Η άγνωστη επόμενη μέρα της Ελλάδας.

Και έτσι όπως πλησιάζει το καλοκαίρι της εξόδου της Ελλάδας από τα μνημόνια  ολοένα και φαντάζει πιο έντονο το ερώτημα «Ποια θα είναι η επόμενη μέρα;»

Ο προβληματισμός  παίρνει τη μορφή της ανησυχίας γιατί ενώ είναι γνωστό ότι το αύριο - εκτός εξαιρέσεων – δεν μας το χαρίζουν (άρθρο)  εξακολουθούμε να μην ακούμε και κυρίως να μην βλέπουμε  τον σχεδιασμό εκείνου του προγράμματος που θα μας οδηγήσει στην επόμενη μέρα.

Η χώρα εμφανίζεται να κινείται ή να ετοιμάζετε να ταξιδέψει σε αχαρτογράφητα νερά  χωρίς διάθεση προγραμματισμού του ταξιδιού της.

Αυτό που ατυχώς παρατηρείται είναι μια προσωρινή «συμμόρφωση» προς τα προαπαιτούμενα για να κλείσει μια ακόμα αξιολόγηση και να εισπράξουμε τη δόση μας. Αμέσως μετά «ξεχνιόμαστε» και επανερχόμαστε σε παλιές λογικές.

Για παράδειγμα, επειδή απαίτησαν οι δανειστές να μειωθούν οι ληξιπρόθεσμες οφειλές του δημοσίου δουλέψαμε και Κυριακές για να βγουν κάποιες συντάξεις. Μετά όμως το πρόγραμμα υπολογισμού των συντάξεων μας έβγαλε κάποιο πρόβλημα και δεν συνεχίστηκε η έκδοση νέων!

Δηλαδή αυτό σημαίνει ότι αναγκαστικά και προσωρινά κάνουμε κάτι με το οποίο επί της ουσίας διαφωνούμε! Αν είναι έτσι, εμείς πως θα καταλάβουμε τις «διαθέσεις» των υπευθύνων όταν δεν θα υπάρχει η έντονη απαίτηση των θεσμών στη μετά μνημονίων εποχή;

Όμως κάπου μας διαφεύγουν βασικά θέματα. Η οικονομία ενεργοποιείται από την ύπαρξη «πληροφορίας». Ιδιαίτερα μετά από περιόδους κρίσης η πληροφόρηση για το αύριο είναι απαραίτητη, Είναι αυτή που θα ωθήσει την εμφάνιση ή όχι της νέας επιχειρηματικής πρωτοβουλίας. Και αν η τελευταία δεν υπάρξει είτε από τον ιδιωτικό τομέα είτε από τον δημόσιο η ανάπτυξη θα παραμείνει στα όνειρά μας.

Σε προηγούμενο άρθρο (πως κινείται η Ελλάδα) έχουμε εκφράσει τις απόψεις μας για το ότι η χώρα επιβάλλεται να αλλάξει κουλτούρα - κυρίως πολιτική. Ο χρόνος που περνάει δυστυχώς μας γεννάει έντονους προβληματισμούς για το αν υπάρχει πράγματι διάθεση για κάτι τέτοιο.

Είναι τουλάχιστον λυπηρό το γεγονός ότι για μια ακόμα φορά κοροϊδεύουμε τους εαυτούς μας. Πάλι το χθες εμφανίζεται ότι δεν μας έκανε σοφότερους. Μοιάζουμε να είμαστε φανατικοί υποστηρικτές παρελθοντολογικών λογικών οι ποίες  αποδυνάμωσαν τη χώρα.

Σε αυτή την περίοδο της σύγχρονης ιστορίας της Ελλάδας υπάρχει όμως κάτι που δεν έχουμε αντιληφθεί ή εθελοτυφλούμε σφυρίζοντας αδιάφορα.

Η φτωχοποίηση δεν περιορίζεται στο σήμερα  αλλά εισχωρεί και στη σκέψη της νέας γενιάς για το αύριο.

Το τελευταίο είναι και το χειρότερο, Η νέα γενιά να σου γυρνάει την πλάτη επειδή δεν της δείχνεις το δρόμο της επόμενης μέρας.


Η κρίση χρέους της Ελληνικής οικογένειας μέσα από την διαδρομή της στα τελευταία 60 χρόνια.

ΑΤΟΜΑ που ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ μετά την 10ετία του ΄50

Αν προσπαθήσουμε να “ακτινογραφήσουμε” τη ζωή τους θα συναντήσουμε άτομα με χαμηλό εισόδημα αλλά και περιορισμένες ανάγκες. Άτομα που χαίρονταν το σήμερα και “ζήταγαν” το καλύτερο αύριο όχι τόσο μέσα από την κατανάλωση όσο μέσα από την έννοια της “δημιουργίας“ το αποτέλεσμα της οποίας στην πραγματικότητα θα απολάμβανε η επόμενη γενιά.

Η “δημιουργία” βασιζόταν περισσότερο στην λογική της αξιοπόιησης της αποταμίευσής τους παρά στην σύναψη δανείων. Για παράδειγμα, το σπίτι που απέκτησαν ήταν προϊόν κατά κανόνα αποταμίευσης ή και οικονομικής βοήθειας φίλων τους παρά “δώρο” ενός Τραπεζικού δανείου!

Ήταν η γενιά που χωρίς Οικονομικές σπουδές ήξερε ΠΟΛΥ καλά την βασική ισότητα της μακροοικονομίας: Ι = C + S. Δηλαδή, ότι το εισόδημα (Ι) είτε καταναλώνεται ( C), είτε αποταμιεύεται (S).

ΑΤΟΜΑ που ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ την 10ετία του ΄70 και λίγο μετά

Η επόμενη γενιά. Η Παγκοσμιοποιημένη Οικονομία! Ο θαυμαστός νέος κόσμος! Σιγά – σιγά καταιγισμός και βατότητα σε νέα προϊόντα, νέες συνήθειες, νέα τεχνολογία, νέα πληροφορία, νέα εικόνα, νέα καταναλωτικά πρότυπα με κατάληξη σε επίσης νέο τρόπο ζωής. Ασφαλώς το ζητούμενο σε κάθε κοινωνία. Τώρα πια εκτός από το σπίτι, ενδεχομένως και εξοχικό, έχουμε και αυτοκίνητο, ταξιδεύουμε περισσότερο, καταναλώνουμε γενικά περισσότερο. Αυτό το περισσότερο όμως δεν προέρχεται τόσο από την αντίστοιχη (αναλογικά) αύξηση του εισοδήματος, όσο από την εμφάνιση και στη συνέχεια αύξηση ενός “νέου” προϊόντος. Όνομα αυτού “δάνειο”!

Η έννοια της αποταμίευσης εξακολουθεί να υπάρχει, αλλά αργά και σταθερά ξεπερνιέται, θεωρείται “ντεμοντέ”!

Συμπερασματικά και απλά, είναι η γενιά που παρέλαβε το σπίτι της προηγούμενης, κατά κανόνα του πρόσθεσε ένα ή και δύο ορόφους και του έφτιαξε κήπο με γκαράζ για το αυτοκίνητο που η ίδια αγόρασε.

ΑΤΟΜΑ που ΕΡΓΑΣΤΗΚΑΝ από το 1985 και μετά.

Αυτός και αν είναι ο θαυμαστός νέος κόσμος! Η γενιά που αγοράζει προϊόντα με email από το οποιοδήποτε σημείο του κόσμου επιθυμεί! Υπερκατανάλωση! Και η έννοια της υπερκατανάλωσης “περνιέται” στον εγκέφαλο της ο οποίος σταδιακά “χάνει” την ικανότητα προβολής του σήμερα στο αύριο.

Η γενιά του αυξημένου κατά κεφαλήν ΑΕΠ, η γενιά του θεαματικά βελτιωμένου βιοτικού επιπέδου, η γενιά των χρηματιστηρίων (ασφαλώς όχι μόνο του Ελληνικού), η γενιά των δύο αυτοκινήτων, των τριών τηλεοράσεων, της καθημερινής διασκέδασης, των πούρων, των πολλών ταξιδιών, αλλά και των πολλών, πάρα πολλών δανείων.

Και βέβαια που είναι το δύσκολο, όταν η απελευθέρωση στη διακίνηση των κεφαλαίων έχει επιτρέψει το μενού του “φιλάνθρωπου” Τραπεζίτη να περιλαμβάνει τεράστια γκάμα δανείων. Το θέλετε σε δραχμές, ευρώ, γιεν, σταθερού ή κυμαινόμενου επιτοκίου; Διάρκειας Α, Β ή Γ ετών; Για να αγοράστε σπίτι, αυτοκίνητο, διακοπές; Τι ακριβώς θέλετε; Εμείς είμαστε εδώ!

Η γενιά που κατήργησε ή καλύτερα της κατήργησαν την ισότητα (I = C + S) που λέγαμε πριν. Όχι απλά εξαφανίστηκε η έννοια της αποταμίευσης (S), αλλά η αύξηση της κατανάλωσης (C) ήταν σε τέτοιο βαθμό που ήταν απαραίτητη η προσθήκη δανείου/ων για να πετύχει την ισότητα(;) με το εισόδημα (I) του οποίου η αύξηση δεν ήταν ικανή να τροφοδοτήσει την υπερ- αύξηση της κατανάλωσης.

Εδώ τα συμπεράσματα μας παραπέμπουν σε μια γενιά που το σπίτι που βρήκε από την προηγούμενη το μετέτρεψε σε βίλα με πισίνα και υπόγεια γκαράζ (κυρίως για το Πορσικό..) αλλά και το ονόμασε “Βίλα ΔΑΝΕΙΟ”!

Και δυστυχώς στην επόμενή της γενιά ΔΕΝ θα μετέφερε το σπίτι της, αλλά το σπίτι ενός ΔΑΝΕΙΟΥ!

Η φανταστική – αν και δεν θα τη χαρακτηρίζαμε ακριβώς έτσι, διαδρομή μέσα από τα τελευταία 60 χρόνια, ίσως μας “φωτογραφίζει” και τα πραγματικά αίτια της περίφημης κρίσης χρέους της μέσης Ελληνικής οικογένειας!!

Καθηγητές στο νέο τους ρόλο - αυτόν του σύγχρονου πολυεργαλείου!

Αρκετοί είναι οι καθηγητές που επέλεξαν να βρίσκονται στο χώρο της εκπαίδευσης – θέλησαν να συμμετέχουν μέσα από το έργο τους στο παρακάτω της ζωής των άλλων. Αυτοί οι δάσκαλοι δεν βρέθηκαν «έτσι» στη θέση αυτού που μεταφέρει γνώση. Ήταν το συνειδητοποιημένο θέλω κάποιων ανθρώπων που δεν φοβούνται το καλύτερο!

Κάτι τέτοιο βέβαια προϋποθέτει - μεταξύ πολλών άλλων - εμπιστοσύνη στον εαυτό σου και ταυτόχρονα αναγνώριση ότι μπορείς να συμβάλλεις κατά  ένα μικρό μόνο κομμάτι σε μια εξελικτική διαδικασία της οποίας η κατάληξή κατά κανόνα τείνει στο άπειρο. Έτσι αντιλαμβάνεσαι τη γνώση.

Μεταφορά γνώσης για την πορεία ζωής των νέων - photo: Annie Spratt-unsplash

Στη σκέψη σου η έννοια της διδασκαλίας δεν περιορίζεται στην ύλη των μαθημάτων της ειδικότητάς σου. Επεκτείνεται – σε μεγάλο βαθμό -  στη μεταφορά συμπεριφοράς ή βιωμάτων ικανών να εμπνεύσουν τους μαθητές σου στην αναζήτηση και απόκτηση «παιδείας». Και βέβαια ο βαθμός της παιδείας δεν είναι «συνθετικό» των πτυχίων. Επισκιάζει το οτιδήποτε άλλο! Η παιδεία είναι ή πρέπει να είναι συνυφασμένη με την ανθρώπινη υπόσταση των ατόμων που ζουν σε μια οργανωμένη κοινωνία.

Στο έργο που προσπαθείς να επιτελέσεις συμμετέχει βέβαια και το περιβάλλον που άλλοτε βρίσκεται  δίπλα σου, και άλλοτε ατυχώς απέναντί σου.

Για κάποιους από αυτούς  που λαμβάνουν αποφάσεις στο χώρο της εκπαίδευσης μοιάζει να είναι «άγνωστο» το μέγεθος της συνεισφοράς του καθηγητή στο μέλλον της νέας γενιάς. Σαν αποτέλεσμα έχουν υιοθετήσει εσχάτως μια λογική που θα την χαρακτηρίζαμε τουλάχιστον περίεργη!

Αυτή η λογική ξεκίνησε από το εξωτερικό περιβάλλον - τον γενικό σχεδιασμό της εκπαίδευσης – με την σταδιακή «αφόπλιση» του καθηγητή ο οποίος κατά την ατυχή άποψή τους μπορεί εύκολα να περνάει τα σωστά μηνύματα σε ομάδες διαφορετικών ατόμων. Είναι αρκετή - σα να λέμε - μια ματιά! Συνεχίστηκε από το εσωτερικό περιβάλλον (υποσύστημα του προηγούμενου) που εν ονόματι της κρίσης, του ανταγωνισμού και της διεκδίκησης της πρωτιάς αντιλαμβάνεται την έννοια του «σύγχρονου» καθηγητή σαν ενός διαθέσιμου «πολυεργαλείου» που παρά τα δύσκολα ΠΡΕΠΕΙ ενός καθηγητή θα εκτελεί την όποια εργασία του ζητηθεί και μάλιστα αποτελεσματικά!

Μένουμε με την απορία αν ένας τέτοιος «σχεδιασμός» θα μπορούσε ποτέ να συμμετέχει βοηθητικά στη θετική κατάληξη του έργου ενός καθηγητή. Βέβαια η απορία μοιάζει να έχει τη λογική ενός ρητορικού ερωτήματος.

Ο φορέας που είναι υπεύθυνος για τον σχεδιασμό της παιδείας θα πρέπει να αντιληφθεί το αυτονόητο. Και αυτό είναι ότι επιβάλλεται να αλλάξει άμεσα «λογική» γιατί καθηγητές με το προφίλ που περιγράφουμε δεν μπαίνουν σε «καλούπια». Είναι λάτρεις του έργου τους και αυτό λέγεται «μεταφορά παιδείας».

Επομένως αν συνεχιστεί η υποτίμηση του έργου τους δύο είναι τα ενδεχόμενα. Σύμφωνα με το πρώτο θα αρκεστούμε σε μια «διακριτική» παρουσία τους στο χώρο. Αν συμβεί το δεύτερο η «πραγματική» απουσία τους είναι θέμα χρόνου να λάβει χώρα αν κάτι τέτοιο δεν έχει ήδη συμβεί.

Έχετε την αίσθηση ότι θα είναι υπέρ της νέας γενιάς να συμβεί ένα ή και τα δύο από τα προηγούμενα;





Ο φόβος του «αν» να γίνει «να»..

Δεν είναι λίγες οι φορές που θέλεις πολύ να συμβεί κάτι συγκεκριμένο και επειδή ακριβώς η επιθυμία σου είναι έντονη αρχίζεις το «ψάξιμο» των δικαιολογιών ώστε να παραμείνει επιθυμία..Αναζητάς μια επιχειρηματολογία βασισμένη  άλλες φορές σε πραγματικά δεδομένα και άλλοτε στη «δημιουργικότητα» της φαντασίας σου ώστε να διατηρήσεις τη σειρά των γραμμάτων της λέξης αν όπως είναι..

Η αλλαγή της σειράς από αν σε να σε βάζει σε σκέψεις

Παρά το ότι «έλκεσαι» από την ιδέα το αν να γίνει να «κατεβάζεις» αρκετές ανασταλτικές «λογικές» ώστε να  πρωταγωνιστήσεις στην ταινία Great Expectations με την Gwyneth Paltrow και τον Ethan Hawke!

Great Expectations movie

Ψιθυρίζεις στον εαυτό σου  ότι κάτι δεν «κολλάει». Αυτό το κάτι συνήθως δεν ξέρεις εκ των προτέρων αν είναι «υπαρκτό». Βρίσκεται όμως στη λειτουργία της σκέψης σου και την εμποδίζει για το παρακάτω βήμα. Και το «περίεργο» είναι ότι το παρακάτω είναι το θέλω σου!

Βέβαια στο αύριο μπορεί να αποδειχτεί ότι η δισταχτικότητα του μυαλού σου ήταν «σωστή». Να αποδειχθεί δηλαδή ότι πράγματι δεν έπρεπε να προχωρήσεις στο να γιατί τα αν ήταν και αληθινά και ισχυρά!

Όμως το ότι μπορεί να συμβεί κάτι δεν σημαίνει και ότι σίγουρα θα συμβεί.

Ίσως τελικά είναι θέμα χαρακτήρα το να αποφασίσεις αν θα μείνεις στη σιγουριά του μπορεί ή θα πάρεις το ρίσκο της αλλαγής του αν σε να..





Μεταβολή της ισορροπίας στην αγορά (02.03.2018)

02 Μαρτίου 2018

Η μεταβολή της ζήτησης ή της προσφοράς ενός αγαθού δημιουργεί νέο σημείο ισορροπίας στην αγορά με αποτέλεσμα να έχουμε επίσης νέα τιμή και ποσότητα ισορροπίας. (Δεν αναφερόμαστε σε ταυτόχρονες μεταβολές ζήτησης και προσφοράς όπου η τιμή ή η ποσότητα ισορροπίας μπορεί να παραμείνει σταθερή)

Έχει ενδιαφέρον για τους υποψήφιους των οικονομικών σχολών να έχουν αντιληφθεί ότι ενώ σε συγκεκριμένη μεταβολή της ζήτησης (με σταθερή την προσφορά) μπορούμε να γνωρίζουμε αν στο νέο σημείο ισορροπίας  η νέα ΣΔ = ΣΕ είναι μεγαλύτερη ή μικρότερη από την παλαιά, σε μεταβολή της προσφοράς (με σταθερή τη ζήτηση) αυτό δεν είναι δυνατόν αν δεν έχουμε ποσοτικά στοιχεία ή την ED.