Μια αρχική προσέγγιση στη δομή της Οικονομίας

Θεωρούμε χρήσιμη μια συνοπτική αναφορά στην έννοια του συστήματος πριν προχωρήσουμε σε εισαγωγικές παρατηρήσεις σχετικά με τη δομή της Οικονομικής επιστήμης.

Σύμφωνα με την συστημική θεωρία - προσέγγιση (βασισμένη στη θεωρία των συστημάτων 1950) σαν σύστημα ορίζεται οτιδήποτε μπορεί να γίνει αντιληπτό από τον άνθρωπο σαν ένα σύνολο μεταβλητών (υποσυστημάτων) τα οποία λειτουργούν μεμονωμένα αλλά και σε πλήρη αλληλεξάρτηση μεταξύ τους, με σκοπό την επίτευξη κάποιου στόχου.

Στο σημείο αυτό μας γίνεται αντιληπτό ότι το κάθε σύστημα (π.χ. σχολική τάξη), συμμετέχει σαν υποσύστημα ενός ευρύτερου συστήματος (σχολείου), το οποίο με τη σειρά του είναι υποσύστημα ενός άλλου συστήματος (παιδεία), κ.ο.κ.  και κατά συνέπεια πιθανές μεταβολές του ευρύτερου περιβάλλοντος ενδέχεται να το επηρεάσουν

Την λογική του συστήματος - υποσυστημάτων θα μπορούσαμε ίσως να τη φανταστούμε σαν ομόκεντρους κύκλους ή σαν ιστό αράχνης.

Κατά τη γνώμη μας είναι σημαντικό για εκείνους που θα ασχοληθούν με τα Οικονομικά να έχουν από τα πρώτα ακούσματα υπόψη τους ότι ο μηχανισμός λειτουργίας των συστημάτων έχει μεγάλη εφαρμογή και στα Οικονομικά.

Ενδεικτικά να αναφέρουμε ότι μια κίνηση στην οικονομία (π.χ. μείωση επιτοκίων), θα επηρεάσει κάποια άλλα μεγέθη (επενδύσεις, καταθέσεις, ομόλογα, κ.α.)  θετικά ή αρνητικά, η μεταβολή των οποίων θα είναι η αιτία ποσοτικής ή ποιοτικής διαφοροποίησης κάποιων άλλων (που περιμένουν στη σειρά..) και βέβαια το τελικό αποτέλεσμα στην οικονομία θα είναι το «άθροισμα» της αλληλοεπίδρασης των προηγούμενων μεταβολών.

Και χωρίς καμία διάθεση “εκφοβισμού” δεν μπορούμε να αποκλείσουμε το γεγονός ότι η διαδικασία των προηγούμενων αλληλοεπηρεαζόμενων μεταβολών είναι ικανή να δημιουργήσει την εμφάνιση ενός νέου “συμβάντος” στην οικονομία, του οποίου είτε αγνοούσαμε το “όνομα”, είτε μας ήταν σχεδόν αδύνατον να σταθμίσουμε την πιθανότητα εμφάνισής του.

Ασφαλώς, αν κάποιος ήθελε να συνεχίσει την περιγραφή θα αναφερόταν σε μη γραμμικά δυναμικά συστήματα τα οποία αποτελούν αντικείμενο μελέτης της θεωρίας του χάους.

Τα μέχρι στιγμής (συνοπτικά) αναφερθέντα ίσως μας επιτρέπουν να αντιληφθούμε το γιατί σε αρκετές περιπτώσεις η δυνατότητα πρόβλεψης κάποιων μεγεθών της Οικονομίας καθίσταται σχεδόν αδύνατη.

Σε πρακτικό επίπεδο τώρα, είναι προφανές ότι τα παραπάνω δεν είναι δυνατόν να τα μεταφέρουμε σε ένα παιδί ή έφηβο. Θα μπορούσαμε όμως να τον προϊδεάζουμε και συγχρόνως να  του “εμφυτεύουμε” τα πρώτα εργαλεία Οικονομικής λογικής – σκέψης, εξηγώντας του τους λόγους που μας αναγκάζουν σε κάποια “νέα” κίνηση οικονομικής φύσης, αντί της απλής “ανακοίνωσής” της.

Για παράδειγμα (δυστυχώς επίκαιρο), αν αναγκαστούμε λόγω της οικονομικής κρίσης να μειώσουμε το χαρτζιλίκι που δίνουμε στο παιδί μας έχουμε τη δυνατότητα εναλλακτικά να του πούμε:

  • ..από την άλλη εβδομάδα θα παίρνεις β αντί των α€ (όπου β < α ).. και σε πιθανή ερώτηση: μα γιατί;, η απάντηση να είναι: καλά που ζεις; Δεν βλέπεις τι γίνεται;

Είτε

  • ..από την άλλη εβδομάδα θα παίρνεις β αντί των α€ (όπου β < α )..γιατί με το μισθό (εισόδημα) που είχαμε μπορούσαμε να καλύπτουμε τα συγκεκριμένα έξοδά μας (..φαγητό, ντύσιμο, εκδρομές,.., χαρτζιλίκι α€)., Τώρα που ο μισθός μειώθηκε καταλαβαίνεις ότι δεν μπορούμε να αντιμετωπίσουμε τα έξοδα που είχαμε – πρέπει απαραίτητα να μειωθούν και αυτά. Μάλλον η ερώτηση: μα γιατί; ..δεν θα υπάρξει.

 

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *