειμμένα.

Είναι γνωστό ότι τυπικοί και άτυποι κανόνες χαρακτηρίζουν αλλά και καθοδηγούν την λειτουργία μιας δημοκρατικά οργανωμένης κοινωνίας η οποία αποτελείται από ομάδες  που λειτουργούν σαν αλληλοεπηρεαζόμενα υποσυστήματα.

Ασφαλώς οι παραπάνω επιμέρους ομάδες (υποσυστήματα) λειτουργούν και πλαισιώνονται από  κανόνες, μεθόδους και διαδικασίες που δεν είναι δυνατόν να αγνοούνται ή να μην εφαρμόζονται από όλα τα μέλη.

Είναι λοιπόν εύλογο ότι «κάποιος» πρέπει να περάσει στα μέλη τη συνείδηση της ομάδος που προσπαθεί για την επίτευξη κοινών στόχων.

Περιγράφουμε λοιπόν μια ευρύτερη ανάγκη που χρειάζεται να καλυφθεί. Αυτή της εκπαίδευσης πολιτών, δηλαδή ατόμων που προετοιμάζονται για μια συνειδητοποιημένη, ενεργή  αλλά και υπεύθυνη κοινωνική ζωή.

Για επίλογο

Ατυχώς, τα καθημερινά «βιώματα» των περισσοτέρων δεν βεβαιώνουν ότι διδασκαλία κανόνων κοινωνικής (ομαδικής) συμπεριφοράς συντελείται στους χώρους μεταφοράς της γνώσης.

Κλείνουμε τις σκέψεις μας με μια ευχή « Η λέξη αυτονόητα να αποκτήσει πάλι την χαμένη της έννοια».

Εκπαίδευση - Πως εμείς «καταλαβαίνουμε» την έννοιά της.

Η εύρυθμη λειτουργία της κοινωνίας προϋποθέτει από τα μέλη της – μεταξύ άλλων - την αποδοχή αλλά και εφαρμογή «κανόνων» ατομικής και ομαδικής συμπεριφοράς απαραίτητων για να χαρακτηριστεί σαν οργανωμένη.

Ασφαλώς όμως δεν γεννιόμαστε με τη γνώση αυτού του πλέγματος τυπικών και άτυπων κανόνων «ομαδικής» συμβίωσης. Είναι τα στοιχεία του εσωτερικού και εξωτερικού περιβάλλοντος μέσα στα οποία μεγαλώνουμε και αναπτυσσόμαστε σαν προσωπικότητες τα οποία έχουν αναλάβει το καθήκον ή και την υποχρέωση να μας μεταφέρουν με τον κατάλληλο τρόπο αυτά τα απαραίτητα χαρακτηριστικά της πολιτισμένης ανθρώπινης συμπεριφοράς.

Η στόχευση αυτής της διαδικασίας είναι διττή. Αφενός αποσκοπεί στην προσωπική ανάπτυξη του ατόμου, και αφετέρου στην απόκτηση εκείνων των ικανοτήτων που προαπαιτούνται για  να ονομαστεί το άτομο υγιές μέλος της κοινωνίας.

Υπάρχει μια λέξη που η πραγματική της έννοια περιλαμβάνει όλες εκείνες τις ενέργειες που θα προσφέρουν αυτά τα απαραίτητα εφόδια στον άνθρωπο που ονομάζεται πολιτισμένος και ο οποίος θα είναι εκείνος που θα διαιωνίσει το ανθρώπινο είδος με την προοπτική του καλύτερου αύριο. Αυτή η λέξη ονομάζεται εκπαίδευση.

Τι είναι εκπαίδευση;

Προσπαθώντας να προσεγγίσουμε όχι τόσο τον επιστημονικό ορισμό της όσο την μορφή με την οποία παρουσιάζεται καθημερινά στη ζωή μας θα χαρακτηρίζαμε την εκπαίδευση σαν μια πολυπαραγοντική διαδικασία μεταφοράς γνώσης ή εφοδίων για την κατάκτησή της από τα άτομα που την κατέχουν σε εκείνα  που έχουν την διάθεση ή και απαιτείται (τουλάχιστον σε κάποιο επίπεδο) να την αποκτήσουν.

Ανεξάρτητα από το πεδίο εφαρμογής της θεωρούμε  απαραίτητο να καταστήσουμε σαφές ότι εκπαίδευση δεν σημαίνει μεταφορά στείρας γνώσης η οποία ενσωματώνεται με κάποιο τρόπο στη διαμόρφωση της ανθρώπινης προσωπικότητας.

Μια τέτοια διαδικασία εμφύτευσης της πληροφορίας δημιουργεί Την αυτοπαγίδευση της περίπου γνώσης ή θα ήταν χρήσιμη περισσότερο σε ένα είδος robot παρά στο σκεπτόμενο ανθρώπινο ον.

Η εκπαίδευση κατά την δική μας άποψη δεν είναι μια στατική διαδικασία για την παροχή συγκεκριμένου «όγκου» γνώσης και με συγκεκριμένο χρόνο περάτωσης. Ακριβώς αντίθετα, εμπεριέχει (ποσοτική και ποιοτική) δυναμική με τον παράλληλο εφοδιασμό των μελών της κοινωνίας με εκείνα τα στοιχεία που θα οδηγούν την εκάστοτε μορφή του κόσμου να βελτιώνεται μέσα στο χρόνο.

Που πρέπει να στοχεύει η εκπαίδευση

Σύμφωνα με την παραπάνω οπτική η εκπαίδευση πρέπει να είναι η διαδικασία του διδάσκομαι πως να μαθαίνω, να αναλύω, να συμπεραίνω και να κρίνω με αποτέλεσμα την βελτίωση της γνώσης προς όφελος του ατόμου και της ομάδος.

Η εκπαίδευση λοιπόν πρέπει να αποσκοπεί στην ανακάλυψη - κατάκτηση της  γνώσης από τα άτομα τα οποία έχουν προηγουμένως αφενός χαρτογραφήσει και αφετέρου διδαχτεί εκείνα τα «μονοπάτια» που θα οδηγήσουν στην εν λόγω επιδίωξη.

Ασφαλώς  η παραπάνω διαδικασία που περιγράφουμε είναι πολύ περισσότερο «επίπονη σε σχέση με το να συντάξουμε ένα «δεκάλογο» οδηγιών προς ναυτιλλομένους απαιτώντας τον παπαγαλισμό του από τη νέα γενιά (Τι πρέπει να μεταφέρουμε στους νέους; Έτοιμη γνώση ή εργαλεία σκέψης για την κατάκτησή της;).

Μια τέτοια καθ΄υπαγόρευση μεταφορά δεν επιτρέπει την «αμφίδρομη» επικοινωνία σκέψης μεταξύ πομπού και δέκτη με αποτέλεσμα η πιθανή υιοθέτησή της να μετατρέπει τον δέκτη σε ένα παθητικό παραλήπτη αταξινόμητων πληροφοριών στερώντας του την δυνατότητα κατανόησης  και επομένως αξιόλογης κρίσης

Πανελλαδικές εξετάσεις- Μπράβο σου που δεν αγνόησες το «δικαίωμα» της δεύτερης ευκαιρίας!

Και έτσι όπως η κατάθεση των μηχανογραφικών πλησιάζει προς το τέλος της αυτό που μένει για να κλείσει και ο φετινός κύκλος των πανελλαδικών εξετάσεων είναι η ανακοίνωση προς τα τέλη Αυγούστου των βάσεων εισαγωγής στα ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Η συμπλήρωση του μηχανογραφικού ή καλύτερα ο τρόπος συμπλήρωσής του είναι η τελευταία κίνηση που βρίσκεται στην δική μας σφαίρα επιρροής μια και ασφαλώς στις βάσεις εισαγωγής δεν μπορούμε να παρέμβουμε.

Συμπληρώνοντας το μηχανογραφικό

Κάθομαι λοιπόν τώρα και καταγράφω τη σειρά προτίμησής μου για τις σχολές (του πεδίου που με ενδιαφέρει) έχοντας συγκεντρώσει πληροφορίες από άτομα που έχουν (τουλάχιστον) αρκετή γνώση του συγκεκριμένου χώρου αλλά ακούγοντας συγχρόνως - ενίοτε αναγκαστικά - και άλλους που έχουν το «εγκληματικό» θράσος να ανακηρύσσουν τον εαυτό τους γνώστη και μάλιστα σύμβουλο επί των πάντων.

Πρόκειται ασφαλώς για μια πολύ δύσκολη διαδικασία φιλτραρίσματος και στη συνέχεια παντρέματος επιθυμιών, πρέπει, δεδομένων και πληροφοριών η οποία όχι σπάνια  καταλήγει σε λανθασμένες επιλογές ή ακόμα και στο «στρίμωγμα» σχολών στο μηχανογραφικό προκειμένου να ονομαστώ φοιτητής. Αυτές οι τελευταίες όμως επιλογές «βρίσκονται» συνήθως πολύ μακριά από εκεί όπου εγώ πραγματικά θέλω.

Οι σημερινές σκέψεις μας - αφού πρώτα παρακαλέσουμε (θερμά) τους αυτοαποκαλούμενους γνώστες να σταματήσουν να προσφέρουν «σοφία» που δεν κατέχουν -  αφορούν κυρίως αυτή την προσπάθεια στριμώγματος σχολών στο μηχανογραφικό με βασικό κριτήριο ότι αυτές θα μας δώσουν (τουλάχιστον) το φοιτητικό πάσο!

Ας υποθέσουμε λοιπόν ότι δεν «πήγα» τόσο καλά όσο θα ήθελα για να περάσω σε μια από τις βασικές σχολές της προτίμησής μου και βέβαια προβληματίζομαι για το τι να κάνω.

Η απόφαση μου για το μετά ασφαλώς εξαρτάται από αρκετούς παράγοντες (μεταξύ των οποίων και ο οικονομικός) τους οποίους πρέπει να σταθμίσω με ψυχραιμία αλλά και κατόπιν ειλικρινούς συζήτησης με γονείς, καθηγητές, γνωστούς αλλά κυρίως με τον εαυτό μου.

Ερωτήσεις που με αφορούν

Κανείς άλλος εκτός από εμένα δεν ξέρει καλύτερα τις απαντήσεις των παρακάτω ερωτήσεων που ενδέχεται να καθορίσουν το μετά μου:

  1. Κατάλαβα τι ακριβώς δεν πήγε καλά και σύμφωνα με το πως το περίμενα;
  2. Αυτό που «περίμενα» συνοδεύτηκε από την ανάλογη προσπάθεια;
  3. Μήπως δεν ξεκαθάρισα τη διαφορά του θέλω από αυτή του περιμένω;
  4. Θεωρώ ότι «έδωσα» όλα εκείνα που μπορούσα και συγχρόνως «άκουσα» τους ανθρώπους που άξιζε να εμπιστευτώ;
  5. Γνωρίζω το δικαίωμά μου στη δεύτερη ευκαιρία;
  6. Συνειδητοποιώ ότι στην περίπτωση μιας νέας προσπάθειας αυτή θα αφορά ένα (μόλις) χρόνο  – ενώ ενδεχομένως θα επηρεάσει μεγάλο μέρος της ζωής μου ;
  7. Έχω σκεφτεί ότι αναλαμβάνοντας σε ένα θέμα (όχι για τα μάτια των άλλων) το μέρος της ευθύνης που μου αναλογεί «υπογράφω» την ύπαρξη καλύτερου αποτελέσματος την δεύτερη φορά που θα το αντιμετωπίσω;
  8. Η απάντησή μου στο ερώτημα «αν θέλω να ασκήσω το δικαίωμα στη δεύτερη ευκαιρία» είναι η λέξη «ΠΟΛΥ»;

Η γνώμη μας

Μέσα στη καρδία του καλοκαιριού ακούγεται «εφιαλτικό» σενάριο για ένα 18χρονο που μόλις τέλειωσε τις πανελλαδικές εξετάσεις να αρχίζεις συζητήσεις που να καταλήγουν στο ερώτημα «μήπως να ξαναδώσω»;

Το καλοκαίρι είναι εδώ και πρέπει να το χαρείτε αλλά κάπου εκεί προς τα τέλη Αυγούστου σκεφτείτε ότι καλοκαίρια θα υπάρξουν πάρα πολλά στη ζωή σας πανελλαδικές όμως λίγο δύσκολο πάνω από 2 φορές.

Αν δεν αρνείστε την αλήθεια της προηγούμενης πρότασης και αν απαντήστε «άκοπα» στις παραπάνω ερωτήσεις μη φοβηθείτε τη δεύτερη προσπάθεια. Αυτή η αίσθηση του «πάλι θα πρέπει να πιάσω αυτά τα μαθήματα» φαντάζει κάτι σαν τρομακτική μόνο στο τώρα. Αν η απόφασή σας είναι «πραγματική» και αντιπροσωπεύει κυρίως το δικό σας θέλω σε πολύ λίγο διάστημα το προηγούμενο συναίσθημα θα έχει χαθεί.

Με την εμπειρία που αποκτήσατε αλλά και με τις όποιες διορθωτικές αλλαγές στο σκεπτικό σας σε ένα μόλις χρόνο το πιο πιθανό είναι να πείτε αλλά και να επαναλαμβάνετε συχνά στον εαυτό σας «Μπράβο σου που δεν αγνόησες το δικαίωμα της δεύτερης ευκαιρίας»

ΑΟΘ - Η «μετάφραση» της βαθμολογίας των πανελλαδικών εξετάσεων 2018

Η ανάλυση της κλιμάκωσης των βαθμών των πανελλαδικών εξετάσεων στο μάθημα των Αρχών Οικονομικής Θεωρίας (ΑΟΘ) έχει πολλαπλά οφέλη για τους ενδιαφερόμενους μαθητές, για τα πανεπιστήμια που θα τους υποδεχτούν σαν φοιτητές, αλλά και για τους υπεύθυνους σχεδιασμού της οικονομικής παιδείας στην Ελλάδα.

Οι μαθητές που αποφασίζουν να σπουδάσουν οικονομικά

Η απόφασή τους αυτή (συνήθως) γίνεται χωρίς ιδιαίτερη έρευνα των δεδομένων και προοπτικών αλλά με βασικό κριτήριο την αίσθηση της πιθανής αδυναμίας εισόδου σε άλλες σχολές που απαιτούνται περισσότερα μόρια. Σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να γίνει «τουλάχιστον» μια δεύτερη σκέψη με πιο σωστή ανάλυση των δεδομένων.

Η παγίωση ενός ποσοστού τα τελευταία 2 χρόνια της τάξεως περίπου του 35,5 % με βαθμολογία κάτω του 10 (Πίνακας 1) είναι αφενός ανησυχητική και αφετέρου θα πρέπει να ληφθεί πολύ σοβαρά υπόψη από τα άτομα που θα επιλέξουν τις οικονομικές σχολές πιστεύοντας ότι σε αυτές βρίσκεται η εύκολη «πύλη εισόδου».

ΑΟΘ -Βαθμολογίες πανελλαδικών κάτω του 10 (έτη 2017 - 2018) Manolis Anastopoulos - https://econtopia.gr

Ένα δεύτερο στοιχείο που πρέπει να μην παραληφθεί είναι ότι παρά την «ανησυχητική» ευκολία των φετινών θεμάτων (ΑΟΘ - Σχολιασμός θεμάτων-Πανελλαδικές 2018) σε σχέση με τα αντίστοιχα του 2017 που χαρακτηρίστηκαν, και όχι άδικα, τα δυσκολότερα της τελευταίας 10ετίας, η διαφοροποίηση της  βαθμολογίας  ουσιαστικά βρίσκεται στην κλίμακα βαθμών 18 – 20 (Πίνακας 2)

ΑΟΘ - Κλιμάκωση Βαθμολογίας πανελλαδικών (έτη 2017 - 2018) Manolis Anastopoulos - https://econtopia.gr

Συνοψίζοντας, το γεγονός ότι μεταξύ 2 ετών με θεαματική διαφοροποίηση της δυσκολίας των θεμάτων ένα ποσοστό της τάξεως του 35,5 % έγραψε κάτω από τη βάση του 10 και ένα μέσο (μεταξύ των 2 ετών) ποσοστό της τάξεως του 16 % έγραψε βαθμούς στην κλίμακα 18 -20 δεν θα δικαιολογούσε τον χαρακτηρισμό του μαθήματος σαν «εύκολο» και κατά συνέπεια την επιλογή του από τους μαθητές με «δεδομένο» ότι θα γράψουν καλά.

Αυτοί που σχεδιάζουν την πολιτική στον ευρύτερο χώρο της παιδείας

Θα πρέπει «κάποια» στιγμή να αντιμετωπίσουν το έργο τους με μια περισσότερο υπεύθυνη στάση απέναντι  στα άτομα  που επηρεάζονται από τις αποφάσεις τους.

Επομένως θα πρέπει «τουλάχιστον» να αναρωτηθούν για τα παρακάτω:

  1. Γιατί τόσο μεγάλη διαφοροποίηση του βαθμού δυσκολίας των θεμάτων μεταξύ 2 μόλις ετών;
  2. Για ποιο λόγο τα φετινά θέματα παρά την αναμφισβήτητη ευκολία τους η προβληματική και χωρίς λόγο (σε συγκεκριμένα σημεία) ασάφειάς τους «έπρεπε» να δημιουργήσει πρόβλημα στους μαθητές αλλά και στους διορθωτές;
  3. Γνωρίζουν οι υπεύθυνοι φορείς ότι σε αρκετές περιπτώσεις υπήρξε σημαντική απόκλιση στη βαθμολογία των 2 διορθωτών – βαθμολογητών; Αν ναι, ποιος είναι ο λόγος;
  4. Βάσει ποιας λογικής το μάθημα της «οικονομίας» δεν έχει τη μέγιστη βαρύτητα (συντελεστής βαρύτητας) στις «οικονομικές» σχολές;

Επίλογος

Κλείνοντας αυτή την σύντομη ανάλυση και αναφερόμενοι:

  • Στους μαθητές θα θέλαμε να τους βεβαιώσουμε ότι η επιλογή αντικειμένου σπουδών προϋποθέτει αρχικά το «ενδιαφέρον» και αργότερα την «αγάπη» προς τον συγκεκριμένο χώρο. Η προσπάθεια «εύρεσης» σε συγκεκριμένο χώρο λόγω μεγαλύτερης δυσκολίας της παρουσίας μας σε άλλον δεν είναι η καλύτερη επιλογή και συνήθως δεν θα οδηγήσει σε πετυχημένη αλλά ούτε και σε ευχάριστη επαγγελματική πορεία.

Επί πλέον οι νέοι θα πρέπει να απομακρύνουν την σκέψη τους από την «λογική» της υποτίμησης μαθημάτων. Η επιτυχία εξαρτάται (τις συντριπτικά περισσότερες φορές) από την ένταση και τη μεθοδικότητα της προσπάθειας η οποία πρέπει να υπάρχει ανεξάρτητα  από την «αίσθηση» (που συνήθως μεταφέρεται από τους έχοντες ελάχιστη ή και καθόλου γνώση ) για τη δυσκολία ή όχι ενός μαθήματος (Η εξ αποστάσεως σοφία).

  • Στους υπεύθυνους για την χάραξη πολιτικής στο χώρο της παιδείας επιθυμούμε να τους τονίσουμε ότι ακούγεται αρκετά θλιβερό να «λησμονούν» ότι η έλλειψη οικονομικής παιδείας ή η υποβάθμιση της σημασίας της δεν λειτουργεί προς την κατεύθυνση εφοδιασμού της νέας γενιάς για ένα καλύτερο αύριο.

 

Τέλος να ευχηθούμε στα παιδιά σωστές αποφάσεις αλλά και να ζητήσουμε από το «περιβάλλον» την προσφορά περισσότερο αποτελεσματικής βοήθειας προς την κατεύθυνση της λήψης «σωστών αποφάσεων» από τους νέους.

ΑΟΘ – Πανελλαδικές εξετάσεις 2018. Σχολιασμός θεμάτων.

Πριν από τα όποια σχόλιά μας για τα φετινά θέματα θέλουμε να πούμε ΜΠΡΑΒΟ στους μαθητές για την προσπάθειά τους που ολοκληρώθηκε σήμερα γράφοντας οι περισσότεροι ένα καλό βαθμό στο μάθημα  ΑΟΘ.

Είναι σημαντικό - και αυτό συμβαίνει τις συντριπτικά περισσότερες φορές - να εισπράττεις  το ανάλογο του κόπου που κατέβαλες για να πετύχεις το στόχο σου!

Αναφορικά με τα θέματα  αρχικά δυσκολευόμαστε ιδιαίτερα να «ανακαλύψουμε» την διαβάθμισή τους κάτι που μας κάνει να αναρωτηθούμε [..] για την λογικής τους.

Συγχρόνως δεν μας είναι «ορατός» ο τρόπος που παρόμοιες λογικές συμβάλλουν στην προώθηση της οικονομικής επιστήμης – μεθοδολογίας και στην προφανή διαφοροποίησή της από την λογική του αποστηθίζω έννοιες.

Σχολιασμός θεμάτων

Οι σκέψεις μας επικεντρώνονται (χωρίς να αφορούν και μόνο) στα παρακάτω σημεία:

ΘΕΜΑ Α 

Καμία ερώτηση (σύμφωνα με την δική μας οπτική) δεν είχε έστω ένα σημείο που να το χαρακτηρίσουμε «ιδιαίτερο» το δε Α2 ερώτημα μάλλον σχετίζεται περισσότερο με την κοινή λογική παρά συγκεκριμένα με την οικονομική επιστήμη.

ΘΕΜΑ Β

Αναμφισβήτητα είναι σημαντικότατη και πολύ ουσιαστική η διάκριση των μεταβολών της ζητούμενης ποσότητας και της ζήτησης. Θεωρούμε όμως ότι στην ταυτόχρονη μεταβολή θα ήταν περισσότερο ουσιαστική μια «συγκεκριμένη» αναφορά στην κατεύθυνση των μεταβολών ώστε να ελεγχθεί η ικανότητα του μαθητή στην πραγματική κατανόηση του θέματος σε σχέση με την ικανότητά του στην «απέξω» αναφορά.

ΘΕΜΑ Γ

Είμαστε της άποψης ότι πρέπει να επιλέγονται εκείνοι οι «αριθμοί» ώστε να μην είναι απαραίτητη η ανάγκη του να «λαμβάνουμε υπόψη τα δύο δεκαδικά ψηφία..» για τον υπολογισμό ή συμπλήρωση κενών.

Στο ερώτημα Γ2 ανάλογα με τον τρόπο που θα επιλέξει ο εξεταζόμενος ενδεχομένως υπάρχει διαφορά της τάξεως των 0,5 μονάδων κάτι το οποίο οφείλεται στην «στρογγυλοποίηση»..

Στο ερώτημα Γ4 το «να χαρακτηριστούν» οι συνδυασμοί δεν μας ικανοποιεί αναφορικά με την σαφήνειά του ως προς το σε «τι είδους» χαρακτηρισμό αναφέρεται το ερώτημα. Ασφαλώς ο χαρακτηρισμός ενός συνδυασμού σαν εφικτός, μέγιστος δυνατός ή ανέφικτος ΔΕΝ είναι ο μοναδικός που θα μπορούσε να υπάρξει.

ΘΕΜΑ Δ

Ερώτημα Δ2: Εδώ και χρόνια δεν  αντιλαμβανόμαστε το λόγο για τον οποίο είναι εκτός ύλης η παράγραφος 5 του Κόστους παραγωγής του 3ου κεφαλαίου η οποία αναφέρεται στις «Σχέσεις των καμπυλών μέσου και οριακού κόστους». Η απορία μας γίνεται εντονότερη όταν ο μαθητής «οφείλει» να γνωρίζει «από που» ξεκινάει η καμπύλη προσφοράς [!!]

Λαμβάνοντας υπόψη την προηγούμενη αναφορά μας ΔΕΝ θα επιλέγαμε να ζητήσουμε από τον υποψήφιο «να παρασταθούν γραφικά σε κοινό διάγραμμα οι καμπύλες του AVC και MC»

Επίλογος

Κλείνοντας τις σκέψεις μας αφενός ΔΕΝ θεωρούμε σαν «καλή» επιλογή σε θέματα πανελλαδικών εξετάσεων να μην υπάρχει άσκηση με αναφορά στην ισορροπία της αγοράς και αφετέρου ΔΕΝ μας ενθουσιάζει η ιδέα της υποβάθμισης της προσπάθειας (με την έννοια της περιορισμένης δυσκολίας των θεμάτων) των μαθητών, των γονιών αλλά και των καθηγητών.

Ανεξάρτητα από τις απόψεις μας οι οποίες δεν θα είναι απαραίτητα αποδεκτές από όλους θέλουμε να συγχαρούμε τα παιδιά για την προσπάθειά τους αλλά και να τους ευχηθούμε καλά αποτελέσματα!

Αρχές Οικονομικής Θεωρίας (ΑΟΘ): Νέα σειρά online μαθημάτων

Δημιουργήσαμε μία σειρά online μαθημάτων (ανά κεφάλαιο της ύλης) στην πλατφόρμα Udemy που θα φανεί χρήσιμη στους μαθητές που προετοιμάζονται για την εισαγωγή τους σε οικονομικές σχολές μέσω των Πανελλαδικών εξετάσεων.

Τι περιλαμβάνει το μάθημα

Σε αυτή τη σειρά μαθημάτων αναλύεται η ύλη των Αρχών της Οικονομικής Θεωρίας (ΑΟΘ) - 1ου κεφαλαίου στην οποία θα εξεταστούν οι υποψήφιοι για την εισαγωγή στις οικονομικές σχολές των Ελληνικών Πανεπιστημίων και ΤΕΙ. Η περιγραφή της ύλης συνοδεύεται από εφαρμογές και παραδείγματα.

-  Το κεφάλαιο χωρίζεται σε ενότητες. Στο τέλος κάθε ενότητας υπάρχουν Tips, Τροφή για σκέψη και Quiz (με ερωτήσεις που έχουν μπει στις Πανελλαδικές και αιτιολόγηση των σωστών απαντήσεων) χρήσιμα στην ουσιαστική κατανόηση της ύλης και της οικονομικής σκέψης.

- Στη συνέχεια, σε μία ξεχωριστή ενότητα θα βρείτε έναν ενδεικτικό τρόπο επίλυσης μίας αντιπροσωπευτικής άσκησης του κεφαλαίου 1 σε μορφή video. Με τη βοήθεια αυτής θα μπορείτε να λύνετε με σχετική ευκολία τα θέματα που θα σας δοθούν.

-   Στο τέλος του 1ου κεφαλαίου θα βρείτε για την εξάσκησή σας:

  • Ερωτήσεις Σωστού Λάθους  και Πολλαπλής Επιλογής (με αιτιολόγηση των σωστών απαντήσεων)
  • Ασκήσεις διαβαθμισμένης δυσκολίας 
  • Θέματα Πανελλαδικών προηγουμένων ετών

Για να ξεκινήσετε με το 1ο κεφάλαιο του μαθήματος πατήστε εδώ (https://www.udemy.com/aoth-glykeiou-1st-chapter)

ΥΓ. Το 2ο κεφάλαιο θα είναι σύντομα διαθέσιμο.