Η ΓΝΩΜΗ σου εκφράζει τον ΚΟΣΜΟ σου.

Μιλώντας χθες με ένα περσινό μαθητή μου, ατυχώς σε ένα από τα μέσα κοινωνικής  δικτύωσης, και όχι πίνοντας ένα καφέ που θα ήταν φαντάζομαι προτιμητέο και από τους δύο, είχα τη χαρά να τον ακούσω να σχολιάζει τα άρθρα που ανεβάζω στον ιστότοπο.

Με πολύ ειλικρίνεια - κάτι που για μένα είναι και το ζητούμενο - μου είπε ότι αν και διαφωνεί σε κάποια σημεία, τα απολαμβάνει.

Θα δανειστώ την τελευταία του λέξη για να πω με τη σειρά μου ότι «απολαμβάνω την ύπαρξη διαφορετικής αντίληψης ή αίσθησης για κάποιο θέμα».

Θεωρώ εγωιστικό, χαζό, κοντόφθαλμο και αναχρονιστικό το να ισχυρίζεται κάποιος ότι η δική του άποψη γενικά «υπερέχει» έναντι των άλλων. Πολύ δε περισσότερο να θέλει να την «περάσει» και στους άλλους. Κάτι τέτοιο μοιάζει σαν την προσπάθεια κάποιου να βρει πελάτες για να πουλήσει!

Σύμφωνα με τη δική μου λογική είναι διαφορετικό πράγμα τα μέσα ή οι τρόποι προώθησης ή πώλησης υπηρεσιών και αγαθών, και εντελώς άλλο τα μέσα κατάθεσης απόψεων, γνώσεων και εμπειριών. Τα πρώτα ανήκουν στις λειτουργίες του Marketing. Τα δεύτερα στις λειτουργίες των διαφορετικών εγκεφάλων.

Ευτυχώς η κοινωνία που ζούμε, παρά την προσπάθεια ομαδοποίησης της σκέψης, επιτρέπει την «ύπαρξή» της και την παραπέρα δημοσιοποίησή της. Αυτή ακριβώς η ελευθερία ΔΕΝ πρέπει ποτέ να καταργηθεί γιατί σε μια τέτοια περίπτωση θα αναφερόμαστε δυστυχώς στην νίκη της μαζοποίησης απέναντι στην προσωπική κριτική επεξεργασία του καθενός μας.

Η εξέλιξη – όπως κάποιοι την αντιλαμβανόμαστε – δεν φοβάται την διαφορετική άποψη. Αντίθετα θα έλεγα την ζητάει, ή καλύτερα την απαιτεί.

Αυτή η πορεία προς τα εμπρός ΔΕΝ εξασφαλίζεται με το ταξίδεμα όλων μας προς τον ίδιο προορισμό, αλλά με την προσπάθεια του καθενός μας να ανακαλύψει, να πιστέψει, να αγαπήσει και να υπερασπιστεί την προσωπική του Ιθάκη.

Κύριε Καθηγητά, τι είδους γνώση μεταφέρεις;

Ο χρόνος στην πρώτη μου παρουσία σε τάξη (με την ιδιότητα του καθηγητή) είχε βαλθεί να με εξοντώσει. Οι δείκτες του ρολογιού έμοιαζαν καρφωμένοι στο ίδιο σημείο αρνούμενοι πεισματικά να διακόψουν την ακινησία τους. Που και που βέβαια, αποφάσιζαν ότι έστω και με νωχελικές κινήσεις θα έπρεπε να εκτελέσουν την αποστολή τους, δηλαδή να προχωρήσουν λίγο παρακάτω..και το έκαναν, αλλά αργά, εκνευριστικά αργά!

Από την άλλη πλευρά, οι μαθητές «απαιτούσαν» από τους εαυτούς τους - μέσα σε μια ώρα, να εξερευνήσουν τον καπνό που φουμάρει ο νέος καθηγητής τους! Και οι δύο πλευρές (εκείνη την πρώτη μέρα) είχαμε - αν και διαφορετικούς λόγους η κάθε μια,  ένα κοινό στόχο: να τελειώσει η ώρα όσο γίνεται πιο γρήγορα.

Μετά από μέρες - στην πραγματικότητα 4 μόλις ώρες μετά, γύρισα σπίτι μου όπου άρχισε η συζήτηση με τον εαυτό μου. Κάτι σαν απολογισμός των πεπραγμένων.

Πως να φάνηκα στους μαθητές; Πως θα επικοινωνήσω με τόσα διαφορετικά άτομα; Με ποιους τρόπους θα κερδίσω το ενδιαφέρον τους; Καταλάβαιναν τι τους έλεγα; Και μερικές ακόμα δεκάδες  ερωτήματα - κάποια συγκεκριμένα και άλλα αόριστα,  αποτέλεσμα της περίφημης «πρώτης φοράς».

Ο χρόνος όμως, έχει την κακή συνήθεια να κολλάει μόνο στα αρχικά στάδια μιας διαδικασίας. Αργότερα, δεν ξέρω γιατί, αλλάζει τακτική και μεταμορφώνεται σε οδηγό της formula 1!

Η  αλήθεια είναι, πως όταν ο χρόνος έγινε λάτρης της ταχύτητας,  εγώ μεγάλωνα (και σαν καθηγητής) με αποτέλεσμα τα προηγούμενα ερωτήματα να μεταλλάσσονται σε άλλα, πιο σύνθετα πλέον.

Μεταφέρω γνώση; Αν ναι, τι είδους; Μήπως είναι έτοιμη τροφή; Έτοιμη γνώση ή εργαλεία σκέψης για την κατάκτησή της; Αν είναι έτσι, τι διαφορετικό τους προσφέρω από το να διαβάσουν ένα βιβλίο;

Αυτός όμως – πάντα για το χρόνο μιλάω, εξακολουθούσε να τρέχει υπερβολικά γρήγορα και δεν σταμάταγε να μου γεννάει νέα ερωτήματα.

Τελικά εγώ ποιο ρόλο έχω σε αυτό το χώρο; Του έξυπνου; Φοβάμαι τον αντίλογο; Εμπνέω; Inspiration Τι θέλω να πετύχω τελικά; Να μεταφέρω αυτά που ξέρω ή ο δέκτης να μπορέσει να τα αναπτύξει παρακάτω; Τελειώνει ποτέ η γνώση;

Ωραία, και πως θα απαντήσω, είτε από εκπαιδευτικής, είτε από επικοινωνιακής προσέγκισης στο: αν τελειώνει ποτέ η γνώση;

Για να απαντήσω  στο πρώτο (εκπαιδευτική προσέγκιση) γύρισα περίπου 2.400 χρόνια πίσω! Εκεί βρήκα τη Σωκρατική (μαιευτική) μέθοδο την οποία χρησιμοποίησα αρκετές αρχές, μια και την πιστεύω. Έτσι δεν ξαναείπα στους μαθητές μου τι λέει ο νόμος της ζήτησης. Προτίμησα Μια περισσότερο πραγματικήα διδασκαλία να μου εξηγήσουν την καταναλωτική συμπεριφορά τους στην περίοδο των εκπτώσεων. Τώρα, ήταν έτοιμοι εκείνοι να μου τον πουν!

Για να απαντήσω όμως στο δεύτερο (επικοινωνιακή προσέγκιση)  εκσυγχρονίστηκα! Μου εξήγησε λοπόν ο ευατός μου ότι δεν θα του άρεσε να τον βλέπουν οι μαθητές σαν τον Κύριο καθηγητή που η εκτίμησή τους προς το άτομό του θα περιοριζόταν στην αναγκαστική χρήση του πληθυντικού αριθμού..

Αν υπήρχε εκτίμηση, θα μπορούσα να την εισπράξω μέσα από τη γενικότερη συμπεριφορά τους, από τον τρόπο που μου μίλαγαν, από τη συνειδητοποίησή τους ότι λειτουργούμε σε ένα περιβάλλον περιφραγμένο από κανόνες (άσχετα αν συμφωνούμε ή διαφωνούμε με αυτούς), ακόμα και πίνοντας μαζί τους ένα καφέ, ή μέσα από το περιεχόμενο και ύφος ενός μηνύματος σε κάποιο από τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης.

Τελικά τι είναι πιο σημαντικό; Ο τύπος του χθες, ή η ουσία  του σήμερα;  Για το δικό μου τρόπο σκέψης, το δεύτερο.

Με άλλα λόγια, δεν μου αρέσει το από μακριά και αγαπημένοι. Προτιμώ το από κοντά  και ας διαφωνούμε.

Πάνε αρκετά  χρόνια που χαίρομαι να με ξεπερνούν σε πορεία ζωής και μάλιστα να έχω συμμετάσχει σε αυτό. Ναι, χαίρομαι οι παλιοί μαθητές μου να γίνονται καλύτεροι οικονομολόγοι από μένα, καλύτεροι δάσκαλοι από μένα, καλύτεροι γενικά από μένα.

Έτσι πιστεύω ότι θα προχωρήσουμε ελπίζοντας να καταλάβουν κάποιοι κάποτε την πραγματική έννοια της λέξης εξέλιξη.

 

17 ΛΕΠΤΑ στο ΜΕΤΡΟ

Τόσο ακριβώς κράτησε η πρωινή διαδρομή του μετρό για να βρεθώ στο κέντρο της Αθήνας.

Με το που μπήκα, ω της τύχης μου, βρήκα μια “ωραία” θέση και (ως συνήθως) άρχισα να παρατηρώ το περιβάλλον!

Προσπαθώντας να ερμηνεύσω τη γλώσσα του σώματος που “έστελνε” ένα δείγμα 30 περίπου ατόμων (αν και δεν κράτησα “ακριβή” στατιστικά στοιχεία) θα μπορούσα να σας μεταφέρω την παρακάτω εικόνα.

Περίπου 10 άτομα ήταν καρφωμένα στο κινητό τους - άγνωστο το τι συγκεκριμένα έκαναν - εντελώς αποκομμένα από το περιβάλλον. Το κεφάλι τους σηκώθηκε – όπως και τα ίδια, όταν έφτασε στον εγκέφαλό τους μήνυμα από το αισθητήριο όργανο της ακοής τους ότι ΠΡΕΠΕΙ να κατέβουν.

Ένας ίδιος αριθμός ατόμων, απλά κοίταγε. Δεν ξέρω που ακριβώς και γιατί. Ήταν φανερό όμως ότι δεν παρατηρούσε κάτι συγκεκριμένο. Υπήρχε ένα απλανές βλέμμα γενικώς προς “κάποια ” κατεύθυνση.

Πέντε άτομα, τα υποτιθέμενα “ενεργά” του δείγματος, δεν ανήκαν στις προηγούμενες δύο κατηγορίες, αλλά αν έκανες “το λάθος” να τα κοιτάξεις χρειαζόντουσαν λίγα κλάσματα του δευτερολέπτου για να απομακρύνουν “βίαια” τη ματιά τους από τα δικά σου που τόλμησαν (κατά τη άποψή τους) να εισβάλλουν διεκδικητικά στο είναι τους. Βέβαια, το τι διεκδικούσε (η ματιά σου) ασφαλώς ΔΕΝ κατάλαβα!

Δύο – τρεις κοπελιές χρησιμοποιούσαν για καθρέφτη το τζάμι του βαγονιού σε μια προσπάθεια να το ρωτήσουν αν αυτές ήταν οι πιο ωραίες! Δεν ξέρω τι τους απάντησε! Ένα κορίτσι διάβαζε ένα βιβλίο – ήταν το “πρωτότυπο” του θέματος! Ασφαλώς δε, κανείς δεν είχε την διάθεση να “ επικοινωνήσει” με κανέναν.

Και έμενε ένας παρατηρητής, εγώ, να αναρωτιέμαι αν έχω πράγματι ξυπνήσει και “μάθαινα” βιωματικά τον ορισμό της αποξένωσης και του χωρίς λύση προβληματισμού ή  “ζούσα” ένα βραδινό εφιαλτικό όνειρο!

Χωρίς καμία διάθεση αρνητικής κρητικής για τα 17 λεπτά του χρόνου των συνανθρώπων μου, η παρατήρηση με οδήγησε σε κάποια συμπεράσματα για τον μέσο “ κάτοικο” της χώρας μου.

Ένα άτομο αποκομμένο από το περιβάλλον, αναγκαστικά αντικοινωνικό, βυθισμένο σε προσωπικά προβλήματα που αδυνατεί να λύσει, χωρίς καμία διάθεση επικοινωνίας μια και είναι εμφανές ότι “λείπει” η ελπίδα και κατά συνέπεια άτομο “ εχθρικό” σε όποιον προσπαθεί να το προσεγγίσει- έστω με μια ματιά!

Έλειπε μόνο η πινακίδα « Μην ενοχλείτε την μοναξιά μου…»

Teaching Economic Theory “Why examples should precede theory”

Emmanouil Sp. Anastopoulos, Dissertation, Teaching Economic Theory "Why examples should precede theory", Middlesex University.

 

Introduction

The fact that there are students and listeners who show less ‘interest’ with regard to what they are listening to in a lecture hall or classroom compared to other listeners, is a common enough phenomenon. The question ‘of what interest is that to me?’ is often heard.

In other words, there are reasons why part of an audience is ‘activated’ (as if someone touches those sensitive cords or satisfies certain needs), while at the same time the same reasons or lack of other reasons neutralize the rest of the listeners or just make no difference to them at all.

A speaker-teacher’s personality undoubtedly constitutes one of the most basic reasons, since it has to contain many other principles of the efficient public speaker, Lucas (2004:7-8) apart from the leader’s physique. Among other factors which affect his efficiency as a speaker are:

  • Good thought organization according to a logical and chronological order. (Organizing the thoughts logically)
  • Adapting what we want to pass on the needs of the audience at any given time. (Tailoring the message to the audience)
  • Careful observation of listener’s reactions.

(Adapting to listener feedback)

In a more analytical approach, we would be able to refer to the use of different ‘teaching methods’ so as the message we convey can become part of the maximum possible number of listeners. As is claimed in his book, Bruner’s (1960:11-16), ‘We begin with the hypothesis that any subject can be taught effectively in some intellectually honest form to any child at any stage of development (ibid:33).’

Although it is neither our purpose to claim that any given subject should necessarily be of interest to any person, since in such a case we would be ignoring the ‘individuality’ of people, nor of course to refer top the principles of teaching themselves, we believe it would be useful to present the most important principle, that of providing motives in order to achieve personal goals, Byars & Rue (2003:195).

However, for the sense of motive to work in the researched issue, students should firstly understand in what way what they learn-economics lessons- are related and applied (become useful) in their everyday lives. Otherwise, they will regard the news-message as something ‘alien’ to their interests.

At this point ‘steps in’ the teacher’s ability to support what he wants to effectively pass on, Lucas (2004:175), ‘Among others with the use of examples, statistics and testimony.’

Undoubtedly, the components of the above ‘supporting material’ act in cooperation and therefore have a joint usefulness. Nevertheless, the use of examples (of a concise or extended type or even hypothetical ones), is considered of use even on its own. The example by itself ‘shortens’ the distance between theory and action, allows the ‘faraway’ to become ‘near’, and when it refers to our everyday activities then it nullifies the ‘of what use is that to me’ and replaces it with the ‘I really do experience this daily’.

Finally we believe that through this quality it has, the example activates people who were considered ‘indifferent’ to certain subjects or renderings, as in the case we are examining, renderings from the field of economics the knowledge, understanding and analysis of which, is considered extremely important nowadays.

The above thoughts have led to the writing of this project in which the effort is focused on the chronological order of the example in relation with the theory. Namely, example should precede the theory when teaching economics.


Dissertation, Teaching Economic Theory "Why examples should precede theory", Emmanouil Sp. Anastopoulos, Middlesex University.

Μια αρχική προσέγγιση στη δομή της Οικονομίας

Θεωρούμε χρήσιμη μια συνοπτική αναφορά στην έννοια του συστήματος πριν προχωρήσουμε σε εισαγωγικές παρατηρήσεις σχετικά με τη δομή της Οικονομικής επιστήμης.

Σύμφωνα με την συστημική θεωρία - προσέγγιση (βασισμένη στη θεωρία των συστημάτων 1950) σαν σύστημα ορίζεται οτιδήποτε μπορεί να γίνει αντιληπτό από τον άνθρωπο σαν ένα σύνολο μεταβλητών (υποσυστημάτων) τα οποία λειτουργούν μεμονωμένα αλλά και σε πλήρη αλληλεξάρτηση μεταξύ τους, με σκοπό την επίτευξη κάποιου στόχου.

Στο σημείο αυτό μας γίνεται αντιληπτό ότι το κάθε σύστημα (π.χ. σχολική τάξη), συμμετέχει σαν υποσύστημα ενός ευρύτερου συστήματος (σχολείου), το οποίο με τη σειρά του είναι υποσύστημα ενός άλλου συστήματος (παιδεία), κ.ο.κ.  και κατά συνέπεια πιθανές μεταβολές του ευρύτερου περιβάλλοντος ενδέχεται να το επηρεάσουν

Την λογική του συστήματος - υποσυστημάτων θα μπορούσαμε ίσως να τη φανταστούμε σαν ομόκεντρους κύκλους ή σαν ιστό αράχνης.

Κατά τη γνώμη μας είναι σημαντικό για εκείνους που θα ασχοληθούν με τα Οικονομικά να έχουν από τα πρώτα ακούσματα υπόψη τους ότι ο μηχανισμός λειτουργίας των συστημάτων έχει μεγάλη εφαρμογή και στα Οικονομικά.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι μια κίνηση στην οικονομία (π.χ. μείωση επιτοκίων), θα επηρεάσει κάποια άλλα μεγέθη (επενδύσεις, καταθέσεις, ομόλογα, κ.α.)  θετικά ή αρνητικά, η μεταβολή των οποίων θα είναι η αιτία ποσοτικής ή ποιοτικής διαφοροποίησης κάποιων άλλων (που περιμένουν στη σειρά..) και βέβαια το τελικό αποτέλεσμα στην οικονομία θα είναι το «άθροισμα» της αλληλοεπίδρασης των προηγούμενων μεταβολών.

Και χωρίς καμία διάθεση “εκφοβισμού” δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το γεγονός ότι η διαδικασία των προηγούμενων αλληλοεπηρεαζόμενων μεταβολών είναι ικανή να δημιουργήσει την εμφάνιση ενός νέου “συμβάντος” στην οικονομία, του οποίου είτε αγνοούσαμε το “όνομα”, είτε μας ήταν σχεδόν αδύνατον να σταθμίσουμε την πιθανότητα εμφάνισής του.

Ασφαλώς, αν κάποιος ήθελε να συνεχίσει την περιγραφή θα αναφερόταν σε μη γραμμικά δυναμικά συστήματα τα οποία αποτελούν αντικείμενο μελέτης της θεωρίας του χάους.

Τα μέχρι στιγμής (συνοπτικά) αναφερθέντα ίσως μας επιτρέπουν να αντιληφθούμε το γιατί σε αρκετές περιπτώσεις η δυνατότητα πρόβλεψης κάποιων μεγεθών της Οικονομίας καθίσταται σχεδόν αδύνατη.

Σε πρακτικό επίπεδο τώρα, είναι προφανές ότι τα παραπάνω δεν είναι δυνατόν να τα μεταφέρουμε σε ένα παιδί ή έφηβο. Θα μπορούσαμε όμως να τον προϊδεάζουμε και συγχρόνως να  του “εμφυτεύουμε” τα πρώτα εργαλεία Οικονομικής λογικής – σκέψης, εξηγώντας του τους λόγους που μας αναγκάζουν σε κάποια “νέα” κίνηση οικονομικής φύσης, αντί της απλής “ανακοίνωσής” της.

Για παράδειγμα (δυστυχώς επίκαιρο), αν αναγκαστούμε λόγω της οικονομικής κρίσης να μειώσουμε το χαρτζιλίκι που δίνουμε στο παιδί μας έχουμε τη δυνατότητα εναλλακτικά να του πούμε:

  • ..από την άλλη εβδομάδα θα παίρνεις β αντί των α€ (όπου β < α ).. και σε πιθανή ερώτηση: μα γιατί;, η απάντηση να είναι: καλά που ζεις; Δεν βλέπεις τι γίνεται;

Είτε

  • ..από την άλλη εβδομάδα θα παίρνεις β αντί των α€ (όπου β < α )..γιατί με το μισθό (εισόδημα) που είχαμε μπορούσαμε να καλύπτουμε τα συγκεκριμένα έξοδά μας (..φαγητό, ντύσιμο, εκδρομές,.., χαρτζιλίκι α€)., Τώρα που ο μισθός μειώθηκε καταλαβαίνεις ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα έξοδα που είχαμε – πρέπει απαραίτητα να μειωθούν και αυτά. Μάλλον η ερώτηση: μα γιατί; ..δεν θα υπάρξει.