Market failure ~ Negative externalities

According to Vilfredo Pareto (1848-1923) the economy allocate resources efficiently (Pareto's efficiency) when resources are used in such way that it would not be possible to use them in a different way to make someone better without making someone else worse off.

However it is well known that market mechanism (equilibrium D+S) fail to take into account all the external costs and benefits in providing and /or consuming the goods. As a result markets failed to supply the socially optimal amount.

The competitive market forces (D+S) will not produce the quantities of goods where the price (P) reflects the marginal benefit (utility) of consumption. This in turn leads to over/under consumption of the goods, e.g. allocate inefficiency.

The existence of externalities - positive and negative, (ie a cost or benefit arising from any activity which does not accrue to the person or organisation carrying on the activity cost or benefit arising from any activity which does not accrue to the person or organisation carrying on the activity) is one of the types of market failure.

Here below we will shortly analyze the negative externalities.

In the diagram 1, we assume that the CO2 is the product in question. Both demand curve (Dprivate) and supply curve (Sprivate) ignoring the social cost are taking into consideration only the private benefits and costs resulting to the provision of the Qpriv quantity (overprovision, that cause the global warming problem) at the price of Ppriv (point a).

On the contrary, if the external costs to the society (additional costs to rectify the global warming – pollution, if it is possible) could be esteemed and added to the companies’ cost, a new supply curve (S private+externality) has to be drawn to the left of the initial one. This is due to the incensement of the cost, which shift the supply curve to the left. Thus, the equilibrium point will move from point a to point b, that in turn will reflect a new increased price (Psoc) and a reduced quantity (Qsoc) that will reduce or eliminate the problem of global warming.

 

diagram-1

Negative externalitiies

REMARKS

  1. Firms do not always include in their cost the “external cost” when focusing maximizing its profits.
  2. Output will be Qpriv instead of the social optimum Qsoc where MSC=MCB.
  3. This over-production will cause external cost to the society, which will not be reflected in firm’s cost or the price paid by consumers.
  4. The negative externality is shown as the (vertical distance) between Sprivate + externality and Sprivate.
  5. Price and output is set where private cost equals private benefits.
  6. BUT, third parties suffer from this → NEGATIVE externalities from consumption.

Κράτα το




Ελλάδα 2018. Ανοίγοντας το παράθυρο στη νέα χρονιά.

Έτοιμοι λοιπόν να υποδεχτούμε το 2018 και αρχίζει η προετοιμασία της «λίστας»  των ευχών που θα ανταλλάξουμε. Ευχές που άλλοτε περιορίζονται σε τυπικά παραδοσιακά κλισέ, σε άλλες περιπτώσεις εκφράζουν τα αληθινά θέλω μας, και συχνά αποτελούν  το  συνδυασμό παράδοσης, επιθυμίας και ελπίδας!

Για την Ελλάδα η  νέα χρονιά που σε λίγες μέρες χαράζει ίσως να είναι η πιο σημαντική των τελευταίων 10 ετών. Θα είναι η περίοδος που η χώρα μας  θα πρέπει να αποδείξει αφενός ότι κατάλαβε τα λάθη του χθες της και αφετέρου την απόφασή της να μην τα επαναλάβει στη νέα της πορεία.

Τι δεν θέλουμε να δούμε το 2018

Βγαίνοντας από τη μεγάλη κρίση των τελευταίων 9 ετών η προσπάθεια είναι διπλή μια και δεν περιορίζεται στην ανόρθωση της οικονομίας αλλά επεκτείνεται και στην αποκατάσταση των χαμένων ή προβληματικών σχέσεων που συνάψαμε με τους άλλους αλλά και με τον εαυτό μας.

Σε αυτή την ανοικοδόμηση της χαμένης ταυτότητας δεν έχουν θέση άλλοι «πειραματισμοί» ούτε  λογικές του «βλέποντας και κάνοντας». Απαιτείται σωστή ανάλυση και στη συνέχεια ο κατάλληλος σχεδιασμός για την βελτίωση της θέσης της χώρας. Ασφαλώς δεν αναφερόμαστε μόνο στον τομέα της οικονομίας αλλά και σε αυτόν της παιδείας, της κοινωνικής συνοχής και της παρουσίας του κράτους «υπέρ» των πολιτών του.

Μας κούρασαν οι λαϊκισμοί, τα ξύλινα λόγια, οι ψηφοθηρικές υποσχέσεις, οι άνευ ουσίας αντιπαλότητες, και τα επικοινωνιακά σλόγκαν (Πως η Βουλή διαψεύδει το όραμά μας). Ίσως αυτές οι πολιτικές να είχαν θέση σε άλλες εποχές. Να υπηρετούσαν στο τότε κάποιο σκοπό. Αν και μάλλον το μόνο που πάντα πετύχαιναν ήταν η διχόνοια.

Δεν θέλουμε να υποτιμάται άλλο η νοημοσύνη μας.

Δεν μας συγκινεί η προώθηση και προβολή της λογικής του εύκολου κέρδους. Προτιμούμε διαφημίσεις και αναφορές για επιτυχημένες start up business από αυτές για τυχερά παιγνίδια ή για τον πολλαπλασιασμό (μέσα σε μικρό χρονικό διάστημα) της αξίας του Bitcoin και των άλλων κρυπτονομισμάτων (Που οδηγεί η εμφάμιση του Bitcoin). Στην οικονομία και στη ζωή ισχύει το easy come easy go!

Το όραμά μας για το 2018

Θέλουμε να δούμε το κράτος μέσα από τις σωστές οικονομικές πολιτικές να δημιουργεί άμεσα ή έμμεσα θέσεις εργασίας. Προς την κατεύθυνση αυτή χρειαζόμαστε και την δική του παραγωγική δραστηριότητα και την παροχή κινήτρων για την ενεργοποίηση των ιδιωτικών επενδύσεων. Αυτό είναι κάτι παραπάνω από ευχή. Είναι ανάγκη.

Την προηγούμενη δραστηριοποίηση του κράτους την θέλουμε πλαισιωμένη από μια νέα πολιτική κουλτούρα. Πρέπει έμπρακτα να αποδείξουμε ότι διδαχτήκαμε, συνειδητοποιήσαμε και καταλάβαμε ότι αν δεν αποβάλλουμε τον παλιό τρόπο σκέψης και λειτουργιάς το μέλλον θα αποτελέσει αντίγραφο του παρελθόντος!

Βγαίνοντας τον Αύγουστο του 2018 από τα μνημόνια και τα προγράμματα ξέρουμε ότι δεν θα «ανακτήσουμε» αυτόματα και την ελευθερία των οικονομικών (και όχι μόνο) επιλογών.

Απαγκιστρωμένοι από «ανόητες» αντιπαλότητες του παρελθόντος είναι επιβεβλημένο να φτιάξουμε ένα «δικό μας» πρόγραμμα ικανό να λειτουργεί υπέρ μας μέσα στα πλαίσια της ευρύτερης «παρακολούθησης» που επιτρέψαμε να μας συνοδεύει.  Η λογική αυτού του «δικού μας»  προγράμματος δεν θα έχει κομματικό χαρακτήρα αλλά πολιτικό και βέβαια θα πρέπει να σχεδιαστεί με γνώμονα το γενικότερο συμφέρον της χώρας που λέγεται Ελλάδα και όχι μέρους αυτής.





Λίγες μόλις μέρες  πριν το «ρεβεγιόν»

Σκεπτόμενοι τον υπόλοιπο κόσμο μας ανησυχεί η προοπτική μιας νέας χρονιάς (2018) με πιθανές γεωπολιτικές αρνητικές εξελίξεις, μονομερείς αποφάσεις, διόγκωση του ήδη τεράστιου παγκόσμιου χρέους αλλά και της οικονομίας της ανισότητας. Μας απασχολούν έντονα το συνεχή ρεκόρ των χρηματιστηρίων, των κρυπτονομισμάτων και των νέων «επικίνδυνων» λόγω μεγέθους (1,5 τρισεκατομμύρια δολάρια) δανείων στις ΗΠΑ – αυτών για σπουδές.  Ασφαλώς δεν ευχόμαστε να ζήσουμε το σπάσιμο άλλης μιας φούσκας.

Τα παραπάνω ενδεχόμενα - δεδομένα δεν βρίσκονται στη σφαίρα της δικής μας επιρροής και επομένως ουδείς θα κατηγορήσει την Ελλάδα αν σταθούν εμπόδιο στην προσπάθειά της για το καλύτερο αύριο.

Αυτό που εκφράζει τα θέλω μας και συγχρόνως την ευχή μας είναι να ζήσουμε μια νέα «μορφωμένη» από τη 10ετή περιπέτειά της Ελλάδα που θα προσπαθεί κινούμενη προς τη σωστή κατεύθυνση να δώσει πίσω το χαμόγελο στους Έλληνες. Και αυτό είναι στο χέρι της!





Κρυπτονομίσματα. Που «οδηγεί» η εμφάνιση του Bitcoin και των άλλων ψηφιακών νομισμάτων;

Και να λοιπόν η εποχή που τα νομίσματα εκτός από τις Κεντρικές Τράπεζες «προσφέρονται» και από εταιρείες Software!

Αυτή η νέα μορφή «μέσου συναλλαγών» τα κρυπτονομίσματα (cryptocurrencies) όπως το Bitcoin, Litecoin, Ethereum, Ripple, αλλά και αρκετές δεκάδες άλλα, πολλαπλασιάζουν την αξία τους μέσα σε λίγες μόλις μέρες.

Σαν αποτέλεσμα, τα ψηφιακά νομίσματα (digital tokens) γίνονται πόλος έλξης για εκείνους που αναζητούν την υπέρ απόδοση των κεφαλαίων τους! Κάποιοι τους ονομάζουν επενδυτές! Εμείς θα χρησιμοποιούσαμε άλλο όρο.

Το νέο project αναζητά όνομα (τίτλο)

Μια ομάδα λοιπόν προγραμματιστών (όχι πάντα επώνυμη) φτιάχνει ένα κρυπτονόμισμα το οποίο αποδέχονται ολοένα και περισσότερες - ανά τον κόσμο - εταιρείες σαν μέσο οικονομικών συναλλαγών ενώ ταυτόχρονα εν είδη μετοχής ή εμπορεύματος γίνεται και αντικείμενο αγοροπωλησίας με σκοπό φυσικά  το κέρδος.

Δεν είναι ξεκάθαρος (στο μέχρι σήμερα γνωστό οικονομικό λεξικό) ο όρος που πρέπει να χρησιμοποιηθεί για να περιγράψει αυτό το νέο μέσο ανταλλαγών; Είναι νόμισμα, εμπόρευμα, τίτλος ή είναι «κάτι» χωρίς όνομα;

Τα βασικά χαρακτηριστικά του και το περιβάλλον

Αυτό το «κάτι» δεν προσδιορίζεται (επί του παρόντος) από συγκεκριμένο νομικό πλαίσιο μια και το κράτος είναι απών στην παρουσία – κυκλοφορία του. Αυτή η έλλειψη  νομοθεσίας λειτουργεί αποτρεπτικά για τους θεσμικούς επενδυτές.

Η αποκεντρωμένη φύση του το τοποθετεί «απέναντι» στις τράπεζες που μεταφράζεται ότι από τη μια κερδίζει οπαδούς ενώ από την άλλη δημιουργεί το φόβο της μη ελεγχόμενης κατάστασης.

Το μόνο που ζητάει είναι μια σύνδεση στο internet και ο οποιοσδήποτε - γνωστός ή άγνωστος - αποστέλλει ή δέχεται χρήματα από όπου και από όποιον χωρίς να «ενδιαφέρεται» για πληροφορίες όπως «ονόματα» ή το «γιατί» των συναλλαγών.

Κάποιοι συνδέουν την παρουσία αυτού του μυστηριώδους νέου τεχνολογικού μέσου με παράνομες δραστηριότητες χωρίς αυτό βέβαια να σημαίνει ότι προηγουμένως οι εν λόγω δραστηριότητες δεν έβρισκαν τρόπο να υπάρχουν.

Η τουλάχιστον «παράξενη» μορφή του εσχάτως προσφέρει και καταφύγιο στα κεφάλαια σε περιόδους οικονομικής ή πολιτικής κρίσης! Κάτι σαν να θέλει να σταθεί δίπλα στο χρυσό ή και να του διεκδικήσει το ρόλο του «ασφαλούς καταφυγίου».

Προσπαθώντας να «αναγνωρίσουμε» τα οφέλη και το ρίσκο

Στην τωρινή αναφορά μας για τα κρυπτονομίσματα - που δεν είναι μόνο το Bitcoin (Πυροτέχνημα ή όχι) -  οφείλουμε να παραδεχτούμε ότι γνωρίζουμε σχετικά λίγα για αυτό τα νέα «προϊόντα» και τις υπέρ αποδόσεις τους. Αυτή η έλλειψη γνώσης μας καθιστά επιφυλακτικούς απέναντι τους και με πολλά ερωτήματα να αναζητούν αν όχι απαντήσεις οπωσδήποτε χρόνο για σκέψη και προβληματισμό.

  • Είμαστε μπροστά σε μια νέα μορφή χρήματος που θα αλλάξει τον χάρτη του μέχρι τώρα γνωστού νομισματικού συστήματος;

Σε αυτή την περίπτωση προσπαθούμε να φανταστούμε το νέο πλαίσιο του περιβάλλοντος  της νομισματικής κυκλοφορίας αλλά και τον ενδεχόμενο πληθωρισμό.

  • Αποτελεί μια μορφή «αντίδρασης» στην αποτυχία του οικονομικού συστήματος; Κάποιοι θέλουν να «τιμωρήσουν» τις τράπεζες και την πολιτική που ακολουθούν; Αμφισβητείται η αποκλειστικότητα του κράτους στην «κοπή» και στον έλεγχο της κυκλοφορία του νομίσματος;

Θα μπορούσαν να συνυπάρχουν όλα τα παραπάνω. Βέβαια θα πρέπει στο σημείο αυτό να εκτιμηθεί και να σταθμιστεί το ενδεχόμενο η οικονομία να χάσει ακόμα περισσότερο τον αυτοέλεγχό της.

  • Η τεράστια ζήτηση που εκδηλώνεται από επενδυτές και μη για τα κρυπτονομίσματα οφείλεται σε συγκεκριμένα λόγους;

Είναι τα χαμηλά επιτόκια; Υπάρχουν όμως και οι υπέρ αποδόσεις των μετοχών στα χρηματιστήρια αλλά και πολλές νέες ιδέες που ζητούν χρηματοδότη.

Είναι αποτέλεσμα ανησυχίας που προέρχεται από πιθανές γεωπολιτικές εξελίξεις; Οπότε δικαιολογείται να  «ψάχνουμε» για καινούρια μορφή χρυσού! 

  • Είναι το νέο «παιχνίδι» των millennials; Όπως αντίστοιχα ήταν τα χρηματιστήρια για την γενιά των yuppies των ΄80s;

Η νέα generation των millennials χαρακτηρίζεται αφενός για το έντονο εγώ που «βγαίνει» μέσω των selfies και των likes και αφετέρου για την αναζήτηση της καλοπέρασης αδιαφορώντας για τα κοινά αλλά έχοντας μεγάλη σχέση με την τεχνολογία.

  • Είναι απλά ένα τρόπος που σκέφτηκε η νέα τεχνολογία για να ελκύσει επενδυτές και χρήστες; Ένα «φαινόμενο» που μένει να δούμε πότε θα «εκτονωθεί»;

Ο Paul Krugman σε συνέντευξη του στο Business insider αναφέρει ότι «το κρυπτονόμισμα είναι ακόμα πιο εξόφθαλμη φούσκα από την στεγαστική φούσκα»

Κάποιοι χαρακτηρίζουν τα κρυπτονομίσματα σαν «ευκαιρία ζωής». Άλλοι που έζησαν το γκρέμισμα των χρηματιστήριων είναι διστακτικοί στο να αποδεχτούν ότι ο όρος «ευκαιρία ζωής» μπορεί να υφίσταται για τους «πολλούς» στο υπάρχον οικονομικό σύστημα.

Εσείς τι πιστεύετε;





Γνωρίζοντας την νέα οικονομία

Παγκοσμιοποίηση και Ενωμένη Ευρώπη!

Δυο εγχειρήματα που άλλαξαν θεαματικά τη λειτουργία της οικονομίας αλλά και της ίδιας της κοινωνίας. Αμφότερα παραπέμπουν τη σκέψη μας στην ελευθερία διακίνησης των κεφαλαίων, της τεχνολογίας, της κουλτούρας, της πληροφόρησης, κ.α.

Συγχρόνως όμως εμπεριέχουν την έννοια της Οικονομικής αλληλεξάρτησης των χωρών σε Παγκόσμιο – Ευρωπαϊκό επίπεδο αντίστοιχα.

Αναμφισβήτητα υπήρξαν εντυπωσιακές αλλαγές στη δομή της κοινωνίας στο εμπόριο, στην επικοινωνία, στις συνήθειες - πρότυπα, και γενικότερα στον τρόπο ζωής μας.

Αυτό το νέο περιβάλλον υποχρέωσε την Οικονομία να επαναπροσδιοριστεί σαν επιστήμη. Θα μπορούσαμε να μιλήσουμε για μια νέα Οικονομία, που βέβαια δεν κατήργησε τους κανόνες της παλιάς, αλλά η οποία προσπαθεί να προσδιορίσει και στη συνέχεια να ελέγξει τις παρενέργειες της νέας της μορφής.

Ασφαλώς η Οικονομική παιδεία δεν αποτελεί το μόνο νέο εργαλείο που χρειάζεται ο καθένας μας για να αντιμετωπίσει και στη συνέχεια να διαχειριστεί σωστά τα νέα δεδομένα.

Ούτε το ζητούμενο σε μια κοινωνία είναι όλα τα μέλη της να ονομαστούν κάποτε Οικονομολόγοι.

.. την “ομορφιά” της επιστήμης, την άμεση σύνδεσή της με την καθημερινότητά μας και σε τελικό επίπεδο την δυνατότητα που προσφέρει για την ερμηνεία της ανθρώπινης συμπεριφοράς είναι κάποια από αυτά που θα γίνουν αντιληπτά σε όσους αποφασίσουν να την σπουδάσουν – μελετήσουν.

Το να κατανοήσουμε όμως πως λειτουργεί η νέα Οικονομία, το ότι αποτελείται από ένα άθροισμα αλληλοεξαρτώμενων μεγεθών – ενεργειών, ίσως είναι το απαραίτητο εφόδιο για να συνειδητοποιήσουμε μεταξύ άλλων: την εφαρμογή των βασικών αρχών της επιστήμης στην καθημερινότητά μας.

Το τι ακριβώς σημαίνει αλληλεξάρτηση Οικονομιών, γιατί η έννοια του κινδύνου έπαψε να έχει γεωγραφικούς περιορισμούς, πως θα φιλτράρουμε την υπέρ – πληροφόρηση και πως τελικά θα μειώσουμε τις λανθασμένες αποφάσεις μας είναι μερικά από τα ερωτήματα των οποίων τις απαντήσεις «απαιτείται» να γνωρίζουμε στο νέο περιβάλλον της οικονομίας.

Η παραπάνω γνώση ίσως τελικά μας επιτρέψει να αναγνωρίσουμε την πιθανότητα η οικονομία να χάσει τον «αυτοέλεγχο» της, αν αυτό δεν έχει ήδη συμβεί.





Ο διαχωρισμός των δραστηριοτήτων των τραπεζών και το Glass-Steagall Act

Οι περισσότεροι δεν έχουμε ξεχάσει τη μέρα που ανοίξαμε τον πρώτο μας τραπεζικό λογαριασμό. Τότε ονομαστήκαμε καταθέτες!. Μια αίσθηση ασφάλειας αλλά και κάποια μορφή πρώιμου κύρους συνόδευε εκείνη τη στιγμή που πήραμε στα χέρια μας το πρώτο βιβλιάριο καταθέσεων.

Αργότερα προς τα τέλη των 90s μετονομαστήκαμε - άλλοτε εν γνώσει μας και άλλοτε με αποφάσεις τρίτων - από καταθέτες σε επενδυτές!

Στην πρώτη περίπτωση συνειδητά αγοράσαμε μετοχές, αμοιβαία κεφάλαια και ομόλογα. Και βέβαια σαν νέοι τότε στο χώρο των επενδύσεων «μπερδέψαμε» την έννοια της κατάθεσης με αυτή της επένδυσης αγνοώντας ή με σταθμίζοντας σωστά τον κίνδυνο (ρίσκο) που εμπεριέχει η επένδυση.

Στη δεύτερη όμως των περιπτώσεων γίναμε επενδυτές εν αγνοία μας μια και η νέα μορφή των τραπεζών «οδήγησε» μέρος των καταθέσεων μας σε επενδυτικά προϊόντα άγνωστα σε εμάς και επομένως όχι της δικής μας επιλογής.

Οι τράπεζες και η συμμετοχή τους στο κραχ του 1929

Οι τράπεζες ήδη από τα χρόνια προ της κρίσης του 1929 στις ΗΠΑ κατηγορήθηκαν από αρκετούς για επενδυτικές δραστηριότητες που έθεταν σε κίνδυνο τα κεφάλαια των ιδιωτών. Υπήρξαν μάλιστα απόψεις που φωτογράφισαν τον τραπεζικό τομέα σαν τον βασικό υπεύθυνο για το κραχ της χρηματιστηριακής αγοράς  και της παγκόσμιας ύφεσης που ακολούθησε. Και πράγματι οι τράπεζες αφενός είχαν δανείσει το κοινό για να αγοράσει μετοχές και αφετέρου οι ίδιες συμμετείχαν στην αγοραπωλησία μετοχών και ομολόγων αποσκοπώντας ασφαλώς στην αύξηση των κερδών τους πέραν εκείνων που προέρχονταν από τις παραδοσιακές τραπεζικές εργασίες.

Ο διαχωρισμός των τραπεζών μετά την κρίση. The Glass – Steagall Act

Λίγο αργότερα, το 1933, δύο μέλη του Αμερικανικού Κογκρέσου οι Carter Glass και Henry Steagall - που έγιναν γνωστοί με το Glass – Steagall Act  πρότειναν τον διαχωρισμό των τραπεζών σε εμπορικές (με αντικείμενο τις παραδοσιακές δραστηριότητες) και σε  επενδυτικές. Ο νόμος ψηφίστηκε σε μια προσπάθεια «ανοικοδόμησης» της εμπιστοσύνης προς το τραπεζικό σύστημα η οποία είχε πληγεί από το μεγάλο αριθμό τραπεζών που πτώχευσαν τα πρώτα χρόνια της τότε μεγάλης ύφεσης.

Σύμφωνα με το Glass – Steagall Act (GSA) από τα έσοδα των πρώτων (παραδοσιακών) μόνο το 10% θα μπορούσε να προέρχεται από επενδυτικές δραστηριότητες οι οποίες κυρίως θα σχετίζονταν με «κινήσεις» στα κρατικά ομόλογα. Επομένως μετά το σαφή διαχωρισμό ιδιώτες και επιχειρήσεις γνώριζαν ότι οι καταθέσεις των δεν θα κινδύνευαν από ενδεχομένως  λανθασμένες επενδυτικές επιλογές.

Τα χρόνια που μεσολάβησαν μέχρι τα τέλη των 90s

Όπως κάθε οικονομικό μέτρο, έτσι και το GSA, είχε υποστηρικτές και αντιπάλους αναφορικά με την αποτελεσματικότητα ή όχι της συμμετοχής του στη μείωση του επενδυτικού κινδύνου (ρίσκου) που αναλάμβαναν οι τράπεζες. Σαν αποτέλεσμα, και με διάφορες τροποποιήσεις που μεσολάβησαν, το 1999 το GSA καταργήθηκε και αντικαταστάθηκε από το Gramm - Leach – Bliley Act  σύμφωνα με το οποίο όχι μόνο έπαψε να ισχύει ο διαχωρισμός των τραπεζών αλλά οι δραστηριότητές τους επεκτάθηκαν πλέον και σε άλλους τομείς .

Σχεδόν 10 χρόνια μετά την κατάργηση του GSA ξέσπασε η χρηματοπιστωτική κρίση του 2008 με την κατάρρευση της Lehman Brothers που οδήγησε όπως και το 1930 την παγκόσμια οικονομία σε μεγάλη ύφεση.

Κάποιοι συσχέτισαν την κατάργηση του GSA με την εμφάνιση τη κρίσης του 2008 με αποτέλεσμα σήμερα να υπάρχουν σκέψεις για επαναφορά του νόμου περί διαχωρισμού των τραπεζών σε μια πιο «σύγχρονη» έκδοση.





Επίλογος


Οι απόψεις – εκτιμήσεις στα οικονομικά ζητήματα συχνά έχουν πάνω από μια οπτικές
. Ασφαλώς το ίδιο ισχύει και στο σημερινό μας θέμα - της ύπαρξης δηλαδή τραπεζών πολυκαταστημάτων (super market) ή τον διαχωρισμό των δραστηριοτήτων τους σε εκείνες που θα διατηρήσουν τον παραδοσιακό ρόλο τους και σε άλλες που θα δραστηριοποιούνται στις συναλλαγές χρηματοοικονομικών προϊόντων που εμπεριέχουν κίνδυνο.

Η δική μας άποψη είναι (Ο μετασχηματισμός των τραπεζών και η κρίση του 2008) ότι το γιγάντεμα των δραστηριοτήτων του τραπεζικού κλάδου αλλά και η είσοδός του σε επενδυτικούς χώρους άγνωστους προηγουμένως δημιούργησαν συνθήκες μη αποτελεσματικού ελέγχου με συνέπεια τις λανθασμένες κινήσεις οι οποίες ιστορικά εμφανίζεται να επαναλαμβάνονται.





Bitcoin. Πυροτέχνημα ή όχι;

Τις τελευταίες μέρες ακούμε ολοένα και περισσότερο για το «νέο ψηφιακό νόμισμα», το bitcoin, του οποίου η φήμη εξαπλώνεται ταχύτατα. Με το παρόν άρθρο θα προσπαθήσουμε να εξηγήσουμε τι είναι το bitcoin, πως λειτουργεί και εν τέλει αν δικαιολογεί τον θόρυβο που έχει προκαλέσει.

Πως προέκυψε

Εδώ και πολλά χρόνια είχαν γίνει αρκετές προσπάθειες υλοποίησης της ιδέας του ψηφιακού-ηλεκτρονικού χρήματος, ωστόσο όλες αποτύγχαναν για λόγους νομισματικής πολιτικής και αξιοπιστίας. Ωστόσο τον Οκτώβριο του 2008 ένας εφευρέτης με το ψευδώνυμο Satoshi Nakamoto (του οποίου η πραγματική ταυτότητα παραμένει άγνωστη ακόμα και σήμερα!) πρότεινε έναν τρόπο, ικανό να ξεπεράσει τα παραπάνω προβλήματα. Συγκεκριμένα πρότεινε την δημιουργία ενός διαπροσωπικού δικτύου ηλεκτρονικών συναλλαγών βασισμένο πήρως σε ψηφιακή μορφή χρήματος.  Το δίκτυο  αυτό δεν άργησε να τεθεί σε λειτουργία τον Ιανουάριο του 2009 συμπληρώνοντας σχεδόν 18 χρόνια ζωής!

Ποια τα βασικά του χαρακτηριστικά

  • Είναι πλήρως ψηφιακό καθώς τα «νομίσματα» που εκδίδονται από το ίδιο το δίκτυο μπορούν να χρησιμοποιηθούν αποκλειστικά μόνο για συναλλαγές εντός αυτού του δικτύου. Στην χώρα μας μάλιστα, οι επιχειρήσεις που υποστηρίζουν συναλλαγές με τον εν λόγω κρυπτονόμισαμα αυξάνονται συνεχώς.
  • Διέπεται από τους νόμους της προσφοράς και της ζήτησης. Αυτοί οι «νόμοι» καθορίζουν την τιμή του. Αξίζει να σημειωθεί πως η προσφορά του bitcoin είναι απολύτως γνωστή καθώς ένας εκ των ιδρυτικών στόχων του δικτύου είναι η συνολική προσφορά να φτάσει τα 21 εκατομμύρια bitcoins. Για τον σκοπό, με σταθερό ρυθμό, εκδίδεται μια σταθερή ποσότητα bitcoins ημερησίως μέχρι να επιτευχθεί ο στόχος της προσφοράς των 21 εκατομμυρίων bitcoins.
  • Είναι απόλυτα αποκεντρωμένο, δηλαδή δεν υπάρχει κάποια αρμόδια αρχή που το εκδίδει. Επίσης είναι ιδιωτικό καθώς δεν ανήκει σε κανέναν. Τα χαρακτηριστικά αυτά βοηθούν και στην διαφάνεια-αξιοπιστία του συστήματος καθώς ο κώδικας λειτουργίας του είναι διαθέσιμος για όλους στο site του δικτύου (www.bitcoin.com)

Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι το bitcoin ήρθε για να μείνει! Η σημερινή αξία του δικτύου των bitcoins υπολογίζεται στα 196 δισεκατομμύρια δολάρια, η οποία είναι μεγαλύτερη από εκείνη εταιρειών κολοσσών όπως η Coca-Cola και η Toyota. Ενδεικτικός είναι ο ημερήσιος αριθμός συναλλαγών που ξεπερνά τις 300.000 καθώς και η ισοτιμία σύμφωνα με την οποία 1  bitcoin αντιστοιχεί σε σχεδόν 12.000 ευρώ, δηλαδή κάποιος ο οποίος είχε αγοράσει bitcoins το 2012 όταν είχαν σχεδόν μηδενική αξία σήμερα είναι εκατομμυριούχος!

Με την ελπίδα να ξεκαθαρίσαμε μερικώς την κατάσταση γύρω από το bitcoin αν σας ενδιαφέρει δεν έχετε παρά να επισκεφτείτε τις ιστοσελίδες που παρέχουν ηλεκτρονικό πορτοφόλι προσπαθώντας να το γεμίσετε με τα πολυπόθητα bitcoins!

Δημήτρης Νταγιάντης, Μεταπτυχιακός φοιτητής στο τμήμα οικονομικής επιστήμης του ΟΠΑ με κατεύθυνση "Εφαρμοσμένα οικονομικά και χρηματοοικονομικά"





 

Γιατί μας φοβίζει η λέξη συνεργασία

Υπάρχουν πράγματι το τελευταίο διάστημα στοιχεία - ενδείξεις που δημιουργούν την αίσθηση ότι «κάτι» αλλάζει στην οικονομική πορεία της Ελλάδας. Ενδεικτικά να αναφέρουμε το πολύ γρήγορο και κυρίως το χωρίς «φωνές» κλείσιμο σε τεχνικό επίπεδο της συμφωνίας με τους θεσμούς, την επιτυχημένη ανταλλαγή ομολόγων του PSI με νέα ομόλογα, την αποκλιμάκωση των αποδόσεων των κρατικών ομολόγων που έφθασαν τα επίπεδα του 2009, τις θετικές δηλώσεις – εκτιμήσεις που προέρχονται από το εξωτερικό, και βέβαια τη σύντομη έλευση του 2018 χρονιάς ορόσημο για τη χώρα μια και το καλοκαίρι αναμένεται η έξοδός της από τα μνημόνια.

Η λέξη αισιοδοξία – ξεχασμένη εδώ και 10 χρόνια – αρχίζει να εμφανίζεται στη σκέψη του μέσου Έλληνα που αισθάνεται τη χώρα του μετά από την πρωτόγνωρη περιπέτεια που βίωσε να περνάει σε περίοδο «ανοικοδόμησης».

Σε περιβάλλον ανοικοδόμησης

Σε αυτή την προσπάθεια «κτισίματος» της νέας (από πολλές απόψεις) Ελλάδας εκείνο που σίγουρα δεν λείπει είναι το επιχειρηματικό δαιμόνιο του Έλληνα. Είναι κάτι που πάντα υπήρχε αλλά λειτουργούσε μέσα από ένα πρίσμα κοντόφθαλμης λογικής. Και αυτό πρέπει να αλλάξει. Συνταγές όπως «σήμερα του τα παίρνω και δεν με νοιάζει για το αύριο» ή «άσε μωρέ που θα κάνω δουλειά με αυτόν» θα πρέπει να  μείνουν στο χρονοντούλαπο του χθες.

Σκέψεις υπάρχουν, συζητήσεις γίνονται, σχέδια (επί χάρτου) καταστρώνονται, κάποια - έστω και δειλά - μπαίνουν σε στάδιο υλοποίησης. Μοιάζει να είμαστε παρατεταγμένοι στη αφετηρία περιμένοντας την εκκίνηση.

Η πατροπαράδοτη αντιπαλότητα

Και ατυχώς - αν και βρισκόμαστε ακόμα σε συζητήσεις– ξεπροβάλλει αργά το φάντασμα της αντιπαλότητας, της ζήλειας, της χαιρεκακίας, και της άνευ λόγου αντιπάθειας για την ιδέα του διπλανού. Αυτό το χαρακτηριστικό της έντονης ατομικότητας που «αποκλείει» μια πιθανή συμμετοχή μας στην ιδέα της ομαδικής κίνησης.

Είναι πράγματι λυπηρό να παρατηρείς το γύρισμα της πλάτης κάποιων σε ιδέες που ακούγονται «δίπλα» τους. Και βέβαια η λύπη σου μεγαλώνει όταν αναλογίζεσαι ότι μια πιθανή συμμετοχή των πρώτων δεν θα σήμαινε και την (με την όποια μορφή) επιβάρυνσή τους.




Η δυναμική της λέξης συνεργασία γινόταν πάντα δύσκολα αντιληπτή σε αυτόν τον τόπο - θιασώτη του one man show. Και αυτό γιατί μάθαμε να καλλιεργούμε το «εγώ» φοβούμενοι την ανάπτυξη του «εμείς». Ίσως η αιτία να βρίσκεται στα «άνωθεν» παραδείγματα που είχαμε. Δεν ψάχνουμε όμως τώρα να βρούμε το γιατί.

Είμαστε της άποψης ότι η χώρα βγαίνοντας από την 10ετή (σε όλα τα επίπεδα) κρίση χρειάζεται σωστά σχεδιασμένες «υγιείς» ιδέες και άτομα πρόθυμα να συμμετέχουν στην υλοποίηση τους. Με τις τωρινές σκέψεις μας αναφερόμαστε στα διάφορα – μικρά ή μεγάλα – σχέδια (projects) που πηγάζουν από την επιχειρηματικότητα των ιδιωτών Ασφαλώς όμως και η επιχειρηματική δραστηριότητα του κράτους πρέπει να κινείται σε ανάλογα πλαίσια.

Δεν υπάρχει λόγος να «αντιπαθεί» ο ένας τη σκέψη του άλλου. Δεν θα «χάσουμε» αν είμαστε δεύτεροι στη σειρά. Η αγορά είναι πολύ μεγάλη, και ιδιαίτερα μετά από την τόσο βαθιά κρίση προσφέρει πολλές θέσεις υποδοχής νέων ιδεών.

Μη φοβόμαστε (τόσο πολύ) τη συνύπαρξη ιδεών σε ένα κόσμο που συμβιώνουμε με τον διπλανό μας.




Πως η Βουλή διαψεύδει το όραμά μας για την Ελλάδα μετά το 2018

Οι θεσμοί ή όπως αλλιώς ονομάζονται μέσω αντιπροσώπων τους βρίσκονται πάλι στην Ελλάδα ενόψει της τρίτης αξιολόγησης και όλα πια μοιάζουν πιο «φιλικά» στην προσπάθεια μιας νέας συμφωνίας!

Συγχρόνως όλο και πιο «ορατός» γίνεται ο Αύγουστος του 2018 που έχει «επιφορτιστεί» με την προοπτική εξόδου από τα μνημόνια, κάτι που ελπίζουμε (Τι σημαίνει για την Ελλάδα η έξοδος από τα μνημόνια) να σηματοδοτήσει και την έξοδο από τα δεινά των τελευταίων 9 ετών.

Και βέβαια όλοι θα θέλαμε να ζήσουμε σε μια Ελλάδα που θα  χαράσσει την πορεία προς το αύριο έχοντας αναλύσει και συνειδητοποιήσει τα λάθη του χθες. Μια χώρα που δεν θα επαναλάβει «λογικές» που οδήγησαν το 1/3 του πληθυσμού της στα όρια της φτώχειας (Κοινωνικό μέρισμα).

Η χθεσινή Ελλάδα συζητούσε στη Βουλή για την πώληση βλημάτων στη Σαουδική Αραβία

Ασφαλώς δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε τι ακριβώς έχει συμβεί και ούτε αυτό είναι το προϊόν αναζήτησης των τωρινών προβληματισμών μας.

Οι σημερινές σκέψεις μας γεννήθηκαν παρακολουθώντας στην τηλεόραση αποσπάσματα από τις ομιλίες (αρχηγών και μη) που με ένα μαγικό τρόπο μας μετέφεραν 20 - 30 χρόνια πίσω στο χρόνο!

Επιχειρηματολογία με ξύλινα λόγια, απαντήσεις ποτέ επί της ουσίας αλλά απλά για να ειπωθεί «κάτι»,  διάλογοι σε επίπεδο παιδικών διαφωνιών, αντιπαλότητα για να υπάρχει και μόνο, ασυμφωνία και στα αυτονόητα, εκνευριστικές επαναλήψεις εκφράσεων και στάσεων. Θεατές ενός χιλιοπαιγμένου έργου!

Είναι λυπηρό και απογοητευτικό συγχρόνως ότι ενώ σε ένα μήνα ανατέλλει το 2018, δηλαδή θα έχουν περάσει 10 χρόνια με την Ελλάδα βυθισμένη στη χειρότερη μεταπολεμικά οικονομική κρίση η «ατμόσφαιρα» να παραμένει προσκολλημένη στο παρελθόν και να  «φωνάζει» ότι δεν κατάλαβε τίποτα από όσα έγιναν! Και βέβαια αν δεν μπορείς να αντιληφθείς μια κατάσταση δεν έχεις και την δυνατότητα να την αλλάξεις.

Η Ελλάδα που εμείς θα θέλαμε

Κύριοι, όλων των πολιτικών αποχρώσεων, εμείς ονειρευόμαστε μια Ελλάδα που θα βαδίσει με ένα πρόγραμμα προς την επίτευξη κάποιων στόχων. Οι στόχοι δεν μπορεί να είναι άλλοι από την ανόρθωση του μέσου Έλληνα όχι μόνο οικονομικά αλλά και σε επίπεδο αυτοσεβασμού.

Να σας θυμίσουμε ότι τα τελευταία 10 χρόνια εκατοντάδες θέσεις εργασίας χάθηκαν, επιχειρήσεις έκλεισαν, σπίτια βγαίνουν στον πλειστηριασμό λόγω αδυναμίας εξόφλησης των δανείων που αγοράστηκαν - ελπίζουμε να μην αγοραστούν με νέα δάνεια, ανάγωγοι υπάλληλοι εισπρακτικών εταιριών τηλεφωνούσαν (και εξακολουθούν) την όποια ώρα για να σε προσβάλλουν ή και να σε απειλήσουν, μισό εκατομμύριο Έλληνες μετανάστευσαν, οι νέοι βρίσκουν δουλειά μόνο σε cafe,  οικογένειες διαλύθηκαν, άνθρωποι χάθηκαν, η κατάθλιψη πέρασε στο προσκήνιο, το γέλιο εξαφανίστηκε, ασφάλεια δεν υπάρχει, και ατενίζοντας το μέλλον θα λέγαμε ότι δεν μας περισσεύει η αισιοδοξία.

Αν προσπαθήσετε να αποποιηθείτε μέρος της ευθύνης που σας αναλογεί υποστηρίζοντας ότι η κρίση του 2008 επηρέασε την παγκόσμια οικονομία θα σας απαντήσουμε ότι Αμερική και Ευρώπη ήδη από το 2010 - 11 έχουν περάσει σε τροχιά ανάπτυξης  αλλά και ότι δεν υπάρχει εκτός της Ελλάδος άλλη Ευρωπαϊκή χώρα που να βρίσκεται ακόμα εντός μνημονίων.

Ο χρόνος όμως πηγαίνει μόνο προς τα εμπρός και το γύρισμα της μνήμης στο χθες (που ζήσαμε και τις συνέπειές του εξακολουθούμε να ζούμε) γίνεται μόνο σαν ένα μάθημα αποφυγής των ίδιων λαθών που επηρέασαν όλα τα επίπεδα της ζωής μας.

Στην προοπτική λοιπόν ενός καλύτερου αύριο δεν έχουν θέση – σύμφωνα με τη δική μας αντίληψη - συζητήσεις του επιπέδου «ποιανού το γραφείο θέλει περισσότερο ξεσκόνισμα» - ακούστηκε και αυτό στη Βουλή. Τέτοιου είδους «οικολογικές» ευαισθησίες φροντίστε να τις καλλιεργείτε όταν βρίσκεστε μεταξύ σας ή με τα κομματικά σας στελέχη.

Προσβάλλετε την ελπίδα μας όταν μας κάνετε κοινωνούς παρόμοιων συζητήσεων.

Εμείς αυτό που θέλουμε να ακούσουμε (και πολύ περισσότερο να δούμε) ονομάζεται πρόγραμμα για κάτι νέο ιδιαίτερα τώρα που η φάση του οικονομικού κύκλου εμφανίζεται να αλλάζει. Η βελτίωση όμως των οικονομικών δεικτών είναι κάτι που όπως έχουμε αναφέρει και σε προηγούμενο άρθρο νομοτελειακά θα συνέβαινε. Επομένως αυτή η βελτίωση από μόνη της μόνο επίτευγμα δεν ονομάζεται και αν η «λογική» μείνει στους πανηγυρισμούς για την εμφάνιση των «καλύτερων αριθμών» και εξακολουθεί να εφαρμόζει τις παρελθοντικές τακτικές η Ελλάδα θα χαθεί οριστικά.

Περιμένουμε λοιπόν ένα καινούριο δρομολόγιο για τη χώρα κάτω από την οπτική μιας νέας πολιτικής - οικονομικής κουλτούρας που θα βελτιώσει (όχι με τη λήψη νέων δανείων) την οικονομική κατάσταση της μέσης οικογένειας, θα επιτρέψει την παλιννόστηση τόσο πολλών Ελλήνων, θα αναζωπυρώσει την ελπίδα, και θα μας επιστρέψει την χαμένη μας αξιοπρέπεια.

Έτσι οραματιζόμαστε την ταυτότητα της «νέας» Ελλάδας. Μη μας απογοητεύσετε.





Πόσο ελλιπής μπορεί να είναι ο τίτλος ενός άρθρου όταν μένει στο «προσκήνιο» των λέξεων

Πολλοί θεωρούν (και όχι άδικα) ότι ο τίτλος ενός άρθρου παίζει καθοριστική σημασία για την προσέλκυση ή όχι σημαντικού αριθμού αναγνωστών. Πράγματι, είναι (μαζί με την εικόνα) το πρώτο «ερέθισμα» που δέχεται ο υποψήφιος αναγνώστης.

Ο τίτλος λοιπόν θα πρέπει (μεταξύ άλλων) να είσαι σαφής, αντιπροσωπευτικός των γραμμών που έπονται, περιεκτικός, και να περιλαμβάνει μια λέξη «κλειδί» ικανή να μαγνητίσει τα μάτια, τη σκέψη, ή τη φαντασία μας, ανά περίπτωση.

Βεβαίως, ακόμα και αν τηρούνται οι παραπάνω προϋποθέσεις, ο διαφορετικός τρόπος «ανάγνωσης» συνήθως θα υπάρχει. Και αυτό γιατί κάποιοι μένουν στο «προσκήνιο» των λέξεων δηλαδή στο μήνυμα που αυτές θέλουν να περάσουν, ενώ άλλοι προχωρούν στο «παρασκήνιο» δηλαδή επιχειρούν τη «μετάφραση» που ενδεχομένως αυτές χρειάζονται ώστε να ανακαλυφθούν και εκείνα που - συνειδητά ή όχι - παρέλειψαν να πουν.

 

Το 32 % του πληθυσμού θα λάβει το κοινωνικό μέρισμα

Η παραπάνω δήλωση προέρχεται από επίσημα χείλη εκπροσώπων του λαού και αφορά βέβαια ένα από τα πιο επίκαιρα θέματα «το κοινωνικό μέρισμα»

Σε προηγούμενο άρθρο μας (Είναι το κοινωνικό μέρισμα αυτό που περιμένει ο μέσος Έλληνας;) χαρακτηρίσαμε ασφαλώς καλοδεχούμενο το χρηματικό βοήθημα που θα δοθεί στα άτομα  που το δικαιούνται. Θα είναι πέραν κάθε αμφισβήτησης μια μορφή «δώρου Χριστουγέννων» μια και αυτό σε πολλές εργασιακές σχέσεις έχει εδώ και χρόνια καταργηθεί.

Και εφόσον οι δικαιούχοι ανέρχονται στο 32 % του πληθυσμού της χώρας  καταλαβαίνουμε ότι ο Χριστουγεννιάτικος μποναμάς θα περάσει τις πόρτες πολλών σπιτιών.

Αυτή η κίνηση είναι (καλύτερα θα είναι) μια πραγματικότητα που σαν γεγονός δεν μπορεί να τύχει διαφορετικών ερμηνειών. Δύσκολα κάποιος θα θεωρούσε αρνητικό συμβάν να δει στον τραπεζικό λογαριασμό του ένα (έστω και μικρό) ποσό χρημάτων.

Αυτά καταλαβαίνουμε από την πρώτη ανάγνωση. Αυτό είναι το μήνυμα που «αφιλτράριστο» καταφθάνει στον εγκέφαλό μας. Αυτό είναι το «προσκήνιο» των λέξεων.

 

Το 35,6 % του πληθυσμού βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού.

Το παραπάνω στοιχεία είναι το αποτέλεσμα της έρευνας εισοδήματος και συνθηκών διαβίωσης των νοικοκυριών της ΕΛΣΤΑΤ με περίοδο αναφοράς το έτος 2015 (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ, δελτίο τύπου 23.06.2017). Τα ποσοστά αναφέρονται στο κίνδυνο φτώχειας πριν τις κοινωνικές μεταβιβάσεις.

Σε κίνδυνο φτώχειας βρίσκονται εκείνα τα άτομα των οποίων το οικογενειακό διαθέσιμο εισόδημα είναι μικρότερο του 60 % του μέσου εθνικού διαθεσίμου εισοδήματος.

Πριν συνεχίσουμε θέλουμε να αναφέρουμε ότι οι αριθμοί προσφέρουν πραγματική χρησιμότητα όταν συγκρίνονται με άλλους. Έτσι λοιπόν το 35,6 % του πληθυσμού της Ελλάδος (που βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας) από μόνο του ασφαλώς περιγράφει μια δυσάρεστη πραγματικότητα για τη χώρα. Συγκρινόμενο δε με το αντίστοιχο 27,6 % του 2009 εξηγεί τη μεγάλη κρίση που ξεκίνησε το 2008.

Όμως αν η σύγκριση γίνει με το αντίστοιχο ποσοστό του συνόλου των χωρών της ΕΕ που ήταν 26 % για το 2015 διαπιστώνουμε την μεγάλη διαφορά της Ελλάδος από το μέσο όρο της ΕΕ που ατυχώς την συγκαταλέγει στις 5 πιο φτωχές χώρες της ένωσης. Ενδεικτικά και μόνο να αναφέρουμε ότι στην Αυστρία το αντίστοιχο ποσοστό  ήταν μόλις 18 % για το 2015 .

Αυτές οι πληροφορίες έρχονται να μας «βοηθήσουν» σε μια πληρέστερη αποκωδικοποίηση του αρχικού μηνύματος. Είναι τα απαραίτητα στοιχεία για να περάσει η ανάγνωση (πλέον ανάλυση) στο «παρασκήνιο» των λέξεων.

 

Το 32 % ενός πληθυσμού του οποίου (πληθυσμού) το 35,6 % βρίσκεται σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού θα λάβει το κοινωνικό μέρισμα.

Αυτόν τον τίτλο δεν τον «συναντήσαμε» κάπου, τον κατασκευάσαμε εμείς  ενώνοντας τους δύο προηγούμενους και εδώ η ανάγνωση των λέξεων «μοιάζει» να παρέχει καλύτερη πληροφόρηση.

Και αυτό γιατί η «δράση» του παρασκηνίου (πάντα στις λέξεις αναφερόμαστε) αποφάσισε να βγει στο προσκήνιο!

Τώρα η δική μας «λογική» ασφαλώς δίνει εύσημα στην κοινωνική πολιτική για το μέρισμα μια και αυτό σημαίνει ότι «σκέφτεται» το 35,6 % του πληθυσμού που ακροβατεί με τη φτώχεια (Η φτωποποίηση του σήμερα) συγχρόνως όμως αναζητά τα αίτια αυτής της πραγματικότητας που εκφράζεται με τη θλιβερή διαπίστωση ότι η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις χωρών της ΕΕ των οποίων οι κάτοικοι αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο φτώχειας.

Το ότι συνυπάρχει πλέον στη σκέψη μας το προσκήνιο με το παρασκήνιο των λέξεων μας οπλίζει με περισσότερο αντικειμενικά κριτήρια τα οποία - ανάλογα με την οπτική του καθενός - θα δικαιολογήσουν ενθουσιασμό ή θα συστήσουν αυτοσυγκράτηση και προβληματισμό αναφορικά με το γεγονός ότι παρέχεται κοινωνικό μέρισμα στο 1/3 του πληθυσμού της χώρας επειδή τόσο πολλά άτομα βρίσκονται στα όρια της φτώχειας.

Βεβαίως αυτός είναι ο δικός μας τρόπος «ανάγνωσης».

Είναι το κοινωνικό μέρισμα αυτό που «περιμένει» ο μέσος Έλληνας;

Σπάνια μια πρόταση περιλαμβάνει όλες τις πληροφορίες ώστε (χωρίς ανάλυση) να βγάζει προς τα έξω την πληρότητα και τη σαφήνεια όλων εκείνων που «πράγματι» υπάρχουν σε αυτό που εκφράζει. Συνήθως χρειάζεται είτε μια «πραγματική» ερμηνεία των «τυπικών» λέξεων, είτε η υιοθέτηση της «σύγκρισης» αυτού που αναλύεται με κάποιο σημείο αναφοράς.

Για παράδειγμα όταν λέμε «πήγα σε ένα καταπληκτικό εστιατόριο» το «καταπληκτικό» προέκυψε χωρίς αναφορά στα «άλλα» που υπάρχουν αλλά συγχρόνως συγκρίνοντας το συγκεκριμένο εστιατόριο με άλλα που έχω πάει ή θα μπορούσα να φανταστώ ότι υπάρχουν.

Κοινωνικό μέρισμα

Ανακοινώθηκε λοιπόν στα πλαίσια της κοινωνικής μέριμνας η διανομή 720 εκατ. ευρώ ως έκτακτη οικονομική ενίσχυση (κοινωνικό μέρισμα) σε νοικοκυριά που τηρούν συγκεκριμένα  κριτήρια.

Τα 315 εκατ. ευρώ που θα «επιστραφούν» σε συνταξιούχους λόγω «λανθασμένης» παρακράτησης εισφορών υγείας - σαν κίνηση - δεν θα τη χαρακτηρίζαμε «επιλογή» αλλά μάλλον «αναγκαστική» εκτέλεση (εφαρμογή) δικαστικής απόφασης.

Αναμφίβολα τα κατά μέσο όρο 700 ευρώ που θα δοθούν σε μια οικογένεια με 2 παιδιά είναι (ειδικά στη δύσκολη σημερινή εποχή) ένα καλοδεχούμενο οικονομικό βοήθημα για την αντιμετώπιση των αυξημένων εξόδων της περιόδου των Χριστουγέννων.

Βεβαίως η πρώτη «συνειδητοποίηση» της σκέψης είναι ότι αυτό το ποσό, η μέση Ελληνική οικογένεια, δεν θα το διαθέσει για τις Χριστουγεννιάτικες διακοπές της στην Αυστρία!..αλλά μάλλον το μεγαλύτερο μέρος του θα επιστραφεί με τη μορφή φόρων στην πηγή που το έστειλε..

Μοιάζει με λογοπαίγνιο, αλλά φαντάζει κάτι σαν να εισπράττεις ένα ποσό που το έχεις πληρώσει πολύ πάνω από την αξία του και το οποίο θα επιστρέψεις σε αυτόν που στο έδωσε!

 

Πως βρέθηκε το ποσό που θα δοθεί

Το συνολικό πόσο που θα διατεθεί  είναι αποτέλεσμα της υπέρβασης του στόχου για πρωτογενές πλεόνασμα 1,75% του ΑΕΠ για το τρέχον έτος. Δηλαδή πετύχαμε μια  δημοσιονομική υπέρ απόδοση.

Στο σημείο αυτό «απαιτείται» η δεύτερη στάση της σκέψης μας. Με ποιο τρόπο - μέσα στην 9ετη κρίση - δημιουργήσαμε πρωτογενή πλεονάσματα και μάλιστα υπερβαίνοντας τους στόχους;

Επειδή «δυσκολευόμαστε» να αποδεχτούμε το σενάριο ότι αλλάξαμε τόσο πολύ την κρατική μηχανή ώστε να παράγει περισσότερα απ’ όσα εισπράττει θα πρέπει να καταλήξουμε σε κάτι γνωστό βιωματικά σε όλους μας. Και αυτή η κατάληξη έχει το όνομα υπέρ φορολόγηση. Οι πανηγυρισμοί σε αυτή την περίπτωση «ακούγονται» αρκετά παράλογοι.

Δεν περιμέναμε να πληροφορηθούμε από επίσημα κυβερνητικά χείλη τα περί δυσανάλογης φορολογικής επιβάρυνσης των μεσαίων στρωμάτων της κοινωνίας μας. Η εξωπραγματική φορολόγηση των νόμιμων εισοδημάτων και γνωστή μας είναι και έχουμε αναφερθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Συγχρόνως θεωρούμε κοινωνικά  απαράδεκτο να εξουθενώνεις οικονομικά την πλειοψηφία της νομιμότητας επειδή δεν μπορείς να «προσεγγίσεις» την μειοψηφία της παρανομίας.

 

Τι θα περιμέναμε

Χωρίς να αμφισβητούμε την «οικονομική» ανάσα που θα προσφέρει το κοινωνικό μέρισμα σε όλα τα άτομα που τηρούν τα κριτήρια για να το εισπράξουν θα θέλαμε η «επιστροφή» της οικονομίας στην κανονικότητα να είναι λίγο διαφορετική. Και βέβαια σαν κανονικότητα δεν εννοούμε  την ατμόσφαιρα λαθών των προηγούμενων 10ετιών.

Αυτή η «εφάπαξ παροχή κοινωνικού χαρακτήρα» ενοχλεί την αξιοπρέπειά μας και δεν θα θέλαμε να χαθεί και αυτή. Μας παραπέμπει στα συσσίτια με τις ατέλειωτες ουρές για ένα κομμάτι ψωμί. Βεβαίως η προσφορά συσσιτίων χαίρει της πλήρους εκτίμησής μας όταν παρέχεται από ομάδες κοινωφελούς χαρακτήρα προς τους άστεγους ή οικονομικά ασθενείς

Δεν πιστεύουμε ότι ο μέσος Έλληνας χρειάζεται μετά από 10 χρόνια οικονομικής ασφυξίας επιδόματα, βοηθήματα και κοινωνικά μερίσματα. Είμαστε της άποψης ότι θέλει να μπορεί να βρει δουλειά που θα του προσφέρει εισόδημα για να καλύπτει τις ανάγκες του.

Και βέβαια αναφερόμαστε σε έναν «νέο» από άποψη μυαλού Έλληνα. Δηλαδή εκείνον που έζησε και κυρίως αποκωδικοποίησε την κρίση μετά το 2008.

Αυτός λοιπόν που περιγράφουμε περιμένει να βρει μια θέση εργασίας στα έργα που θα συνοδεύουν την επένδυση στο Ελληνικό (όταν αποφασίσουμε να αρχίσει). Είναι αυτός που θέλει να απορροφηθεί όταν ασχοληθούμε σοβαρά με τις μεγάλες δυνάμεις μας  - τον τουρισμό και τη ναυτιλία. Είναι ο διπλανός του που πρόθυμα θα υλοποιήσει την επιχειρηματική του ιδέα (μικρή ή μεγάλη) αν σταματήσει να σκέφτεται ότι κάτι τέτοιο τώρα είναι απαγορευτικό δεδομένου ότι με το καλημέρα το περίπου 70% του τζίρου του δεν θα του ανήκει. Και βέβαια είναι ο νέος επιστήμονας που δεν θα θεωρείται over qualified για την Ελληνική επιχείρηση.

Η οικονομία δεν ενεργοποιείται με κοινωνικά μερίσματα αλλά με υιοθέτηση μέτρων - κινήτρων που οδηγούν στην δημιουργία θέσεων εργασίας. Και αυτά τα κίνητρα είναι που χρειάζεται ο «νέος» Έλληνας για να ζήσει την καινούρια εποχή. Δεν ζητά συσσίτια για να  επιβιώνει στην κατεστραμμένη παλιά.